Bruckner – Symfonie nr. 9 in de versie met vier delen

Bruckner werkte nog aan het laatste deel van zijn negende symfonie toen hij overleed. Er ontbrak slechts een paar maanden aan de tijd om het af te ronden. De eerste schetsen voor het werk dateren al van 1887, maar Bruckner legde het project geregeld terzijde voor andere zaken.

Een bijna compleet finale

Een hardnekkige opvatting zegt dat er van het vierde deel alleen losse schetsen bestaan. Dat klopt niet. Van de 653 maten zijn er bijna 600 volledig uitgeschreven of konden ze worden uitgewerkt op basis van Bruckners zeer gedetailleerde schetsen. Waar bladen leeg waren, kon men terugvallen op eerder door de componist genoteerd materiaal.

Een onderzoeksteam van musicologen heeft de reconstructie in de loop der jaren verder uitgewerkt. De eerste conceptversie dateert uit 1984 en werd opgenomen door Inbal bij Teldec. Sindsdien is de kennis over het materiaal sterk toegenomen.

De uitvoering onder Rattle

Rattle is van mening dat er in deze reconstructie meer Bruckner schuilt dan in Mozarts onvoltooide Requiem. In het finale hoort men volgens hem het ontstaan van de materiële wereld: energie die zich samenpakt tot materie. Na een koraal van grote schoonheid klinkt plotseling het openingsthema van het eerste deel terug, en de verbanden met de eerdere delen worden steeds duidelijker naarmate het vierde deel zich ontvouwt.

Niet iedereen zal Rattles aanpak onverdeeld waarderen. In het eerste deel neemt hij het tempo soms te ruim en speelt hij met veel legato, wat de lijnen minder scherp maakt. Dat neemt niet weg dat de uitvoering het werk op een overtuigende manier presenteert.

Oordeel

Uitvoering: 3 van 5 sterren. Opname: 4 van 5 sterren.

Deze cd is van groot belang voor wie de vierdelige versie van de negende symfonie wil leren kennen. Het is een uitgave die meer dirigenten zou mogen volgen. Wie ook andere uitvoeringen van Bruckner wil vergelijken, vindt in het aanbod van de site wellicht aanvullende opnames. Meer over de site zelf staat op de startpagina.