Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Metamorphoses – the art of the virtuoso piano transcriptions

Friday, June 20th, 2014

De pianotranscriptie was mateloos populair tijdens de tweede helft van de 19de eeuw. Componisten zoals Liszt, Busoni en Godowsky schreven er vele, maar de belangstelling zakte in de loop van de 20ste eeuw helemaal in en derhalve verdwenen transcripties grotendeels van het programma. Sterker nog: ze werden en worden vaak zelfs beschouwd als tweederangs muziek.

Ondanks dit hardnekkige vooroordeel, werkte Rian de Waal onverstoord als pianist en musicus meer dan vijfentwintig jaar aan transcripties. Hij speelde ze tijdens zijn recitals en werd door de Britse pers dan ook “The Flying Dutchman” genoemd. Ook wijdde hij zijn onderzoek aan dit onderwerp. Rian de Waal overleed helaas in mei 2011, op 53-jarige leeftijd.

De reden dat Rian het niet slechts bij een boek liet, maar een dissertatie wilde, heeft te maken met het feit dat hij de lezer wil overtuigen van het belang van pianotranscripties. Rian: “Ik wil er zeker van zijn dat programmeurs, artistieke leiders etc. deze publicatie niet kunnen negeren.” Echter, deze vorm krijgt tegenwoordig zelden een eerlijke kans. Directeuren van theaters willen uiteraard wel graag een recital, maar liever geen transcripties. Dit, omdat ze geen ‘verkrachting’ van Bach – of welke componist ook – willen.

De titel van dit boek, verwijst naar Ovidius’ werk en bij uitbreiding naar alle grote dichters uit de oudheid die nadachten over het begrip metamorfose: de verhalen over goden en halfgoden die hun uiterlijk veranderden. “Alles verandert – niets gaat ten gronde”. Het interessante is dat het uiterlijk van iets totaal kan veranderen, maar dat het innerlijk hetzelfde blijft. Goede voorbeelden hiervan vinden we op de 6 cd’s die het boek vergezellen. Rian heeft ze vaak gespeeld en bediscussieerd, tijdens zijn loopbaan. Treffend is Paganini’s 6de caprice nr. 6, bewerkt door Robert Schumann en Franz Liszt. Beiden deden ze het op hun eigen vakkundige manier: Liszt met veel spektakel en uiterlijk vertoon. Schumann daarentegen, intiem en met harmonische diepten. Hoogtepunt voor velen zal de tweede cd zijn, met de transcripties van Bach door o.a. Busoni, Brahms en Liszt.

Het boek is niet alleen voor pianisten en muziek historici. Het is ook voor de serieuze luisteraar, die tot nu wellicht de neiging had de neus op te halen voor transcripties. De dissertatie is weliswaar in het Engels geschreven, maar niettemin inzichtelijk en zal ongetwijfeld velen overtuigen. Precies zoals Rian het wilde…

Emile Stoffels
Luister Magazine

Artiest: Rian de Waal
Titel: metamorphosis, the art of the virtuoso piano transcription
Maatschappij: Eburon
ISBN: 978-90-5972-755-7

SALUT D’AMOR – Albert Brussee

Monday, August 5th, 2013

SALUT D’AMOR
Albert Brussee
AB Music Prod. & ED DDD 75’30

Uitvoering/opname ****/***

Voor ons ligt een nieuwe cd met romantische klaviermuziek die zich bevindt ergens tussen de zogenaamde salon en concertzaal. Klaviermuziek die populair is gebleven in allerlei bewerkingen, maar nog zelden in de oorspronkelijke vorm op het concertpodium wordt gespeeld. Ook besteedt deze cd aandacht aan kleine meesters zoals Joseph Ascher, Franz Behr, Wilhelm Peterson-Berger en Billy Mayerl. Albert Brussee zet zich toch wel terecht in voor deze vergeten muziek. D’accord, vergeleken met de allergrootsten is dit tweede garnituur, maar dat wil niet zeggen dat het slechte muziek is. In tegendeel: dit is goede en deugdelijke toonkunst. En ik kan niet anders zeggen, dat ik bij vlagen genoten heb van deze muziek. Brussee heeft naar eigen zeggen het veld der klavierliteratuur van A tot Z doorploegd, maar houdt een zwak voor deze muziek. Hij toont dan ook een onvoorwaardelijk geloof in dit genre en dat is te horen: zijn spel is aanstekelijk. De opname is in orde, zij het dat er wat teveel galm aanwezig is. Daardoor treedt er op den duur wat luistermoeheid op. De technicus Daan van Aalst had mijns inziens een betere balans op de laatste Valthermond opname met Rian de Waal. Alles overziend, een geslaagd project.

Emile Stoffels
Luister Magazine 690

O LIEB, SO LANG DU LIEBEN KANNST

Sunday, December 30th, 2012

O LIEB, SO LANG DU LIEBEN KANNST
Debussy • Schumann • Duparc • Liszt
Marion van den Akker, Mezzo Soprano • Rian de Waal, Piano
The Valthermond Recordings Vol. 3 DDD 73.00

Uitvoering/opname ****/****

O Lieb, so lang Du lieben kannst is de derde in de serie Valthermond Recordings. Het zijn opnames die over ruim 8 jaar werden gemaakt door Rian de Waal en zijn – nu inmiddels weduwe – Marion van den Akker. Het echtpaar vond daar de inspiratie liederen en bewerkingen van Debussy, Schumann, Henry Duparc en Liszt op te nemen. Valthermond is een plaatsje in het oosten van Drente, waar Rian een boerderij had gekocht die hij tot opname studio had omgebouwd. Rian was overigens minder bekend om zijn liedbegeleiding. De CD opent met de prachtige Chansons de Bilitis van Debussy uit 1887 op teksten van Pierre Louys. Opmerkelijk is dat Debussy hier het sprekend zingen voorschrijft; het zogenaamde reciteren. Maar vooral ook de liederen van Henry Duparc en dan in het bijzonder Extase, dat handelt over de bitterzoete troost van de dood. Het slot wordt gevormd door drie liederen van Liszt die Marion van den Akker heeft opgenomen met Paul Komen die een goede vriend was van Rian. De CD titel krijgt hierdoor een bijzondere betekenis als eerbetoon aan de in 2011 overleden Rian de Waal. Welk een schitterend programma en belangrijk document, met als boodschap: Heb lief! Zolang het nog kan…

Emile Stoffels
Luister 686