Debussy: La mer onder Karajan

Claude Debussy schreef La mer (De zee) tussen 1903 en 1905. Het is een van zijn belangrijkste orkeststukken en een kernwerk van het impressionisme in de muziek. Hoewel Debussy zelf het woord 'symfonie' vermeed, noemde hij het werk trois esquisses symphoniques: drie symfonische schetsen.

Opbouw van het werk

De drie delen hebben elk een eigen karakter:

• De ochtend op zee tot het middaguur (De l'aube à midi sur la mer): een langzame opbouw van stille, rustige klanken die geleidelijk aan kracht winnen.
• Golvenspel (Jeux de vagues): een levendig scherzo vol snel wisselende kleuren en ritmes.
• Dialoog van de wind en de zee (Dialogue du vent et de la mer): een slotdeel met grote golvende lijnen en een krachtige climax.

Plaats in de laatromantiek

Debussy werkte in een tijd waarin de grote romantische orkestrale traditie nog sterk aanwezig was. Hij bouwde voort op die klankrijkdom, maar liet de harmonie en de vorm los van vaste regels. In plaats van duidelijke thematische ontwikkeling gebruikte hij kleuren, gelaagde orkestklanken en vloeiende overgangen. Daardoor klinkt La mer minder dramatisch dan veel werk uit de Duitse romantiek, maar het is even veeleisend voor dirigent en orkest.

De opname van Karajan

Herbert von Karajan nam het werk meermaals op met de Berliner Philharmoniker. Zijn benadering wordt vaak geprezen om de vloeiende lijnen en de zorgvuldig opgebouwde klankkleur. Hij legde veel nadruk op de geleidelijke spanningsboog van het stuk, zodat de drie delen samen één groot geheel vormen. Wie de verschillende opnamen van La mer vergelijkt, hoort duidelijk hoe sterk tempo, balans en klankkleur het karakter van het werk kunnen veranderen.

Meer lezen

Op deze site vind je meer over Debussy en zijn tijdgenoten, bijvoorbeeld in de bespreking van Debussy, Fauré en Ravel. Voor een overzicht van beschikbare opnamen kun je ook de pagina over gezochte cd's bekijken. Terug naar de startpagina van de site kan via Audio en Muziek.