Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

« Vorige berichten

PROKOFIEV • KHACHATURIAN – Piano Concertos

Sunday, October 18th, 2015

Prok Khach Arghamanyan 251PROKOFIEV • KHACHATURIAN
Piano Concertos
Nareh Arghamanyan, piano
Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, Alain Altinoglu
Pentatone PTC 5186 510 Hybrid SACD Stereo/Multichannel DDD 67’17

Uivoering **** | Opname ****

Het werd weer eens tijd voor een goede opname voor Khachaturians pianoconcert, met het beroemde middendeel waar we de flexatone horen. De dirigent heeft hier gekozen voor de zingende zaag met de veel zachtere klank, omdat hij er van overtuigd is dat de componist die oorspronkelijk ook in gedachte had. De klank doet nu meer denken aan de theremin of de ondes martinot, waardoor er een betere samenklank is met de strijkers. Bij de première van 1937 echter stemde Khachaturian toe om een flexatone te gebruiken, bij gebrek aan een zingende zaag virtuoos. De Armeense pianiste Arghamanyan speelt een thuiswedstrijd en dat is te horen. Veel bravoure met de nodige fijnzinnigheid. Toch heeft Katz onder Boult (heruitgegeven op EMI) nog net iets meer felheid. Voor wat betreft het derde pianoconcert van Prokofiev, is de concurrentie stevig. Arghamanyan doet het overtuigend en zet met name aan het slot van het laatste deel accenten, die ik nog niet had gehoord. Maar verder komt ze niet tot nieuwe inzichten. Ik had dan liever gezien dat bijvoorbeeld de concert rapsodie voor piano was opgenomen. In ieder geval een cd geheel gewijd aan Khachaturian. De opname is voortreffelijk. Dat wordt al direct duidelijk door de eerste klap waar het concert mee opent.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Bruckner unknown

Saturday, May 9th, 2015

Bruckner UnknownBRUCKNER
Bruckner unknown
Ensembles ViennAyres; Wien-Linz Hard-Chor • Linz Klavierduo Gröbner-Trisko Ricardo Luna
Preiser Records PR 91250 DDD 64:32

Uitvoering *** | Opname **

Preiser records komt hier met een aantal stukken van Bruckner die we – zoals de titel al aangeeft – nog niet kennen. De schets van een B majeur symfonie uit 1869, de originele versie van het Adagio en Scherzo van de 1ste symfonie, een vroeg trio uit het Scherzo van de Negende en de originele versie van het Christus factus est. Het zijn dus oudere – veelal onvoltooide – composities van delen, die het niet tot de definitieve versie hebben gemaakt en geven een kijkje in het proces van de meester. Ook is een fragment (22 minuten!) van de Finale van de Negende geprogrammeerd. Maar als men die reeds kent door Rattle op EMI, dan kan men hier niet meer naar luisteren. Dit komt omdat Ricardo Luna de stukken heeft gearrangeerd naar kamerensembles, maar de opname is ook raar: de pauzes (een zeer belangrijk stijlmiddel van Bruckner) die heel geraffineerd zijn voorgeschreven, komen hier onnatuurlijk over; voornamelijk voor wat betreft het uitklinken van de noten en het lijkt dan ook net of dat er een volslagen nieuw stuk begint. Denkelijk heeft dat met de akoestiek te maken. Samenvattend, best interessant voor Bruckner verzamelaars. Echter, het accent ligt m.i. toch meer op muziekwetenschap, dan goed is voor Bruckners muziek.

Emile Stoffels
Luister Magazine 703

PROKOFIEV – Piano Concertos Nos. 1 – 5

Thursday, June 26th, 2014

PROKOFIEV
Piano Concertos Nos. 1 – 5 (Complete)
Jean-Efflam Bavouzet (piano), (piano), BBC Philharmonic o.l.v. Gianandrea Noseda
Chandos CHAN10802(2) • DDD-2.01′
Uirvoering *** | Registratie ***

Het is een regelmatig geuite kritiek dat er weinig tot geen ontwikkeling is te horen, in de vijf pianoconcerten van Prokofiev. Toch schenken deze concerten stuk voor stuk veel voldoening. Het spel van Bavouzet is zeker verfijnd en licht. Dat laatste kan erg goed uitpakken, maar de dirigent geeft hier ook een soort lichtheid aan deze concerten. En dat is hier net iets te veel van het goede. Het lijkt wel of de muziek nooit echt los komt, terwijl die meeslepende en stuwende momenten er toch zeker wel zijn. Ook in het populaire derde concert mis ik – vooral in het laatste deel – de bitsheid en grimmigheid. Het eerste concert is wat mij betreft nog het beste geslaagd, mede doordat het inzichtelijk wordt gedaan. Indien het echter een complete set moet zijn, dan zou ik kiezen voor de heruitgave uit hetzelfde huis met Järvi en het CGO. Deze is een paar jaar geleden nog opnieuw verdoekt uitgebracht. Die opname geeft ook veel inzicht, maar heeft ook de nodige opwinding. Vooral die met Gutiérrez als solist. Verder is de wat oudere Decca-opname met Ashkenazy een uitstekende keuze, hoewel uiteindelijk overall Béroff op EMI mijn absolute favoriet blijft.

Emile Stoffels
Luister Magazine 698

SCHUMANN – Concerto without orchestra

Monday, December 30th, 2013

SCHUMANN
Concerto without orchestra op. 15 • Piano Quintet op 44
David Kadouch, piano • Quatuor Ardeo
ARTACT AR003 DDD 53’36

Uitvoering / Opname **** / ****

De stroom van opnames met Schumanns kamermuziek, lijkt maar niet op te houden. Nu weer David Kadouch en het Ardeo Kwartet. Hij werd op 13 jarige leeftijd al door Itzhak Perlman aanbevolen om te spelen in the Metropolian Hall en in 2008 speelde hij het Schumann kwintet samen met Perlman in de Carnegie Hall. Hij is overigens ook te zien op de DVD “Barenboim on Beethoven” uit 2005. De bruisende piano sonate in F mineur opus 14 uit 1835, werd door de uitgever aanvankelijk ‘concert zonder orkest’ genoemd. Dit om tegemoet te komen aan de virtuozen, die mogelijk weinig uitdaging zagen in de titel ‘sonate’. In de eerste uitgave ontbreekt het Scherzo, maar in de tweede druk is dat gelukkig hersteld. Dit werk wordt niet zo vaak opgenomen, terwijl o.a. het langzame deel een van de mooiste bladzijden van Schumann’s pianomuziek is. De onuitsprekelijke hartstocht uit het eerste deel, voelt Kadouch ook goed aan. Van het piano kwintet zijn er uiteraard al veel uitstekende opnames gemaakt (Martha Argerich, EMI live opname), maar het Ardeo Kwartet slaat zeker geen gek figuur. Ik heb genoten van het aanstekelijke en opwindende spel van Kadouch, net als de opname.

Emile Stoffels
Luiser Magazine 694

HINDEMITH – Complete Viola Works Vol 1

Sunday, December 8th, 2013

HINDEMITH
Complete Viola Works Vol 1
Deutsches Symphonie-Orchester Berlin • Hans Graf • Tabea Zimmermann, Viola
Myrios Classics MYR 010 SACD DDD 79’59

Uitvoering / Opname ***** / *****

Ook Paul Hindemith heeft geprobeerd oud en nieuw met elkaar te verbinden en zodoende een stijl ontwikkeld om de grote Duitse traditie voort te zetten, waarin hij in zijn instrumentale muziek duidelijk aanknoopt bij Johannes Brahms en Max Reger. Hij heeft zich ondanks zijn eigen stelsel van ‘erweiterte tonalität’, nooit buiten het terrein der tonaliteit begeven. Zijn Trauermusik voor strijkorkest en altviool naar aanleiding van de dood van King George V in 1936, is een schitterend werk met koraalachtige melodieën die soms sterk doet denken aan het eerste deel van Regers Vier Tondichtungen nach Arnold Böcklin. De Engelse pers noemde het toen een meditatie op een koraal van Bach. Toch schreef Hindemith het stuk in slechts enkele uren. Der Schwanendreher – waar de cd mee aftrapt – heeft Tabea Zimmermann al een keer eerder opgenomen voor EMI in 1989. De Kammermusik no. 5 uit 1927 is uit een serie van concertachtige stukken met Barokke principes voor solo en kamerorkest, waarmee Hindemith zich wilde onderscheiden van de Romantische concerten. De samenstelling is opvallend: slechts celli en bassen en voor de hogere registers enkel het solo-instrument en de blazers. Bij de aan Milhaud opgedragen Konzertmusik op 48 uit 1930 met zijn gepunteerde ritmes, speelt het concertante element een nog belangrijkere rol. En ook hier weer een afwijkend instrumentarium. Op deze schijf horen we de première opname van de eerste versie die pas 30 jaar na Hindemiths dood werd gepubliceerd. Kortom: een uiterst boeiend altvioolprogramma en ik kan me niet voorstellen dat er een opname komt die het koppel Zimmermann/Graf naar de kroon zal steken. De SACD opname is ronduit van demonstratie kwaliteit. Niet vaak heb ik bassen zo horen grommen en koper horen schetteren. Een waar klankfeest. En dan nog wel 80 minuten lang.

Emile Stoffels
Luister Magazine 694

BEETHOVEN MOZART – Chiaroscuro Quartet

Saturday, October 19th, 2013

BEETHOVEN MOZART
Chiaroscuro Quartet
APARTE AP051 DDD 57’25

Uitvoering/opname */**

Deze cd heeft een prachtig programma: kwartet nr 11 opus 95 van Beethoven, het Adagio en Fuga en het kwartet nr 16 KV 428 van Mozart. Echter, om met de deur in huis te vallen: ik kan hier niet naar luisteren. Bij de eerste noten schrok ik direct van de spuuglelijke klank. Ik heb zelden – zelfs binnen de authentieke uitvoeringspraktijk, ofschoon we die term eigenlijk niet meer gebruiken – zo een steriele klank gehoord. Dit is volslagen kleurloos, expressieloos en slap bovendien. Vergelijk met het (EMI) en het Quartetto Italliano (Philips) leert hoe expressief en doorleefd deze fantastische kwartetten uitgevoerd dienen te worden. Uiteraard zal de lezer zich realiseren dat dit de mening is van de recensent en dus diens ‘waarheid’. En natuurlijk kunnen deze mensen prima spelen, maar hun aanpak vind ik niet om aan te horen. De opname is nog net goed genoeg om deze ellende niet te maskeren.

Emile Stoffels
Luister Magazine 693

BRUCKNER Symphony no. 6

Sunday, September 29th, 2013

BRUCKNER
Symphony no. 6
Netherlands Radio Philharmonic Orchestra – Jaap van Zweden
Challenge Records SACD CC72552 DDD 57’14

Uitvoering/Opname *****/****

Het interessante bij de zesde van Bruckner is dat hij de spanning sneller opbouwt dan in zijn andere symfonieën, door de doorwerking samen te laten smelten met de recapitulatie. Het is altijd weer een belevenis het openingsthema van de celli en contrabassen tegen het metrisch begeleidingsfiguur van de violen te horen, waarna het hele orkest het hoofdthema unisono inzet. Van Zweden geeft weer een heel aparte uitvoering, met voor mij nieuwe inzichten. Vooral de middelste delen en dan met name het Scherzo met zijn fantastische karakter, is weer een waar feest net als dat bij de achtste het geval is. Ik moet zeggen dat de hoekdelen mijn ietsje minder aanspreken. Aan de tempi ligt het niet, want van Zwedens keuze in deze bevalt mij uitermate. De grandeur van het eerste deel zet hij dan ook uitstekend neer, maar in de opening bijvoorbeeld, had ik graag iets meer scherpte en profiel gehoord. De pauk mist net de precisie en vinnigheid van de opname van von Karajan op DG. Ik wijd dit aan de ietwat wollige akoestiek/opname. Al met al een schitterende zesde. Ik ben de opname door Klemperer op EMI eerlijk gezegd helemaal vergeten.

Emile Stoffels
Luister Magazine 692

Gentle Giant – Free Hand (EMI heruitgave 2012)

Thursday, May 9th, 2013

Gentle Giant – Free Hand

Eén ding heb ik de afgelopen jaren wel geleerd: wees voorzichtig met het kopen van heruitgaven op vinyl. Ook de zogenaamde Audiofiele 180 gram platen kunnen erg teleurstellend zijn. Zelfs de MoFis. Het is niet alles goud dat er blinkt! Maar er zijn mooie uitzonderingen: de heruitgave door EMI van Free Hand bijvoorbeeld. De zevende studio plaat van Gentle Giant. Die is zonder enige twijfel de moeite van het aanschaffen waard .

Voor mijn gevoel is de muziek van deze unieke rock band uit Schotland (oorspronkelijk uit Wales) in drie periodes te verdelen: de eerste periode die mi. eindigt met “Octopus” uit 1972, gevolgd door een tweede periode die besluit met “Interview” (1976). Daarna komt helaas een derde periode van artistiek verval. De hier besproken plaat hoort bij de tweede periode, met als denkelijk hoogtepunt “The power and the glory“. “Free Hand” kwam net daarna uit in 1975 en is ook een topper, met nummers als “On Reflection”, “His last voyage” en uiteraard het titelstuk. Intussen was de band voor de tweede keer overgestapt op een nieuwe platenmaatschappij: Chrysalis. Wat iedere keer opvalt bij Gentle Giant is dat deze complexe muziek altijd verrassend is, met geniale invallen. Soms klinkt deze muziek ook grappig.

Mijn nieuwe exemplaar was mooi vlak en bovendien stil. Toen ik de naald in de groef liet zakken en het vinger geklik van het eerste nummer hoorde, wist ik voldoende. Deze versie is met afstand en in alle opzichten beter dan alle anderen die ik gehoord heb. US, Canadese en Duitse persingen: van alles had ik geprobeerd, maar nooit tot volle tevredenheid. De oorspronkelijke UK persing is zeker niet slecht, maar ook die haalt het niet bij deze nieuwe EMI uitgave uit 2012. Meer dan 25 jaar heb ik de Duitse persing gehad en dacht altijd dat het aan de opname lag: modderig laag, dof middengebied en versluierd hoog. Het is nu eenmaal niet anders, dacht ik. Ik vroeg me dan ook af hoe de bandleden toen, met de release akkoord konden gaan. Blijkbaar heb ik al die jaren naar de verkeerde persing geluisterd. Daar is nu dus verandering in gekomen. Een schitterend product! Deze nieuwe plaat is een mooie kans om de wonderlijke muziek van Gentle Giant te (her)ontdekken.

Bij “Interview” is het omgekeerde het geval. Alleen zijn de verschillen veel minder groot. Aanvankelijk was ik zeer onder de indruk van deze reissue door EMI. En dat ben ik nog steeds, maar de originele Duitse persing (groen Chrysalis label) speelt hem er toch af: die heeft toch wat meer sublaag en drive. De reissue daarentegen is wel schoner en stiller. Wellicht iets meer toepassing van compressie en/of noise reduction. Alles overziend is dus voorzichtigheid geboden, bij de aanschaf van nieuw vinyl. Gentle Giant doet het goed op eBay en de tweede hands prijzen reizen soms ook de pan uit, dus ook deze reissue zou een goede aanschaf kunnen zijn.

Emile Stoffels

Genesis – Seconds Out

Saturday, January 26th, 2013

Seconds Out van de Britse band Genesis is denkelijk een van de best opgenomen live concerten ooit. Het was hun tweede live plaat uit 1977, maar dit keer zonder aartsengel Peter Gabriel. Voor deze tour waren er al twee albums verschenen sinds het vertrek van Gabriel: “Trick of the Tail” en “Wind and Wuthering”. Een aantal jaren geleden kwamen de remixes van de studio opnames op SACD al uit met DVD. Recentelijk bracht Rhino alles op vinyl uit, met gemixte reacties. Nu brengt gigant EMI ook Seconds Out uit, maar nu mag het resultaat er echt wezen.  Ik was de laatste tijd wat voorzichtig geworden mbt. heruitgaven, maar EMI heeft me tot nu toe nog niet teleurgesteld. Hoogtepunt is wat mij betreft kant 3 en 4 met de Cinema Show, Dance on a Vulcano en Los Endos. Een waar feest, vooral omdat op de Cinema Show ook Bill Bruford meedoet. Wat willen we nog meer? De kardinale vraag is nu: moeten degenen die de oorspronkelijke uitgave (originele mix) op vinyl, of cd reeds hebben, nu naar de winkel hollen om deze heruitgave te kopen? JA! Wat is er dan veranderd ten opzichte van de oorspronkelijke releases? Om te beginnen loop het laag onenindig verder door en is bovendien luider dan de uitgaven die ik heb: Nederlandse, Britse en US persingen. Dit komt de algemene klankbalans ten goede. Ook is het diepte perspectief sterk verbeterd. Dit is zo’n typische manier van masteren waardoor men de neiging heeft om steeds luider af te spelen. En toch blijft het aangenaam. Deze dubbelaar zal in de meeste winkels net over de 30 euro kosten. Geen geld.

Emile Stoffels

Bartok – Complete works for violin Vol. 2

Monday, September 10th, 2012

BARTOK
Complete works for violin Vol. 2
Sonata for solo violin 44 Duos for two violins
Antal Zalai Valery Oistrakh
Brilliant Classics 9270

Uitvoering/opname */****

Tijdens een televisie interview vertelde Yehudi Menuhin – de opdrachtgever van dit buitengewoon veeleisende meesterwerk – dat Bartok iemand was met een gevoelsleven dat constant tegen het kookpunt aanzat en toch had hij alles onder controle. Van die vurigheid heb ik met name in de eerste twee delen volstrekt niets gemerkt. Veel te traag en te ingetogen wordt de Chaconne gespeeld. Ook de Fuga is ronduit saai en gezapig. Het derde deel – de Melodia – heeft daar wat minder last van en het laatste deel speelt Zalai opvallend energieker dan de eerste twee stukken. Het blijft echter te weinig opwindend. Ik dacht dat dit grootse werk door zijn vorm en inhoud niet saai of futloos kon klinken, maar het moet worden gezegd: het is Zalai gelukt. Alles overziend, is dit dus een grote teleurstelling. De gemaakte opname in de Westvestkerk te Schiedam, is overigens prima. Voor degenen die ook de 44 duo’s willen, is de Naxos met Gyorgy Pauk een veel betere keuze. En anders de recente opname op EMI door Vilde Frang, die met een Edison is bekroond.

Emile Stoffels
Luister 684

« Previous Entries