Tsjechische gloed
Een recensie van een avond met het Elias kwartet in Nijmegen, met Dvořák's strijkkwartet nr. 10 en pianokwintet nr. 2 en Suks Meditation over de Tsjechische hymne 'St. Wenceslaus'. Het verslag gaat ook over de akoestiek van de Vereeniging.
In de Nijmeegse Vereeniging speelde het Elias kwartet een programma met Tsjechische kamermuziek. Op de avond stonden het strijkkwartet nr. 10 op. 51 uit 1879 en het pianokwintet nr. 2 op. 81 uit 1887 van Antonín Dvořák, voorafgegaan door de Meditation op. 35a van Josef Suk uit 1914.
Nationale wortels
Veel componisten uit de late romantiek lieten zich inspireren door de eigen natie en de volksmuziek. In Centraal- en Oost-Europa groeide het nationalisme uit tot een sterke culturele beweging, en de componist kreeg daardoor een steeds belangrijker plaats in de samenleving. Dvořák past in dit beeld. In zijn symfonieën en kamermuziek liet hij zich vooral door Johannes Brahms inspireren, maar zijn werk is doordrenkt van Boheemse dansen en melodieën.
Meditatie
De avond opende met de Meditation van Josef Suk, een leerling van Dvořák die later ook zijn schoonzoon werd. Het stuk is gebaseerd op de oude Tsjechische hymne 'St. Wenceslaus', en de tekst benadrukt het belang van het behoud van de natie voor toekomstige generaties. De sfeer is overwegend zwaarmoedig. Het recensent prees de toewijding van het jonge kwartet, dat vanaf de eerste inzet van de altviool de juiste toon wist te treffen.
Klank en zaal
De Vereeniging wordt geroemd om zijn akoestiek, die volgens velen vergelijkbaar is met die van het Concertgebouw in Amsterdam. Zelfs een strijkkwartet vult de zaal met een verrassend volume. Het gebouw heeft eerder opnames van bekende musici gehoord, waaronder de opnames van Bartók die elders op deze site worden besproken en de Bartók-registraties van het Takács kwartet.
Volksdans en verfijning
In het strijkkwartet liet het Elias kwartet de volksdansen met veel zwier klinken. Het hoogtepunt was de Dumka, een lyrisch en melancholisch deel uit het tweede deel van het werk. Het derde deel, het Andante con moto, laat een meer verfijnde en vergeestelijkte klank horen.
Na de pauze volgde het pianokwintet, dat door de toevoeging van de piano nog kleurrijker en expressiever is. De Amerikaanse pianist Andrew Armstrong voegde zich bij het kwartet en de balans tussen de strijkers en de piano was volgens de recensent bijzonder goed. Er was geen enkele hinderlijke nadruk en de klanken smolten mooi samen.
Nagloei
Het publiek was goed gevuld en applaudisseerde uitgebreid. De recensent besloot met de opmerking dat het kwartet ook bezig was met de opname van de strijkkwartetten nr. 2 en 3 van Benjamin Britten. Voor wie de berichten uit januari 2012 wil doorbladeren, staan er meer bijdragen uit dezelfde periode op de site.