Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

De Origin Live Silver MK III tonearm

Thursday, September 4th, 2014

De ervaring leert dat er door vinyl liefhebbers doorgaans onevenredig veel in het element wordt geïnvesteerd, t.o.v. de toonarm en zelfs loopwerk. Dat is ook niet zo vreemd, aangezien er veelal geredeneerd wordt dat de naald – en dus het element – het directe contact vormt met de bron. Het mag evenwel als bekend worden verondersteld, dat de arm een gigantische invloed heeft op het gedrag van een element. Zozeer zelfs dat volgens kenners en techneuten het volgende principe aldus geldt: een hoogwaardige arm met een middelmatig element, zal betere prestaties leveren, dan een middelmatige arm met een hoogwaardig element.

Zelf draaide ik al wat jaartjes met de door Jean Allaerts gerestaureerde Kiseki Purple Heart in een Origin Live uitvoering van de Rega RB 250 (de OL1). Verder had ik het contragewicht vervangen door een zwaarder, brons, concentrisch type waardoor het zwaarte punt gunstiger kwam te liggen en daardoor nog eens hoorbare verbeteringen opleverde. Ik dacht dan ook dat ik geen omkijken meer had naar dat deel van mijn audio set. Dat bleek een vergissing.

De techniek staat zelden stil en Origin Live uit Engeland heeft los van de modificaties, inmiddels zijn eigen indrukwekkende lijn van toonarmen ontwikkeld. Ik werd daar op geattendeerd door een vriend die Thorens draaitafels opknapt en daarbij regelmatig de toon arm vervangt door een Origin Live type. Het viel ons al een paar keer op, dat zelfs het instapmodel – de Alliance – van deze fabrikant fenomenaal klinkt. Ik besloot daarop zelf het duurdere model de Silver (die op de fora bejubeld wordt) aan te schaffen via VinylVinyl uit Den Haag.

Herevaluatie

Aangezien ik eerder met een op Rega gebaseerde arm speelde, was het uitwisselen in een handomdraai gedaan. Om kort te gaan: er komt heel wat meer muziek uit deze arm dan mijn vorige. Zozeer zelfs dat ik genoodzaakt ben om de lp’s die ik had afgetest op basis van marginale – niettemin hoorbare – versmering, korreliger hoog etc. weer opnieuw zal moeten beoordelen. Platen die ik al bij mijn verkoopstapel had gezet, moest ik weer opnieuw evalueren. Zo ervoer ik bijvoorbeeld bij de Nederlandse uitgave van 10cc “The Original Soundtrack”, de hi-hat op het eerste nummer altijd onnatuurlijk en vervuild. En in z’n algemeenheid was er een overbelichting in het midden-hoog. Nu moet wel aangetekend worden dat de SHM SACD ook een voorkeur in die richting laat horen. Interviews met Eric Stewart over de opname, bevestigen dit ook. Overigens klinkt de MFSL CD weer totaal anders. Hoe dan ook, de vervuiling was goeddeels weg en daarvoor kwam een aangenaam tintelend midden-hoog voor terug.

Ook was er een versmering te horen op Ravels pianoconcerten door Werner Haas op de oorspronkelijke uitgave. Aanvankelijk wijdde ik dit aan inferieure en/of gedateerde snijprocessen, omdat ik het niet hoorde op de heruitgave. De versmering was weg met de Silver en alles klonk verbluffend schoon. De verbetering ten opzichte van het laag en midden-laag zijn ook overduidelijk. Zo was Unorthodox Behaviour van Brand-X een openbaring voor wat betreft de extra aplomb en substantie die Percy Jones nog bracht, vergeleken met de vorige arm. En dat terwijl de arm –  vanuit mechanisch oogpunt – nog (lang) niet is ingespeeld.

Conclusie

Het mag duidelijk zijn: ik kan iedere vinylliefhebber deze arm aanbevelen. Zelfs lieden die al met een min of meer exotische arm spelen, zoals de duurdere Rega modellen, SME’s en Linn armen. Met name de snelheid en openheid zijn opvallende aspecten. Maar evenzo het zeer ver doorlopende laag is opmerkelijk, alsmede het gigantische podium. De Silver schijnt ook weinig moeite te hebben met de probleemgebieden van de plaat (aan het einde). Zoals gezegd moet ik weer opnieuw door mijn collectie heen, omdat de arm mijn vorige bevindingen behoorlijk overhoop heeft gehaald.
De arm kan overigens nog verder geüpgraded worden met een carbon armbuis, alvorens naar een duurdere arm over te gaan. Onder de omstandigheden kan ik me haast niet voorstellen dat het nog beter kan. Maar het zal er toch eens van komen, want alles went…

Armbekabeling

Ten slotte nog een vaak over het hoofd gezien aspect: het inspelen van de armbekabeling. Dus nog los van het mechanische inspeel proces. Uit een recensie van de OL Silver – uiteraard geldt dat voor alle toon armen – op de 6moons site is duidelijk op te maken dat onder normaal gebruik de arm bekabeling nooit zal inspelen, door de minuscule spanningen afgegeven door het element. En dan is er nog een significant verschil tussen mm en mc elementen: de laatste geeft nog aanzienlijk minder spanning af dan een mm element, getuige het feit dat het signaal uit een mc element extra versterkt moet worden. “[Alan Kafton of CableCooker fame would agree because of the minuscule voltage output from cartridges which never break in tone arm wiring under regular use – Ed].” Als dat inderdaad waar is dan moeten we concluderen dat daardoor iedere toonarm die dat proces niet volledig heeft doorlopen, dus nog steeds niet is ingespeeld. Vandaar dat OL ook “burn-in” cables levert om dat proces niet alleen te versnellen, maar ook om de kabel vollédig in te spelen. Iedere vinyl liefhebber zal dus zijn eigen situatie moet herbeoordelen en denkelijk alsnog de toonarm kabel moet inspelen. Stof tot nadenken dus…

Emile Stoffels

Gentle Giant – Octopus

Monday, May 12th, 2014

Octopus wordt door veel fans als de favoriete Gentle Giant plaat gezien. En ik snap ook wel waarom, ofschoon ik het met deze band moeilijk kiezen vind. Hoe dan ook, dit is de laatste plaat met Phil Shulmann (oudere broer van Ray en Derek) die hierna meer tijd aan zijn gezin zou besteden. Ook werd er voor deze plaat een nieuwe drummer aangetrokken: John Weathers. Voor de rest bleef de bezetting hetzelfde. Waanzinnig goede muziek en werkelijk elk nummer op deze plaat is anders. Het heeft dan ook geen zin om over “sterkhouders” te spreken, want er staan geen zwakken nummers op. Ook de door Roger Dean (hoezen van Yes) ontworpen hoes, is prachtig.
Ik heb door de jaren heen, veel persingen en cd’s gehoord en kwam voor wat betreft het vinyl altijd terug op de UK (Vertigo ‘Swirl’ 1y//1 – 2y//1). Maar ook de US Columbia (Octopus in het glazen potje) heeft kwaliteiten: een weliswaar wat slanker laag vergeleken met de UK plaat, maar daarentegen een slagje opener midden-hoog. Wel heeft de UK meer gain.
Voor de cd gold de Duitse Line Records als mijn eerste keuze, hoewel de Repertoire ook goed klonk (en vooral luider). De laatste heeft echter een paar kleine foutjes (tikjes) en een zeer nare fout in het laatste nummer “River”. In tegenstelling tot de vinyl uitgave, dient de US Columbia CD vermeden te worden. Deze klinkt schel en dun. Niet om aan te horen.
Degenen die een uitstekende draaitafel hebben met een dito phono versterker, zullen gaan  – als ze dat al niet deden – voor de UK 1ste of 2de persing. Waarbij aangetekend moet worden, dat voor de 1ste persing echt de hoofdprijs betaald moet worden. Uit eigen ervaring echter, heb ik zelden grote verschillen gehoord tussen de eerste en tweede uitgaven binnen Vertigo opnames. Bovendien is de US Columbia een meer dan uitstekend alternatief. Dus een goed klinkend exemplaar hoeft dus geen arm of been te kosten.
Echter, ik kwam steeds meer forumleden tegen, die in hun posts laaiend enthousiast waren over de SHM SACD (niet te verwarren met de SHM CD). Ik besloot om de gok maar te wagen, toen ik een exemplaar op eBay aangeboden zag door een Japanse aanbieder. Met verzendkosten kwam ik uit op €36, wat toch een heel stuk minder is dan een gaaf UK vinyl exemplaar. Een vergelijking met de UK persing drong zich uiteraard op, maar ik was aangenaam verrast toen ik de eerste klanken van de SACD hoorde. Dit is uiteraard goed nieuws voor liefhebbers die geen platenspeler hebben. De SACD klinkt FENOMENAAL en lijkt erg veel op de oorspronkelijke UK uitgave. Sterker nog, ik had het gevoel dat ik naar een vroege generatie mastertape aan het luisteren was. Bij aandachtig door luisteren, klinkt de SACD zelfs nog wat ‘snappier’.

Jammer is alleen dat het een single layer SACD is, wat wil zeggen dat hij niet op gewone cd spelers af te spelen is. Maar ik ben geneigd te zeggen dat deze SACD alleen al de moeite waard is, om een leuke tweede hands SACD te scoren, of een multi speler die ook SACD ondersteunt.

Emile Stoffels