Artephonos: een buizenversterker uit Limburg

Er verschijnen steeds meer buizenversterkers op de markt. Toch springt de Artephonos eruit, zowel door de opvallende buizenbezetting als door de gedachte achter het ontwerp.

Achtergrond

De Artephonos is ontworpen door Hay-End Audio als reactie op de Cayin 9088D balans monoblokken. Die versterker staat bekend om een warm middenbereik, veel detail zonder scherpte en een grote, nauwkeurig geplaatste klankruimte. Het doel was een versterker met een vergelijkbare weergave, maar tegen een aanmerkelijk lagere prijs.

Techniek

Per kanaal worden drie 6H13 dubbele eindtriodes gebruikt, dus zes buissecties per kant. In push-pull levert dit meer dan 50 watt. De 6H13 is indirect verhit, wat bromvrij werken eenvoudiger maakt, zeker bij een ontwerp met weinig tegenkoppeling. De eindtrap wordt aangestuurd door twee ecc83 en een 6SN7 per kanaal.

De versterkertrappen zijn opgebouwd als long-tailed pair. Hierdoor blijft de tegenkoppeling laag en is het signaalpad kort. Het frequentiebereik reikt volgens de fabrikant tot onder 20 Hz en boven 40 kHz bij vol vermogen, zonder dat correctie nodig is. Er worden uitgangstrafo's van een bekende Nederlandse ontwerper gebruikt, en de voeding bevat hoogwaardige elco's en folie-condensatoren.

Functionaliteit

• Elke versterker wordt op bestelling gebouwd, zodat specifieke wensen kunnen worden doorgegeven.
• Een afstandsbediening regelt het volume en de bronkeuze.
• Bi-wiring is mogelijk via een tweede set uitgangsterminals.
• Een schakelaar op de achterkant past de mate van tegenkoppeling aan, waarmee de klankkleur verandert.
• Een buizen phonotrap voor MM- en MD-elementen is als optie leverbaar.
• De houten zijpanelen zijn in verschillende houtsoorten verkrijgbaar, en het front kan voorzien worden van een gravure.

Het apparaat heeft geen aan/uit-indicator. Bij volumewijziging via de afstandsbediening licht een led achter de volumeregelaar op, en bij het inschakelen wordt het volume teruggezet.

Eerste indruk

De versterker is opvallend stil. Volgens de fabrikant is het prototype al honderden uren ingespeeld, maar het is goed om apparatuur, zeker buizenversterkers met uitgangstrafo's en papieren condensatoren, een langere inspeelperiode te geven, omdat het klankbeeld in die fase nog sterk verandert.

Klank

Opvallend is de openheid en dynamiek, die men bij een push-pull versterker niet vaak tegenkomt. De klankbalans en het kleurenpalet worden als sterke punten genoemd. Het verschil tussen een realistische weergave en de gestileerde klank die in high-end kringen gewaardeerd wordt, komt ook hier ter sprake: beide benaderingen hebben hun waarde.

Meer over de achtergrond van deze site vindt u op de pagina over deze website, of op de startpagina met recente berichten.