Ligeti: Lontano, vioolconcert en Atmosphères onder Hannu Lintu

Deze cd bevat vier werken van de Hongaars-Oostenrijkse componist György Ligeti: het vioolconcert, Lontano, Atmosphères en het koorwerk San Francisco Polyphony. De uitvoering is van het Finnish Radio Symphony Orchestra onder leiding van Hannu Lintu, met Benjamin Schmid als solist in het vioolconcert. De cd verscheen op het label Odine en duurt ongeveer 68 minuten.

Het vioolconcert

Het vioolconcert bestaat uit vijf delen, al begon Ligeti het werk als een driedelige compositie. Opvallend is het gebruik van de ocarina, een eenvoudig blaasinstrument van keramiek of klei dat al ongeveer 12.000 jaar in verschillende culturen wordt gebespeeld. Daarnaast vraagt de partituur om een viool en een altviool die anders gestemd zijn dan de rest van het ensemble. Qua bezetting is het concert relatief sober, vergeleken met veel andere werken van Ligeti, en daardoor is het op deze cd het meest ongewone stuk.

Lontano en Atmosphères

Lontano dateert uit 1967 en roept een wazige, bijna zwevende klankwereld op. Atmosphères uit 1961 is geschreven voor een groot orkest zonder slagwerk. Het stuk werd gebruikt in Stanley Kubricks film 2001: A Space Odyssey uit 1968, maar het werk staat ook op zichzelf als een sterk muzikaal statement. Ligeti zet hier klanken neer die zich nauwelijks laten vastpinnen op een gewone melodie of ritme, en juist daardoor ontstaat een sterke spanning.

De uitvoering en opname

Volgens de recensent weten Lintu en het orkest de ongrijpbare, soms angstaanjagende sfeer van de muziek goed over te brengen. De uitvoering komt op de opname bijna fysiek binnen. Lastig is te zeggen hoe deze versie zich verhoudt tot andere opnamen die in de loop der tijd zijn verschenen, want er bestaan er niet heel veel van dit repertoire. Toch wordt de opname als zeer overtuigend beoordeeld. De uitvoering krijgt vier sterren en de opname eveneens vier sterren.

Voor wie is deze cd?

Deze cd is vooral interessant voor luisteraars die zich willen verdiepen in de klankexperimenten van Ligeti na 1960. Wie zoekt naar een toegankelijk vioolconcert in de traditionele zin, vindt hier minder houvast. Wie wel openstaat voor een uitdagende, sfeervolle muziek, krijgt met deze uitgave een goede introductie. Meer cd-tips en recensies vindt u op de hoofdpagina, en wie eerder geplaatste recensies wil teruglezen, kan de archiefpagina van maart 2014 bekijken.