Diskotabel: vergelijking van Bartóks Concert voor orkest

Bartóks Concert voor orkest uit 1943 is een van de meest gespeelde orkestwerken van de twentiste eeuw. Het werk bestaat uit vijf delen en werd gepremiered door Serge Koussevitzky met het Boston Symphony Orchestra. Er bestaan veel uitstekende opnamen, waardoor het panel van Diskotabel het niet gemakkelijk had. In totaal werden negen uitvoeringen besproken.

Het eerste deel

Het eerste deel werd geopend met een oude radio-opname onder leiding van Van Beinum. Daarna volgden de uitvoering van Boulez op DG en een opname van Esa-Pekka Salonen voor Sony. Deze drie werden voor dit deel geselecteerd. De laatste kwam er het beste van af, al werd ook de opname van Van Beinum zeer gewaardeerd. De uitvoering van Boulez werd uiteindelijk als te glad ervaren.

Het tweede deel

Het tweede deel, met het kleine trommeltje, leverde een andere volgorde op. Fritz Reiner op RCA werd als eerste gekozen, gevolgd door Dorati met het Concertgebouworkest op Philips. Rattle op EMI met het City of Birmingham Symphony Orchestra sloot het rijtje af. Ook hier maakte de laatste opname de meeste indruk, maar de precisie van Reiner en de idiomatische uitvoering van Dorati werden eveneens geprezen. Opvallend is dat de samenwerking tussen Dorati en het Concertgebouworkest in die tijd kritisch werd besproken, terwijl de opname wel een Edison-prijs kreeg.

Het slotdeel

Voor het laatste, uitbundige deel kwamen Solti met het London Symphony Orchestra op Decca, Chailly met het Concertgebouworkest en Fischer op Philips aan bod. Voor het panel was dit deel makkelijker te beoordelen. Chailly was de duidelijke winnaar. De klassieke opname van Solti werd gewaardeerd om de roekeloosheid die nog net in toom werd gehouden. De uitvoering van Fischer werd als wat slordig beoordeeld.

Persoonlijke keuze

Voor wie het werk wil bezitten, is een keuze uit deze vergelijking zeker de moeite waard. In dit prachtige werk zou de auteur de voorkeur geven aan de opnamen van Solti en Reiner, en daarnaast aan de Mercury-opname van Dorati met het London Symphony Orchestra. Wie meer wil weten over Bartók op plaat, vindt op de site ook een beschouwing over een Bartók-opname van Kocsis bij Philips. Ook de Bartók-opnamen van het Takács Kwartet bij Decca worden besproken. Heb je zelf een oude opname die je zoekt, dan kun je terecht op de pagina cd's gezocht.