Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

BEETHOVEN – string quartets Opp. 135 & 132

Sunday, August 11th, 2013

BEETHOVEN
The late string quartets Opp. 135 & 132
Brentano String Quartet
Aeon AECD 1223 DDD 69’49

Uitvoering/opname *****/*****

De late kwartetten ontstonden tijdens een toenemende inkrimping van Beethovens wereld en behoren geestelijk gezien, tot de zwaarste stukken die men bedenken kan. Het tweede kwartet op. 132 in deze late reeks – voltooid in 1825 – doet denken aan de donkere, onrustige stemmingen van de pianosonate op. 31. De eenzaamheid is in dit kwartet goed te horen, maar deze reeks is tevens een laatste opleving van Beethovens productieve kracht. De ‘heilige dankbaarheid van een genezende aan de godheid’, uitgedrukt in het langzame deel, is de hoofdgedachte van dit werk. Deze smartelijke hymne, deze smeekbede, ontroert iedere keer opnieuw. De vijfdelige structuur is al bijzonder, omdat Beethoven het traditionele vierdelige schema te knellend en onbevredigend vond. Ook de andere kwartetmeester Bartok, gebruikte de vijfdelige blauwdruk voor zijn vierde en vijfde kwartet. Toch zou Beethoven in zijn allerlaatste kwartet op. 135 – zijn muzikaal testament, dat een paar maanden voor zijn dood voltooid werd – weer terugkeren naar de vierdeligheid. Bovendien lijkt hij hier een soort simpele waarheid gevonden te hebben en is dit werk aanzienlijk milder. Ook is het bijna de helft korter dan op. 132. Het Brentano kwartet is genoemd naar Antonie (Bettina) Brentano, die vele geleerden beschouwen als Beethovens ‘Immortal Beloved’, de beoogde ontvanger van zijn beroemde liefdes bekentenissen. Ik moet zeggen dat ik aangenaam verrast ben met deze uitvoeringen. Vergelijk met bijvoorbeeld het Alban Berg Kwartet valt duidelijk in het voordeel van het Brentano viertal uit. Zo is het langzame deel uit op. 132 aanzienlijk dieper en smartelijker. Het Lindsay kwartet en het Quartetto Italiano hebben hun sporen inmiddels wel verdiend, maar deze Aeon opname is een van de beste van de laatste tijd en is net als vorige keer met de Gerhard kwartetten uitmuntend te noemen. Toen hadden we het hoogste lof en nu is het weer raak.

Emile Stoffels
Luister Magazine 691