Carlo Gesualdo – een schurk van een componist
Jeroen Terlingens literaire biografie schetst het leven van vorst en componist Carlo Gesualdo, die beroemd en berucht werd door zijn gewelddadige daad en zijn gewaagde muziek. Het boek geeft ook een beeld van het adellijke leven en de politiek in de renaissance.
Hector Berlioz kwam ooit dicht in de buurt van een crime passionnel, maar hij wist zichzelf te beheersen. Carlo Gesualdo deed dat niet. Hij doodde zijn overspelige vrouw en haar minnaar met de degen. Die daad had hem bijna ruïneus kunnen worden, maar als neef van de paus kwam hij er uiteindelijk mee weg. Vandaag de dag zou men hem een foute man noemen.
Wie was Carlo Gesualdo?
Carlo Gesualdo was vorst van Venosa en componist. Hij werd geboren op 8 maart 1566 als tweede zoon van Fabrizio Gesualdo en Gerolama Borromeo. Zijn madrigalen worden nog altijd bewonderd om hun gewaagde harmonieën en onverwachte modulaties. Sommigen noemen hem daarom de Schönberg van de zestiende eeuw. Gesualdo wilde bewust de verwachtingen van zijn luisteraars doorbreken.
Het boek van Jeroen Terlingen
In zijn literaire biografie beschrijft Jeroen Terlingen het dagelijks leven van de adel in de renaissance. Daarnaast krijgt de lezer een goed beeld van de politieke situatie van die tijd. Terlingen laat het leven van Gesualdo zien vanuit vier perspectieven:
- Gesualdo's moeder, die ziek is geworden en haar verongelukte oudste zoon mist. Voor haar en haar omgeving was Gesualdo een eenzaat die alleen voor zijn muziek leefde. Zijn fascinatie voor geweld toonde hij al vroeg: hij bond olijftwijgen aan de staart van een kat en stak die in brand.
- Silvia, de kamermeid van Gesualdo's eerste echtgenote. Zij was een van de eersten die de verminkte lichamen van Maria en haar minnaar zag.
- De zangeres Laura Peverara, die meer vertelt over Gesualdo's muzikale kwaliteiten en zijn duistere kanten. Opvallend genoeg lijkt hij haar meer te respecteren dan wie ook, en vertrouwt hij haar toe dat hij als kind door zijn oom is misbruikt.
- Eleonora d'Este, zijn tweede vrouw, die hij als een voetveeg behandelde en alleen geschikt achtte om nakomelingen te baren.
Oordeel
Het boek telt 137 pagina's en is mooi hardcover uitgevoerd, met een illustratie op de flap. Vooral de hoofdstukken over Gesualdo's moeder zijn verrassend sterk. De biografie is een goede introductie voor wie de muziekwereld van Gesualdo wil verkennen. Wie na de lectuur naar zijn madrigalen luistert, hoort de harmonieën die hem zo omstreden maakten met andere oren.
Het boek verscheen bij uitgeverij LetterRijn (ISBN 9789081954389). Meer klassieke muziek vindt u op de startpagina, en andere berichten uit februari 2014 staan in het archief. Meer over deze website leest u op deze pagina.
