Harmonix tuningproducten in de praktijk
Harmonix tuningproducten worden vaak als duur en overbodig gezien. Dit artikel beschrijft hoe ze werken, hoe ze het best worden toegepast en wat een uitgebreide test opleverde.
Over het Harmonix-merk valt vaak te horen dat de producten zeker iets doen, maar dat ze te duur zijn. Die reactie is begrijpelijk. Toch verdient het merk een nadere blik, zeker omdat het assortiment voortdurend wordt doorontwikkeld. Hieronder staat wat de producten doen, hoe ze horen te worden gebruikt en wat een uitgebreide test in de praktijk liet zien.
Waarom Harmonix werkt
Elk apparaat heeft resonanties. Ze ontstaan door de behuizing, het gekozen materiaal en interne onderdelen zoals transformatoren en elco's. Ook muren, plafonds en vloeren resoneren. Deze resonanties kunnen het geluid behoorlijk vertroebelen. Harmonix onderzocht al dertig jaar geleden hoe resonanties zich gedragen bij beroemde vioolmakers zoals Stradivarius, Guarneri en Amati. De aanpak die daaruit voortkwam is niet om resonanties weg te nemen, maar om de frequenties waarin ze voorkomen te verschuiven naar een gebied waarin ze het geluid ondersteunen in plaats van tegenwerken.
Geen demping gebruiken
De distributeur in Nederland benadrukt dat Harmonix vaak verkeerd wordt toegepast. De producten zijn niet bedoeld om te combineren met andere tuningmiddelen, en zeker niet met dempingsmaterialen. Demping haalt volgens hem veel muzikale informatie weg. Alleen wanneer het echt niet anders kan, is demping een optie. Sommige luidsprekers, zoals bepaalde ontwerpen met dunne, ongedempte kastwanden, reageren daar juist sterk op.
Het Harmonix-programma is uitgebreid. Naast kabels zijn er kegels, verschillende voetjes (ook voor onder spikes of kegels), platenklemmen, een platenmat, tuningsheets voor cd's, ruimtetuningschijven voor aan de muur en de pastilleachtige Base Devices.
Voetjes onder de luidsprekers
De luidsprekers zijn het logische startpunt, en de fabrikant adviseert dit ook in de brochure. De RF-900-serie is ontworpen voor gebruik onder luidsprekers en apparatuur die op spikes of kegels staat. Bij de test werden vier voetjes gebruikt in plaats van drie kegels, omdat de distributeur dat aanraadde.
Na het plaatsen viel meteen op dat het middenbereik meer kleur en textuur kreeg en dat klanken beter uitstierven. Stemmen klonken tastbaarder, de laag reikte dieper en het middenlaag werd opgeruimder. Ook de ruimtelijke informatie nam toe, zodat de zaal en de omgeving beter hoorbaar werden. Met de grotere RF-999 MT MK2 was het verschil nog groter. De basweergave was schoner, het middenbereik rijker aan informatie en de ritmiek strakker. Volgens de tester rechtvaardigde die extra verbetering het prijsverschil.
Ook de TU-600-serie werkt, maar die voetjes maken direct contact zonder tussenkomst van een spike of kegel. Met de TU-606Z onder een cd-speler en versterker werden vergelijkbare, zij het wat minder opvallende, resultaten bereikt. Het topmodel uit deze serie, de TU-666ZX, was tijdens de test nog niet beschikbaar.
Platenklem
De platenmat werd niet getest, wel de TU-812MK2-klem. Een platenklem moet eigenlijk niet te hard klemmen, want te veel druk geeft hoorbare spanning in de weergave. Op een draaitafel met metalen plateau bleek de klem veel tonale rijkdom toe te voegen. Op een acryl plateau was het effect kleiner. Bij uiteenlopende opnamen zoals Bartóks sonate voor twee piano's en slagwerk en een vioolconcert van William Schuman was er meer nauwkeurigheid en snelheid, meer ondertonen en meer ruimte. De solist werd duidelijker gescheiden van het orkest. Ook het kleurenpalet werd breder.
Conclusie
In de meeste gevallen hadden de Harmonix-producten meer invloed op het geluid dan kabels en interlinks. Het effect kan vergeleken worden met een upgrade van een component, zoals een versterker van 1.000 euro die wordt vervangen door een van 5.000. Na het plaatsen van de producten is het verstandig de hele opstelling opnieuw te bekijken, want verborgen zwakke plekken in de opstelling en in opnamen komen dan aan het licht. Sommige referentie-cd's vielen zelfs door de mand. Het kan ook blijken dat kabels of interlinks niet de juiste keuze waren. Harmonix is niet goedkoop, maar als de producten goed worden toegepast, zijn de verschillen in de audioketen aanzienlijk.
Afsluiting
Het vertrek van de producten deed denken aan Haydns Afscheidssymfonie. De musici doofden hun kaarsen één voor één, waardoor het in de zaal steeds donkerder werd. Wie de Harmonix-producten weghaalt, merkt dat de klank iets vlakker wordt. Dat maakt het verschil duidelijk, en het laat zien hoe sterk de tuning het geluid bepaalt. Meer over klassieke opnamen die tijdens de test werden gebruikt, vindt u op de pagina over Bartók-uitgaven en de pagina over Peter Gabriels So.
