Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Nederlandse muziek bij Nederlandse symfonieorkesten 1945-2000

Friday, August 22nd, 2014

Nederlandse muziek bij Nederlandse symfonieorkesten 1945-2000
Auteur: Emanuel Overbeeke
ISBN: 978-90-75879-60-5

In November 1969 werd de opmaat van een concert van het Concertgebouworkest verstoord door een groepje componisten met o.a. Peter Schat, Louis Andriessen en Reinbert de Leeuw. Zij protesteerden tegen het feit dat de orkesten veel te weinig hedendaagse muziek brachten. Echter, een eerste inventarisatie van de uitvoeringen van Nederlandse muziek door Nederlandse orkesten op basis van publicaties van Donemus, deed vermoeden dat er na 1970 eerder minder dan meer hedendaagse muziek werd gespeeld.
Deze en andere feiten waren voor Emanuel Overbeeke aanleiding zich meer structureel te verdiepen in de vraag, wat de professionele Nederlandse symfonieorkesten tussen 1945 en 2000 gedaan hebben aan de verbreiding van de Nederlandse Muziek. Overbeeke onderzocht het beleid van de orkesten in deze periode in de context van de rol van de overheid, de gecomponeerde muziek, de publicaties erover en de opstelling van Donemus; de uitgever van de meeste door de orkesten gespeelde muziek.

Aan de hand van de programmalijsten heeft Overbeeke vast kunnen stellen hoe ongeveer twintig Nederlandse professionele symfonieorkesten tussen 1945 en 2000 omgingen met werken van Nederlandse componisten. Ook ging hij na in hoeverre de orkesten moeite deden dit repertoire aan de man te brengen en hoe het publiek erop reageerde. Evenzo beschrijft hij de reactie van de orkesten op nieuwe muziekstijlen en de komst van ensembles voor kleinere bezetting. Hij zocht dan ook naar antwoorden op onder andere, de volgende vragen: Wat speelden de Nederlandse professionele symfonieorkesten tussen 1945 en 2000 aan orkestmuziek van eigen bodem? Welke componisten werden tussen 1945 en 2000 het meest gespeeld? Welke typen componisten waren wanneer ‘in’ en wanneer ‘uit’? Wat zijn bij deze kwesties de overeenkomsten en verschillen tussen de orkesten? Welke verschuivingen in het repertoire hebben zich in deze ruim vijf decennia voorgedaan?
Omdat de programma’s van de orkesten de basis vormen voor dit onderzoek, is aan het boek een cd-rom toegevoegd met daarop alle programma’s met één of meer Nederlandse werken. Ook zijn overzichten van de meest gespeelde componisten per orkest en per tijdvak opgenomen.

Overbeeke houdt zich in zijn dissertatie bezig met de kernvraag: hoe zijn wij omgegaan met onze eigen componisten en muziek? Het belang van dit proefschrift lijkt me duidelijk en programmeurs en artistiek leiders, zullen hier graag notie van nemen.

Emanuel Overbeeke is musicoloog en dit boek is de handelseditie van zijn proefschrift. Eerder publiceerde hij onder meer boeken over Stravinsky, Chopin, Debussy, Vestdijk en de muziek, en Entartete Musik.

Emile Stoffels
Luister Magazine 699

MACMILLAN – Magnificat MacMillan series vol. 2

Saturday, October 12th, 2013

MACMILLAN
Magnificat MacMillan series vol. 2
James MacMillan / Netherlands Radio Chamber Philharmonic / Netherlands Radio Choir
Challenge CC 72554

Uitvoering/Opname ****/*****

Dit is het tweede deel uit een reeks van vier in de Macmillan serie. James Macmillan (1959) studeerde piano en trompet en volgde in 2010 Peter Eötvös op als permanent gastdirigent van het Nederlands Radio Kamer Filharmonie. Zijn muziek wordt gekenmerkt door een diep Katholiek geloof en een dramatisch kleurrijke manier van componeren. Macmillan mag niet klagen over de aandacht voor zijn muziek, die regelmatig wordt uitgevoerd. Op deze schijf staat ook de première van de prachtige hymne “O” – Advent antiphon for 21 December for 3-part treble choir, trumpet and strings. “O” de vocatief die in zo veel liturgische teksten wordt gebruikt. Hier wijzend naar de vele titels uit onder meer het oude testament, die worden toegepast op Christus. Tryst voor orkest uit 1989 is het oudste stuk op deze cd en is buitengewoon kleurrijk en indringend. Het doet sterk denken aan Copland, Bernstein, William Schuman en bij vlagen ook de Staat van Louis Andriessen. Nunc Dimittis en het Magnificat zijn de andere stukken die dit programma completeren. Ik moet zeggen dat de muziek van MacMillan mij uitermate bevalt, aangezien het veel aspecten laat horen en niet snel verveelt. De opname is voortreffelijk: een gigantisch inzichtelijk podium tegen een inktzwarte achtergrond.

Emile Stoffels
Luister Magazine 692