De Modernen (II)
Na Duitsland verschoven de muzikale accenten in de 20e eeuw naar Frankrijk, Oost-Europa en Oostenrijk. Deze pagina bespreekt enkele minder bekende componisten en werken uit die periode, inclusief Nederlandse voorbeelden.
In de eerste decennia van de 20e eeuw raakte Duitsland zijn leidende positie in de klassieke muziek kwijt aan Frankrijk, Oost-Europa en Oostenrijk. Die verschuiving tekende zich al in de late romantiek af. Na de grote namen die eerder aan bod kwamen, volgen hier enkele componisten die minder vaak op de radio of in de concertzaal te horen zijn.
Arthur Honegger (1892-1955)
Honegger was de belangrijkste componist van Frankrijk en geldt als een van de voornaamste symfonici van zijn tijd. Hij zocht naar een taal die vernieuwing combineerde met de traditie en wilde, zoals hijzelf zei, het oude spel op een nieuwe manier spelen. Voor zijn symfonieën keerde hij terug naar de driedelige opbouw van het vroege classicisme. Zijn vijf symfonieën zijn de moeite waard. De tweede en derde symfonie en het stuk Pacific 231 zijn het meest bekend. De vierde vraagt meestal wat meer tijd voordat het goed landt.
De tweede symfonie, voor strijkers en trompet, ontstond tijdens de Duitse bezetting van Frankrijk en klinkt ondanks die donkere achtergrond helder en doorzichtig. De derde symfonie uit 1945-1946 beeldt het verzet van de moderne mens uit tegen barbarij, mechanisatie en bureaucratie. Voor opnames worden de uitvoeringen onder leiding van Herbert von Karajan en Charles Dutoit vaak genoemd. Dutoit nam alle symfonieën op.
Serge Prokofjev (1891-1953)
Prokofjev was, naast Stravinsky, een van de meest eigenzinnige Russische componisten en zijn muziek is zeer kleurrijk. Zijn eerste symfonie is geschreven in de stijl van Haydn, terwijl de tweede juist een verklanking is van industrialisatie en “ijzer en staal”. De derde en vijfde symfonie behoren tot zijn meest uitgevoerde werken. Ook zijn pianoconcerten, met name het tweede en derde, verdienen aandacht. De Scythische suite, oorspronkelijk een ballet, laat zich door de kracht van het orkest direct horen.
Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975)
De symfonieën van Sjostakovitsj maken een grote indruk, al bereikt hij niet altijd de doorzichtigheid van Honegger. De tiende symfonie wordt vaak als een hoogtepunt genoemd.
Nederlandse componisten
Ook uit Nederland kwamen belangrijke componisten, maar hun werk is op plaat vaak moeilijk te vinden of slecht opgenomen. Henk Badings (1907-1987) schreef onder meer een derde symfonie en de Ballade voor fluit en harp uit 1950, die enkele keren is opgenomen. Hendrik Andriessen (1892-1981) schreef vier symfonieën. De vierde wordt door sommigen gezien als een van de sterkste symfonieën uit de 20e eeuw. Het hoofdthema keert in alle drie delen in gewijzigde vorm terug, en het slotdeel heeft een sterk scherzo-karakter.
Wie deze muziek wil ontdekken, kan kijken naar de gezochte cd's of naar het aanbod op de startpagina. Meer achtergrond over de site vindt u op over deze website.