Beethoven Symfonie nr. 5 onder Giulini
Carlo Maria Giulini behoort tot de dirigenten die Beethovens Vijfde symfonie met een opvallend lyrische en gebalanceerde aanpak hebben gebracht. Deze pagina geeft een overzicht van zijn benadering en de manier waarop je zijn opnames kunt beluisteren.
Beethovens Symfonie nr. 5 in c-klein, op. 67, is een van de meest uitgevoerde werken uit het symfonische repertoire. Carlo Maria Giulini (1914-2005), een Italiaanse dirigent die vooral bekendstond om zijn zorgvuldige en gezongen muzikale lijnen, heeft het werk meerdere keren op plaat vastgelegd. Zijn uitvoeringen worden vaak genoemd als voorbeeld van een aanpak waarin de architectuur van de symfonie helder blijft zonder dat de expressie verloren gaat.
Kenmerken van Giulini's benadering
Giulini koos doorgaans voor tempi die ruimte laten voor de melodische lijnen. Waar sommige dirigenten het openingsmotief van het eerste deel strak en energiek neerzetten, legt hij vaker de nadruk op de spanning tussen de korte, dringende motieven en de rustiger gezongen passages. Het scherpe contrast tussen de drie slagen van het beginmotief en de verdere ontwikkeling in het eerste deel komt bij hem duidelijk naar voren.
In het andante con moto en het scherzo let hij op de balans tussen de strijkers en de blazers. Dit geeft zijn opnames een heldere klank, waarbij ook de middenstemmen goed hoorbaar zijn. Het finale, dat in de partituur zonder onderbreking overgaat in de triomfantelijke slotfase, bouwt hij met aandacht voor de geleidelijke opbouw van dynamiek.
Waar op te letten bij het beluisteren
Bij verschillende uitgaven van dezelfde dirigent kan de klank sterk verschillen door de opnametechniek en de tijd waarin de opname is gemaakt. Let bij het kiezen op:
- het orkest en de zaal waarin is opgenomen, want die bepalen veel van de klankkleur;
- de herhalingen in het eerste deel en het scherzo, die sommige uitgaven wel en andere niet uitvoeren;
- of het een mono- of stereo-opname is, en welke remastering is gebruikt.
Wie Giulini's Beethoven wil vergelijken met andere uitvoeringen, kan het beste hetzelfde deel van verschillende dirigenten naast elkaar beluisteren. Zo wordt duidelijk hoe tempokeuze en frasering het karakter van het werk veranderen.
Zoeken naar deze opname
Oudere opnames van Giulini zijn niet altijd meer leverbaar in de winkel, maar zijn soms tweedehands te vinden. Bekijk op de pagina met gezochte cd's of er andere lezers op zoek zijn naar dezelfde uitgave, of kijk bij het aanbod van cd's te koop. Meer achtergrond over de werkwijze van deze website vind je op de pagina over deze website, en de startpagina geeft een overzicht van de recente artikelen.
