Nederlandse muziek bij Nederlandse symfonieorkesten 1945-2000
Dit boek van musicoloog Emanuel Overbeeke onderzoekt wat de Nederlandse professionele symfonieorkesten tussen 1945 en 2000 deden met Nederlandse muziek. Het is de handelseditie van zijn proefschrift.
In november 1969 werd de opmaat van een concert van het Concertgebouworkest onderbroken door een groep componisten, onder wie Peter Schat, Louis Andriessen en Reinbert de Leeuw. Zij protesteerden tegen het weinige hedendaagse repertoire dat de orkesten speelden. Een eerste inventarisatie van uitvoeringen van Nederlandse muziek suggereerde dat er na 1970 eerder minder dan meer nieuwe muziek op de programma's stond. Dat was voor musicoloog Emanuel Overbeeke aanleiding om systematisch te onderzoeken wat de Nederlandse professionele symfonieorkesten tussen 1945 en 2000 deden om Nederlandse muziek te verspreiden.
Opzet van het onderzoek
Overbeeke onderzocht het beleid van ongeveer twintig symfonieorkesten in de context van de rol van de overheid, de gecomponeerde muziek zelf, de publicaties over dit onderwerp en het beleid van Donemus, de uitgever van het merendeel van de muziek die door de orkesten werd gespeeld. De basis van het onderzoek vormden de programmalijsten van de orkesten. Hierin is nagegaan hoe vaak en op welke manier werken van Nederlandse componisten op de concertprogramma's stonden, en hoe het publiek daarop reageerde.
Centrale vragen
Het boek geeft antwoord op vragen als: welke orkestwerken van eigen bodem werden gespeeld, welke componisten het vaakst op de programma's stonden, welke typen componisten in de loop van de tijd populair of juist minder geliefd waren, en welke verschillen en overeenkomsten er tussen de orkesten bestonden. Ook komt aan bod hoe de orkesten reageerden op nieuwe muziekstijlen en op de opkomst van ensembles voor kleinere bezetting.
Bij het boek
Bij de handelseditie hoort een cd-rom met alle programma's die één of meer Nederlandse werken bevatten. Verder zijn er overzichten opgenomen van de meest gespeelde componisten per orkest en per tijdvak. Daarmee is het boek ook een naslagwerk voor wie wil nagaan wat er in een bepaald seizoen of bij een bepaald orkest op het programma stond.
Voor wie is het interessant?
De kernvraag van het proefschrift is hoe Nederland is omgegaan met de eigen componisten en eigen muziek. Het onderwerp is vooral relevant voor programmeurs en artistiek leiders van orkesten, maar ook voor liefhebbers van de Nederlandse muziekgeschiedenis van na de Tweede Wereldoorlog. Overbeeke is musicoloog en schreef eerder onder meer boeken over Stravinsky, Chopin, Debussy, Vestdijk en over muziek in de nazitijd. Meer over de muziek die in dit boek ter sprake komt, vind je in het overzicht van deze website.
