Dead wax mastering
De dead wax is het gladde stuk tussen de label en de eerste groef van een grammofoonplaat. Hier staan vaak markeringen die verraden welke masterings- en persversie je in handen hebt.
De dead wax is het stuk vlakke, groefloze lakvlak aan het einde van de binnenste groef, tussen het label en de eerste muziekgroef van een langspeelplaat. Het heet zo omdat er geen muziek in staat. Juist daarom is het een handige plek voor markeringen die bij het maken van de plaat zijn aangebracht.
Wat je in de dead wax kunt vinden
Bij het snijden van de lakmaster en het maken van de stampers worden vaak met de hand of met een graveerstift korte tekens in de dead wax gezet. Veelvoorkomend zijn:
- matrijsnummers of stampernummers, die aangeven welke snede of welke stamper is gebruikt;
- initialen of codes van de mastering-ingenieur of van de snijstudio;
- aanduidingen van de persfabriek of het pressingsproces;
- soms korte opmerkingen of symbolen, zoals een tekening, een getal of een letter die alleen binnen één studio betekenis heeft.
Waarom dit belangrijk is
Twee exemplaren van dezelfde plaat kunnen klinken als verschillende versies, omdat ze uit een andere mastering komen of in een ander stadium zijn geperst. De dead wax is daarom een van de snelste manieren om vast te stellen of je een eerste persing, een latere herpersing of een andere mastering hebt. Een platenverzamelaar vergelijkt de markeringen dan met beschikbare discografieën en met informatie van andere verzamelaars.
Tips bij het bekijken
- Kijk met een goede lamp onder een kleine hoek; gegraveerde tekens zijn vaak beter zichtbaar dan ze op het eerste gezicht lijken.
- Let ook op de matrijsnummers aan beide zijden, want die verschillen soms per kant.
- Vergelijk de afbeelding met bronnen die over het betreffende label en de betreffende persing gaan.
Meer over masteringsverschillen en de achtergrond van individuele platen vind je via de pagina over mastering. Voor gezochte titels kun je ook de lijst met gezochte lp's raadplegen.