Khachaturian: Vioolconcert en Concert-rapsodie
Een besprekingen van een cd met Khachaturians vioolconcert, gekoppeld aan zijn concert-rapsodie voor viool. De uitvoering wordt gewaardeerd, maar de opname blijft wat braaf voor dit temperamentvolle repertoire.
Khachaturians vioolconcert behoort tot de meest geslaagde werken van de Armeense componist. Deze uitgave op het label Naxos, uitgevoerd door Nicolas Koeckert (viool) en het Royal Philharmonic Orchestra onder leiding van José Serebrier, is zeker welkom. Wie de cd naast oudere opnames legt, mist echter de vurigheid die Szeryng op zijn Mercury-opname liet horen.
Een opvallende koppeling
Wat deze cd bijzonder maakt, is de combinatie van het vioolconcert met de concert-rapsodie voor viool. Deze vorm komt niet vaak voor op cd, en de keuze om beide stukken samen uit te brengen is daarom een aparte aanwinst. De rapsodie maakt deel uit van een reeks van drie werken in deze vrije vorm; Khachaturian schreef er ook een voor cello en piano.
Vrijheid en beperking
Een rapsodische vorm geeft de componist meer vrijheid. Dat betekent niet automatisch dat het resultaat beter wordt. Juist de beperkingen van een vaste structuur dwingen een componist vaak tot scherpere keuzes. Tegelijk biedt de vrijere opzet ruimte om meer muzikaal materiaal te gebruiken en de ruwe volksmuziek uit de Kaukasus op een eigen manier te verwerken. Het resultaat is een kleurrijk stuk, waarin veel te horen en te ontdekken valt.
Oordeel
Het vioolconcert is misschien iets sterker dan de rapsodie, maar de combinatie van beide werken geeft een goed beeld van Khachaturians eigen klanktaal. Voor de uitvoering kent deze opname vier van de vijf sterren. De opnamekwaliteit krijgt drie sterren: de klank is verzorgd, maar te voorzichtig voor een idioom dat om zwier en overgave vraagt. Wie een bredere keuze aan klassieke cd-recensies zoekt, kan terecht op de startpagina. Voor andere opnames van Bartók, die qua karakter ook sterk ritmisch en folkloristisch is, zie deze recensie van het Takács Kwartet.