Juni 2014: recensies van klassieke opnamen en een boek

Dit archief bevat vier besprekingen uit juni 2014. Ze lopen van pianoconcerten en symfonieën tot een studie over pianotranscripties.

Prokofjev: pianoconcerten nr. 1 tot en met 5

Vaak wordt gezegd dat de vijf pianoconcerten van Prokofjev weinig ontwikkeling laten horen, maar de recensent vindt ze stuk voor stuk waardevol. Jean-Efflam Bavouzet speelt verfijnd en licht, en dirigent Gianandrea Noseda versterkt die lichtheid. Dat is volgens de recensent soms net iets te veel: de muziek komt nauwelijks los, al zijn de stuwende momenten er wel. Het eerste concert komt het best uit de bus. Wie een complete set zoekt, kan volgens de recensent beter kiezen voor een heruitgave met Järvi en het CGO, met een sterke solist in Gutiérrez. De oudere Decca-opname met Ashkenazy is eveneens een goede keuze.

Metamorphoses: de kunst van de virtuoze pianotranscriptie

In de tweede helft van de 19de eeuw waren pianotranscripties enorm populair, met componisten als Liszt, Busoni en Godowsky. In de 20ste eeuw verdwenen ze grotendeels uit het repertoire en werden ze vaak als tweederangs muziek gezien. Pianist en musicus Rian de Waal zette zich daar al ruim vijfentwintig jaar tegen af, door transcripties te spelen in recitals en er onderzoek naar te doen. Het resultaat is een dissertatie in boekvorm, met de titel als verwijzing naar Ovidius' Metamorfosen: het uiterlijk van iets kan veranderen terwijl de kern gelijk blijft.

Het boek gaat vergezeld van zes cd's. Als voorbeeld noemt de recensent Paganini's zesde caprice, bewerkt door Schumann en Liszt: Liszt met veel vertoon, Schumann intiem en harmonisch diep. De tweede cd, met Bach-transcripties van onder meer Busoni, Brahms en Liszt, geldt voor velen als hoogtepunt. Het boek is in het Engels geschreven, maar volgens de recensent ook geschikt voor serieuze luisteraars die transcripties tot nu toe links lieten liggen.

• Artiest: Rian de Waal
• Titel: Metamorphosis, the art of the virtuoso piano transcription
• Uitgever: Eburon
• ISBN: 978-90-5972-755-7

Bruckner: symfonie nr. 4 in Es-groot, "Romantische"

Er bestaan al veel uitvoeringen van Bruckners vierde symfonie, zijn populairste werk. Met deze opname van Marek Janowski en het Orchestre de la Suisse Romande rondt de dirigent zijn Bruckner-cyclus af. Die cyclus is volgens de recensent wisselend, maar deze deel is een van de betere. Janowski kiest hogere tempi dan Haitink en bereikt toch bevredigende resultaten met veel inzicht. De grandeur van Blomstedt en Haitink ontbreekt echter. De opname is fraai en laat de verschillende instrumentgroepen goed horen. Voor een recentere uitvoering van de "Romantische" verwijst de recensent naar Haitink met het London Symphony Orchestra.

Fazil Say: Mesopotamia Symphony en Universe Symphony

De Turkse componist en pianist Fazil Say studeerde in Ankara en Düsseldorf. Zijn muziek is moeilijk in te delen, wat volgens de recensent een compliment is. Ze wortelt in de laatromantiek, met sterke invloeden van Bartók en Strawinsky. De Mesopotamia Symphony, de toegankelijkste van de twee, schetst de geschiedenis van de regio: de oude machten als Assur, Babylon en de Soemeriërs, de mystiek en de riten, maar ook de hedendaagse problematiek. Opvallend zijn de theremin en het ongebruikelijke slagwerk. De opname is een live registratie van Naïve met het Borusan Istanbul Philharmonic Orchestra onder Gürer Aykal. Volgens de recensent is het een aanrader.

Lees ook de archieven van de maanden rond deze periode: mei 2014 en juli 2014, of bekijk het archief van juni 2013.