Wagner en de laatromantiek
Deze pagina hoort bij een afbeelding van Richard Wagner in het derde deel over de laatromantiek. Hier lees je wat Wagner betekende voor de muziek van zijn tijd en voor de componisten die na hem kwamen.
Richard Wagner (1813-1883) hoort bij de kern van de laatromantiek. Zijn werk verschoof de grenzen van wat in de klassieke muziek als mogelijk gold, en vrijwel elke componist die na hem kwam, moest zich tot hem verhouden. De afbeelding waarbij deze pagina hoort, vormt het beeld van die invloedrijke figuur binnen het derde deel van de reeks over de laatromantiek.
Wagners muzikale vernieuwing
Wagner wilde opera niet langer zien als een reeks losse aria's, recitatieven en dansen. In plaats daarvan streefde hij naar een doorlopend muzikaal drama, waarin orkest, zang en toneel één geheel vormen. Dat idee staat bekend als het Gesamtkunstwerk, het totaalkunstwerk.
In zijn harmonie ging Wagner ver. Met Tristan und Isolde liet hij chromatiek en uitgestelde oplossingen een centrale rol spelen, zodat de spanning lang blijft hangen voordat zij ontspant. Die klankwereld beïnvloedde latere componisten sterk, en het werk geldt als een keerpunt in de geschiedenis van de tonale muziek.
Invloed op latere componisten
Na Wagner ontstonden verschillende stromingen die op zijn voorbeeld voortbouwden. Sommige componisten namen zijn orkestrale kleur en lange melodische lijnen over, anderen zochten juist naar een eigen weg en distantieerden zich van zijn grootse opzet. Zo ontstond een brede en onderling verschillende groep van late romantische werken, die in de reeks aan bod komt.
Waarom Wagner blijft fascineren
Wagners werk roept nog steeds discussies op, over de muziek zelf maar ook over zijn ideeën en zijn plaats in de culturele geschiedenis. Wie zijn invloed wil begrijpen, kan het best zijn opera's en orkestwerken beluisteren in samenhang met de componisten die hem volgden.
Wil je de overgang van de late romantiek naar de moderne muziek verder verkennen, dan vind je op de pagina over Debussy, Fauré en Linn een voorbeeld van hoe Franse componisten op die overgang reageerden. Op de startpagina vind je meer artikelen en opnamebesprekingen over klassieke muziek.
