Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

SZYMANOWSKI – Stabat Mater • Harnasie

Saturday, March 22nd, 2014

SZYMANOWSKI
Stabat Mater • Harnasie
BBC Symphony Chores • BBC Symphony Orchestra • Edward Gardner
Lucy Crowe • Pamela Helen Stephen • Robert Murray • Gábor Bretz
Chandos CHSA 5123 SACD DDD 58’36

Uitvoering / opname  ***** / *****

Polen had tijdens de bloeiperiode der nationale toonkunst geen rol van betekenis gespeeld en nadat de Poolse grenzen door de Europese herschikking in 1918 weer eens waren herzien, was men uiteraard ook op zoek naar een artistieke heroriëntatie. In die tijd trad Szymanowski als sterke figuur op. Het is goed te horen dat ook Szymanowski – nadat hij was beïnvloed door Richard Strauss – zich begint af te zetten tegen de Duitse stijl, die hem zo in haar greep had. Zijn interesse voor de mystiek en oosterse religie werkte als een antidotum, maar zeker ook zijn ontdekking van Scriabin, Debussy en Stravinsky’s Petrushka. Hoogtepunt op deze cd is uiteraard het Stabat Mater uit 1925/26, dat een Byzantijnse soberheid kent. Een ‘Boeren Requiem’ dat hij schreef toen hij als directeur werkzaam was aan het conservatorium van Warschau. Het is ontegenzeggelijk Szymanowski’s belangrijkste vocale werk en is ondanks zijn bescheiden afmeting, een uiterst expressief en indringend opus. In het laatste deel horen we een melodie waarvan Szymanowski zelf zei, dat het de mooiste melodie was die hij ooit had geschreven. De opname onder Gardner is voortreffelijk in balans en het BBC koor klinkt groots en homogeen. De solisten zijn zo mogelijk in nog grotere vorm. Alles lijkt te kloppen in deze opname, maar het belangrijkste is waarschijnlijk dat de luisteraar een volslagen spirituele ervaring ondergaat: een doop in sacrale kleuren en klanken. Hier tegenover staat het heidens, liederlijke Harnasie dat Szymanowski daarna schreef: een kleurrijk volksballet over de bandieten van de Tatra’s. Om gezondheidsredenen moest hij in het Tatra gebergte verblijven en werd geboeid door de volksliederen van die streek. Ook hier krijgen we een zinderende uitvoering voorgeschoteld. Deze SACD zou in iedere kast moeten staan. Gezien de hoeveelheid speeltijd had er wat mij betreft nog wel wat extra muziek op gemogen.

Emile Stoffels
Luister Magazine 696

LUTOSLAWSKI Vocal Works Volume 2

Thursday, February 23rd, 2012

LUTOSLAWSKI
Vocal Works Volume two
Lucy Crowe Toby Spence Christopher Purves
BBC Symphony Orchestra Edward Gardner

CHANDOS CHAN 10688 DDD 67:40

Uitvoering/Registratie *****/*****

In het september nummer besprak collega Riedstra al tamelijk positief de Volume one: de  orkestwerken van Lutoslawski. Deze CD bevat enkele vroege vocale werken en drie latere zeer belangrijke. Mijn eerste kennismaking met Lutoslawski’s muziek was met zijn aan Bartok opgedragen Funeral Music voor strijkers. Het was liefde op het eerste gezicht en die is nooit overgegaan. De CD opent met de op volksmuziek gebaseerde Silesian Triptych uit 1951. Vooral het onheilspellende middelste stuk komt direct binnen. Het Paroles tissées stamt uit 1965 en was geschreven voor Peter Pears, die ook de première deed. De instrumentatie is interessant: slechts strijkers, piano en harp. Het eerste deel doet aanvankelijk aan zijn genoemde Funeral Music denken. Het zwaartepunt van deze compositie ligt duidelijk op het derde deel, net zoals bijvoorbeeld bij zijn Concert voor Orkest. Net als de Paroles, is ook de aan Dietrich Fischer-Dieskau opgedragen Les Espaces du sommeil uit 1975 geïnspireerd op een gedicht (dit keer van Robert Desnos), dat zijn climax pas aan het eind bereikt. Daar is de muziek geniaal op afgestemd en de droom is hier evenzo het onderwerp. Ook het prachtige Lacrimosa uit 1937 staat erop en is zijn enig sacrale stuk. Het zou deel moeten gaan uitmaken van een Requiem dat er nooit kwam. Het programma besluit met het opvallend kleurrijke Chantefleurs et Chantefables voor sopraan en orkest uit 1990. De solisten staan helemaal in de muziek en hebben m.i. alles gegeven om deze cd tot een onverdeeld succes te maken. Dit is overigens – in tegenstelling tot de Volume one – geen SACD, maar de registratie is van een adembenemend realisme. Zelden heb ik de solisten zo mooi in het stereobeeld gehoord. Kippenvel!

Emile Stoffels
Luister 680