Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

« Vorige berichten

TISHCHENKO – Piano Sonatas No. 7 with bells & No. 8

Sunday, August 28th, 2016

Tishchenko_sonatasTISHCHENKO
Piano Sonatas No. 7 with bells & No. 8
Nicolas Stavy, piano – Jean-Claude Gengembre, bells
BIS 2189 SACD hybrid multichannel DDD 70’50

Waardering: 9

Dit is mijn eerste kennismaking met de muziek van Boris Tishchenko (1939 – 2010). Hij studeerde compositie bij Shostakovich’ van 1962 – 65 en is vaak diens favoriete leerling genoemd. Tishchenko heeft 11 sonates geschreven en dit genre vormt dan ook de ruggengraat van zijn compositorische opbrengst. De hier opgenomen piano sonates, stammen uit 1982 resp. 1986. De zevende sonate mag gezien de titel de meest eigenzinnige heten, al was het alleen al door de toevoeging van klokken. Ik denk dan ook dat de 8ste sonate weliswaar sneller beklijft, maar de 7de zal waarschijnlijk langer beklijven. Dit is de eerste opname van de Fransman Nicolas Stavy voor Bis en het debuut mag er wezen. Hij heeft aardig wat prijzen gewonnen en samengewerkt met onder andere Alfred Brendel. Blijkbaar ligt dit repertoire hem zeer, omdat het op de een of andere manier vanzelfsprekend klinkt, ofschoon ik niet over vergelijkingsmateriaal beschik. Maar men heeft het gevoel dat het zo moet en niet anders. De opname is erg fraai, wat vooral opvalt bij de 7de sonate, waarbij het klokkenspel mooi los staat van de vleugel. Er zijn momenten dat het instrumenten griezelig realistisch klinken. Het belang acht ik hoog genoeg, om deze schijf zonder voorbehoud aan te bevelen.

Emile Stoffels
Luister Magazine

MARTINU Cello Sonatas 1 – 3

Wednesday, June 3rd, 2015

Martinu MustonenMARTINU
Cello Sonatas 1 – 3 works by Sibelius and Mustonen
Steven Isserlis • Olli Mustonen
BIS 2042 DDD 78’15 SACD

Uitvoering ***** | Opname *****

Om met de deur in huis te vallen: dit is een fantastische (SA)CD. Een uiterst boeiend programma met de cello sonates van Bohuslav Martinu (3 stuks), Jean Sibelius en Olli Mustonen. De laatste voert hier ook zijn eigen sonate uit. Om met de Fin Mustonen te beginnen: sommigen zullen menen dat de sonate weinig vernieuwend is, maar dat is veelal een zegen wat mij betreft. Het is een virtuoos stuk, met de nodige uitdaging voor de luisteraar en heeft een volslagen eigen smoel. De veelschrijver Martinu schreef behoorlijk wat, ook voor de cello. Deze eerste sonate stamt uit 1939, slechts een paar weken na de judaskus in München, waarbij zijn vaderland werd verraden door de geallieerden. De atmosfeer doet sterk denken aan het vijfde strijkkwartet met zijn wrijvende akkoorden uit diezelfde tijd en rondom een romance met zijn jonge leerling Vítezslava Kaprálová. De première was in mei 1940 door Pierre Fournier en Martinu’s vriend Firkusny. De tweede sonate uit 1941 – in de VS gecomponeerd – deelt in het middendeel de donkere atmosfeer van de eerste. De hoekdelen laten echter duidelijk de uitwerking en het ritme van het leven in New York, op Martinu horen. De derde sonate kwam elf jaar later. Sibelius’ sonate uit 1900 is hier het oudste en werd geschreven kort na het overlijden van zijn dochter Kirsti. Een buitengewoon persoonlijk stuk, maar met toch ook weer de bekende verwijzing naar het donkere Finse natuurmysterie. De opname is een ware belevenis. Het is een verlengstuk van mijn luisterkamer: alsof de twee musici in mijn kamer zitten. Ik moet zeggen dat ik slechts hoog zelden een dergelijke betrokkenheid in een opname heb gehoord. De muziek spat uit mijn luidsprekers. Zo zouden eigenlijk alle kamer opnames moeten klinken. Een tien met een griffel!

Emile Stoffels
Luister Magazine 703

HINDEMITH – Complete Viola Works

Sunday, October 19th, 2014

HINDEMITH
Complete Viola Works
Vol. 2: Sonatas for Viola, Piano and Solo Viola
Tabea Zimmermann, Viola Thomas Hoppe, piano
Myrios Classics MYR 011 SACD DDD 65’25/52’02

Uitvoering / Opname ***** / *****

Eerder bespraken we vol. 1 in deze serie van Hindemiths werken voor altviool en was ik zeer gecharmeerd van Zimmermanns vertolkingen. Dat is nu niet anders. En wéér ben ik onder de indruk van Hindemiths muziek voor altviool. Hij schreef deze werken vooral toen hij door Europa reisde als altist, van het door hem opgerichte Amar Kwartet. Veelal schreef hij in de trein of in de hotelkamer. Hindemith heeft in een razend snel tempo een enorme hoeveelheid werken geschreven en critici vinden dat er nogal wat kaf onder het koren zit. Iets dat vaak hand in hand gaat met veelschrijvers. Hoe dan ook, ik ben het kaf nog niet tegengekomen. De Sonate voor viool en piano opus 11 nr. 4. uit 1919 waar de cd mee aftrapt, is tevens een van de hoogtepunten van deze dubbel cd. Een juweel met opvallende verwijzingen naar de taal van Debussy en Reger. Aangenaam verrast was ik ook door de solo sonates voor altviool. Vooral op. 11 nr. 5. Geen makkelijke opgave voor een toondichter om met slechts één instrument de aandacht van de luisteraar vast te houden. Slechts de Goden kunnen dit. En ook hier – net als de grandioze sonate van Bartok – die onvermijdelijke verwijzing naar Bachs sonate BWV 1004. Hoe kan het ook anders! Zimmermanns rijpe visie en spel staan volledig in dienst van de muziek. Kortom: een uiterst boeiend altvioolprogramma en ofschoon er reeds soortgelijke programma’s zijn uitgegeven door ASV, ECM en BIS, kan ik me niet voorstellen dat die Zimmermanns gestelde norm overtreffen. De SACD opname is net als de volume 1, ronduit voortreffelijk. Vooral bij de solo sonates, ademt de opname een weldadige rust uit.

Emile Stoffels
Luister Magazine 700

NIELSEN – Symphonies Nos 4 & 5

Tuesday, July 22nd, 2014

NIELSEN
Symphonies Nos 4 & 5
Sakari Oramo, Royal Stockholm Philharmonic Orchestra
BIS BIS-SACD-2028 DDD 69’46

Uitvoering **** | Opname *****

Van deze symfonieën zijn in de loop der tijd al diverse meer dan uitstekende opnames verschenen, waarvan die onder Blomstedt op Decca waarschijnlijk de beste is. Dat blijft wat mij betreft ook zo. Ook na beluistering van deze registratie, maar ik moet zeggen dat ik aangenaam verrast ben door wat ik op deze fenomenale SACD hoor. De opening van de “Onuitblusbare” komt als een komeet binnen. Het tweede deel heeft wat mij betreft het ideale tempo en in het derde deel bouwt Sakari Oramo heel doordacht de climax op, zowel dynamisch als qua tempo. De hoornpartij wordt er mooi uitgelicht in dit zielsdoorklievende deel, maar opvallend is ook Oramo’s oog voor de melodielijnen in het hout. Verder heeft hij niet de neiging het ‘kruit te snel te verschieten’ zoals ik eens eerder bij Colin Davis op LSO hoorde. Het laatste deel is dan ook zeer ingenieus opgebouwd en het slot is een ware ontlading. Oramo en het Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, lijken een perfecte combinatie en hebben me overtuigd. De opname op deze SACD is in de meest letterlijke zin ongehoord. Zelden heb ik een dergelijk diep, breed en natuurlijk podium gehoord. De klank van de strijkers, smelt op de tong.

Emile Stoffels
Luister Magazine 699

BRUCKNER – Symphony No. 4 in E-flat “Romantic”

Tuesday, June 10th, 2014

BRUCKNER
Symphony No. 4 in E-flat “Romantic”
Orchestre de la Suisse Romande, Marek Janowski
Pentatone PTC 5186 450 DDD 63’27

Opname / Uitvoering **** / ****

Of dat er inmiddels nog niet genoeg uitvoeringen van de populairste symfonie van Anton Bruckner zijn. Nog niet heel lang geleden bespraken we nog de uitvoering door Blomstedt op Querstand en Haitink op LSO (beide ook op SACD). Met deze opname van de vierde, besluit Janowski zijn Bruckner cyclus. Over het geheel genomen een nogal wisselende reeks die m.i. bepaald niet de ruggengraat voor de Bruckner symfonieën zou moeten vormen. Toch is deze opname een van de beste uit de cyclus. Janowski’s tempi liggen beduidend hoger dan die van Haitink, maar hij bereikt toch bevredigende resultaten en zorgt voor het nodige inzicht. De grandeur die we bij Blomstedt en Haitink horen, ontbreek evenwel. Dat uit zich bij Janowski vooral in het laatste deel, die net als Blomstedt en Haitink de finale uit 1880 gebruikt. De opname is echter fraai en laat de nodige separatie tussen de verschillende instrumentengroepen horen. Al met al een lonende opname, maar als we een recente uitvoering zoeken van de ‘Romantische”, dan moeten we bij Maestro Haitink op LSO zijn.

Emile Stoffels
Luister Magazine 698

Here/after – Songs of lost voices

Monday, May 26th, 2014

JAKE HEGGIE • GENE SCHEER
Here/after – Songs of lost voices
Stephen Costello • Joyce DiDonato • Nathan Gunn • Talise Trevigne
Carol Wincenc, flute • The Alexander String Quartet
PentaTone Classics SACD PTC 5186 515 DDD 67’14/63’59

Uitvoering / opname **** / ****

Het lied behoort ongetwijfeld tot de vroegste uitingen van de muziek en is vermoedelijk de wortel en oorsprong van de gehele ontwikkeling der toonkunst. Zowel het eenvoudige volkswijsje als het kunstzinnig bewerkte lied, begeleidt de volkeren en generaties sinds jaar en dag. Deze prachtige dubbellaar getiteld Here/after – Songs of lost voices is een verzameling van recente muziek van lied en opera componist Jake Heggie. De SACD bestaat uit liederen cycli, geschreven in samenwerking met librettist en dichter Gene Scheer. Ook horen we werken voor fluit en piano gebaseerd op materiaal uit liederen en opera’s van het genoemde koppel. De eerste cyclus en m.i. tevens het hoogtepunt van deze SACD, is het ‘Into the fire’. Het is gebaseerd op Scheers teksten die gaan over de Frans beeldend kunstenares Camille Claudel (1864 1943), die uiteindelijk aan haar eind kwam in een gesticht. Hierbij vergeleken was bijvoorbeeld de situatie van Robert Schumann een schooluitje. Scheer heeft o.a. kunnen putten uit haar journaals en brieven. Het is een aangrijpend werk geworden. Ook niet te versmaden is het ‘pieces of 9/11 – Memories from Houston’. Jammer dat in een aantal liederen de stem te dichtbij is opgenomen, waardoor het soms op de oren gaat staan. Dit mag de koper echter niet weerhouden.

Emile Stoffels
Luister Magazine 698

SCHUMANN – Symphonic Works

Sunday, November 24th, 2013

SCHUMANN
Symphonic Works
Netherlands Radio Chamber Philharmonic Michael Schønwandt
CC 72553 (2 discs) Challenge SACD

Uitvoering / Opname **** / *****

Ook voor de Nederlandse Radio Kamer Filharmonie, is door de bezuinigingen inmiddels het doek gevallen. Met deze opname van de Schumann symfonieën, hebben we dus een afscheidsdocument in handen. Een interessante aanvulling die we niet vaak zien, zijn de naar Schumanns geboortestad vernoemde symfonie Zwickau en de 6 Fuga’s. Ook biedt deze set de oorspronkelijke versie van de vierde, die eigenlijk zijn tweede is. Schønwandt ontmoet stevige concurrentie, maar hij doet veelal echt mooie en spannende dingen. Vooral in dynamisch opzicht. En op de momenten waar het echt moet, laat hij Schumann werkelijk over ons heen denderen. Het doet me denken aan de set van Barenboim op DG. Jammer vind ik alleen de op mij wat routinematig overkomende opening van de tweede en het m.i. veel te snel gespeelde langzame deel. Alleen Roger Norrington zou het denkelijk nog sneller doen. De vier sterren voor de uitvoering vertegenwoordigen wat mij betreft dan ook een gemiddelde. Over de opname was er aanvankelijk wat twijfel door het beperkte kleurenpalet en de ingesnoerde klank. Maar indien men de SACD laag gebruikt, bloeit alles ineens open en neemt het diepte perspectief gradueel toe. De recente opnames van Challenge zijn een waar klankfeest. Al met al een boeiende set.

Emile Stoffels
Luister Magazine 693

BEETHOVEN – Symphony No. 9

Sunday, November 3rd, 2013

BEETHOVEN
Symphony No. 9
San Francisco Symphony, Michael Tilson Thomas
SFS MEDIA 0055 821936-0055-2 SACD DDD 70’41

Uitvoering / Opname **** / ****

Talloze uitvoeringen van dit kolossale werk – dat bijna parallel aan de Missa Solemnis werd geschreven (de eerste schetsen stammen zelfs al van voor de Missa) – hebben het licht gezien. Een kritisch oordeel leidt evenwel tot slechts een handvol opnames die er echt toe doen. De vraag is dus, zitten we wel te wachten op een zoveelste uitvoering? Michael Tilson Thomas geeft niet de meest opwindende uitvoering, maar wel een zeer inzichtelijke. En wel als volgt. Er is wel eens betoogd dat de eerste drie delen duidelijk de in zichzelf gekeerde Beethoven laten horen, met ineens die abrupte sprong in de finale die Norbert Loeser het “Hooglied der menselijke gemeenschap” noemde. Die abruptheid blijft uiteraard, maar Thomas krijgt het op de een of andere manier voor elkaar, dat we die plotselinge overgang in toenemende mate reeds voorvoelen in de voorgaande delen. Dat heb ik als bijzonder ervaren en dat is de meerwaarde van deze SACD live opname. Verder lijkt Thomas’ lezing eerder een studie dan een live belevenis. Hoewel het stereobeeld gemanipuleerd lijkt met een sterke voorkeur voor de houtblazers en fluiten, wordt het toch niet vermoeiend. Alles overziend, een zeer nuttige uitvoering van dit machtige werk.

Emile Stoffels
Luister Magazine 693

BRUCKNER Symphony no. 6

Sunday, September 29th, 2013

BRUCKNER
Symphony no. 6
Netherlands Radio Philharmonic Orchestra – Jaap van Zweden
Challenge Records SACD CC72552 DDD 57’14

Uitvoering/Opname *****/****

Het interessante bij de zesde van Bruckner is dat hij de spanning sneller opbouwt dan in zijn andere symfonieën, door de doorwerking samen te laten smelten met de recapitulatie. Het is altijd weer een belevenis het openingsthema van de celli en contrabassen tegen het metrisch begeleidingsfiguur van de violen te horen, waarna het hele orkest het hoofdthema unisono inzet. Van Zweden geeft weer een heel aparte uitvoering, met voor mij nieuwe inzichten. Vooral de middelste delen en dan met name het Scherzo met zijn fantastische karakter, is weer een waar feest net als dat bij de achtste het geval is. Ik moet zeggen dat de hoekdelen mijn ietsje minder aanspreken. Aan de tempi ligt het niet, want van Zwedens keuze in deze bevalt mij uitermate. De grandeur van het eerste deel zet hij dan ook uitstekend neer, maar in de opening bijvoorbeeld, had ik graag iets meer scherpte en profiel gehoord. De pauk mist net de precisie en vinnigheid van de opname van von Karajan op DG. Ik wijd dit aan de ietwat wollige akoestiek/opname. Al met al een schitterende zesde. Ik ben de opname door Klemperer op EMI eerlijk gezegd helemaal vergeten.

Emile Stoffels
Luister Magazine 692

SCHUBERT – Unfinished

Friday, February 15th, 2013

SCHUBERT
Unfinished • The Little
Royal Flemish Philharmonic • Phillipe Herreweghe
PentaTone PTC 5186 446 SACD Hybrid Multichannel

Uitvoering/opname ****/****

Ook over de status van deze symfonie kan men bezwaarlijk discussiëren. Dit werk is een klasse apart zonder weerga, waarin de thema’s door de houtblazer worden gedomineerd. In het najaar van 1822 zette Schubert zich weer aan het schrijven van een symfonie en gaf de partituur uiteindelijk weg. Pas 37 jaar na zijn dood zou dit onwaarschijnlijk mooie werk opgevoerd worden. Persoonlijk was ik altijd erg onder de indruk van Karl Böhm en Sinopoli; beiden op DG. En slechts zelden was ik overtuigd van de authentieke uitvoeringspraktijk die in de loop der tijd in zwang kwam, voor dit soort werken. Toch kan ik niet ontkennen dat ik grote waardering en respect voel voor Herreweghes aanpak. Hij doet echt hele mooie dingen die deze SACD de moeite waard maakt, maar ik vind het soms ook net iets te braaf allemaal. PentaTone koppelt de min of meer mislukte zesde waar het Scherzo nog het meest boeit. Dit was overigens de eerste keer dat Schubert het derde deel niet meer menuet noemde, maar Scherzo. De opname is ondanks de sterk reflecterende Koningin Elizabeth zaal in Antwerpen meer dan geslaagd. Ieder instrument is in de gitzwarte ruimte aan te wijzen.

Emile Stoffels
Luister 687

« Previous Entries