Yarland P100 hoofdtelefoonversterker
De Yarland P100 is een hoofdtelefoonversterker met EL84-eindbuizen die bekendstaan om hun frisse, open middenregister. Dit overzicht beschrijft de opbouw, de klank en enkele tips voor verbetering.
Opbouw en buizen
De Yarland P100 is een hoofdtelefoonversterker met EL84-eindbuizen. Deze buis, in Amerika bekend als de 6BQ5, is een indirect verhitte pentode die al decennia populair is bij liefhebbers van buizenversterkers. Hij is klein, wordt snel warm en levert een open, aanstekelijk middenregister. De aansturing gebeurt met een dubbeltriode van het type 6N3, waarvan maar één helft wordt gebruikt.
Opvallend is dat de eindbuizen in penthodeschakeling werken en laag zijn ingesteld. Dat verklaart het bescheiden vermogen, dat voor een hoofdtelefoon ruim voldoende is. De buizen blijven daardoor koel genoeg om rustig te functioneren, al moet je rekening houden met hitte rondom de kleine glaskolven.
Klank
Na een half uur opwarmen wordt het geluid duidelijk beter. De versterker geeft veel detail zonder vermoeiend te worden. Het midden is het sterkste deel: rijk, vloeiend en open. De hoge tonen reiken ver en klinken zoet maar energiek. Instrumentgroepen zijn goed van elkaar te onderscheiden en zelfs kleine geluiden in de zaal, zoals stoelen of papier, komen mee. Strijkers klinken natuurlijk, wat niet vanzelfsprekend is.
In het lage midden is de versterker volumineus, zonder echt diep te gaan. Het bas-gebied wordt nergens modderig. Bij hard draaien ontstaat wel enige vervorming, maar dat is een niveau dat weinig luisteraars willen gebruiken.
De keuze van de hoofdtelefoon maakt veel verschil. Met een hoofdtelefoon van 32 ohm klinkt de versterker dynamischer. Een aansluiting van 300 ohm is wat stiller, met een iets breder kleurenpalet, maar minder sterk in dynamische contrasten. Het muziekgenre bepaalt grotendeels welke variant je prettiger vindt.
Verbeteren
Er valt nog winst te behalen met buizen. Veel liefhebbers kiezen voor new old stock-exemplaren, die je zelf kunt plaatsen zonder de schakeling aan te passen. Voor de stuurbuis zijn oude General Electric-buizen een populaire keuze. Ook moderne producties, zoals die van JJ, worden goed ontvangen. Bij sommige EL84-merken is terughoudendheid op zijn plaats: een defecte buis kan te veel stroom trekken en op termijn de uitgangstrafo beschadigen. Controleer nieuwe buizen daarom goed.
Conclusie
De Yarland P100 biedt voor de prijs veel klank. Voor wie regelmatig met een koptelefoon luistert, is een aparte hoofdtelefoonversterker een duidelijke verbetering ten opzichte van de kleine hoofdtelefoonuitgang in veel versterkers. Met een goede koptelefoon van een hogere klasse komt het geluid nog beter tot zijn recht.
Een wens voor de toekomst is een variant die ook als geïntegreerde versterker kan dienen, met luidsprekeruitgangen, een extra ingang met keuzeschakelaar en een schakelaar tussen triode- en pentodeschakeling. Voor zo'n versterker zijn luidsprekers met een rendement van ruim 92 dB een logische keuze.
Meer over klassieke muziek en hifi vind je op de startpagina. Over de achtergrond van deze site lees je meer op deze pagina.
