Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

RESPIGHI – Roman Trilogy

door emile | January 26, 2020

Buffalo Philharmonic Orchestra, JoAnn Falletta
NAXOS 8 574013 DDD 62:13

Waardering: 8

Ottorino Respighi (1879 – 1936) was uiterst productief en nog de enige representatieve componist uit Italië van kamer- en orkestmuziek, uit de laatromantiek. Veelal de Italiaanse Richard Strauss genoemd, die zowel bij diens symfonische gedichten, als bij de in Frankrijk heersende stromingen aanknoopte. Hij kiest veelal uitgesproken nationale onderwerpen met een doordachte weelderige instrumentatie. Deze Naxos cd omvat het bekende symfonische gedichten programma van Respighi onder JoAnn Falletta. Ze is weliswaar vooral een voorvechtster van Amerikaanse muziek, maar ook hier toont zij duidelijk haar affiniteit. Falletta mag zo langzamerhand dan ook wel een alleseter genoemd worden en is een toonbeeld van bevlogenheid. Een goed voorbeeld is haar tempokeuze voor de Pini presso una catacomba van de Pini di Roma. Echter, ook voor deze uitgave geldt dat er in het verleden al gezaghebbende opnames zijn verschenen, zowel met ditzelfde programma als de losse stukken: Ozawa met het BSO, maar zelfs ook de oude opname door Reiner op RCA uit 1960 klinkt nog altijd fris. Niettemin, is deze nieuwe opname van Falletta met de Buffalo Philharmonic Orchestra schitterend. Met name de lage registers zijn voelbaar. Een goed uur muziek, waar m.i. nog wel wat ruimte was voor aanvullingen. Gezien de concurrerende prijs van Naxos, zeker aanbevolen. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

Robert Schumann – Cello Works

door emile | January 19, 2020

Sol Gabetta, Bertrand Chamayou
Kammerorchester Basel, Giovanni Antonini
Sony Classical 88985352272 DDD 58’18

Waardering: 7

Gautier Capuçon, Renaud Capuçon, Martha Argerich
The Chamber Orchestra Of Europe, Bernard Haitink
ERATO 9029563421 DDD 79’32

Waardering: 7

Zowel Erato als Sony komen hier met vrijwel exact hetzelfde programma: werken van Schumann, waarin de cello centraal staat. Beide ook met het schitterende concert voor cello. Verder op deze cd’s het Adagio Und Allegro, Op. 70, de Fantasiestücke Op. 73, en de Fünf Stücke Im Volkston Op. 102. Het Erato programma geeft ons bovendien nog de Fantasiestücke Op. 88. Reeds in 1839 schreef Robert aan Clara dat hij geen concert voor virtuozen kon schrijven en dus iets anders moest bedenken. Hij rekende dan ook af met het ijdele virtuozendom, hoewel hijzelf ooit het virtuozendom ambieerde. Het hoofdthema van het eerste deel van dit cyclisch opgebouwde celloconcert, komt ook voor in het slot van het tweede deel en in de doorwerking van het derde deel. De delen lopen in elkaar over, opdat men het idee heeft van een ‘Konzertstück’. Gabetta is in het concert duidelijk de winnaar met haar vurige spel, maar de opname werkt behoorlijk mee. Capuçon is wat lethargisch, maar is weer mijn favoriet in het Adagio Und Allegro, terwijl Gabetta daar weer stroef klinkt. En dat is in z’n algemeenheid het geval. Althans, voor wat betreft de langzame delen van deze kamerwerken: Capuçon heeft daar meer lieflijkheid en charme. Ik zou het tussen deze twee schijven dan ook op een gelijk spelletje willen houden, met daarbij aangetekend dat Erato meer muziek voor het geld biedt. Echter, voor het concert legt Capuçon het duidelijk af t.o.v. Gabetta. Overigens blijven Harrell/Marriner op Decca voor mij de norm als het gaat om het celloconcert.

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

STRAVINSKY – Petroesjka (1911) – Jeu de Cartes

door emile | January 12, 2020

Mariinsky Orchestra, Valery Gergiev
Mariinsky MAR0594 • 57”51

Waardering: 9

Bij Gergiev ben ik altijd weer benieuwd: hoe zou die het nu weer doen? Zijn grilligheid en eigenzinnigheid kan ik best goed pruimen. Hoewel ik overwegend teleurgesteld was in zijn Prokofiev symfonieën cyclus voor Philips, een aantal jaren geleden. Die ‘grilligheid’ pakt zeker goed uit in dit ballet programma voor het Mariinski label met Petrushka en Jeu de Cartes. Opvallend is vooral ook dat Gergiev voor Petrushka de zelden uitgevoerde ‘orkestbak’ versie uit 1911 gebruikt. De oorspronkelijke lezing dus en niet de gestripte versie uit 1947. Gergiev heeft een aangeboren talent en gevoel voor het theater en de personages. Het is een spannende uitvoering geworden en ondanks het uitgebreidere instrumentarium van deze oorspronkelijke versie, blijft het buitengewoon doorzichtig. Diezelfde doorzichtigheid horen we terug in het Jeu de Cartes uit zijn Neo Klassieke periode, dat al overduidelijk verwijst en zelfs elementen van de symfonie in drie delen in zich heeft. Deze stijl leent zich wellicht nog beter voor de bijtende spot en scherpte van Gergiev. Vreemd is wel dat de opnames al wat ouder zijn: uit 2009 en 2014. Dat mag de pret niet drukken, want de opname is overweldigend realistisch met een zeer diep podium. Demonstratie kwaliteit!           
 
Emile Stoffels            

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

BEETHOVEN • BRAHMS – Symphony No. 9 • Nänie

door emile | January 3, 2020

Luzerner Sinfonieorchester / Zürcher Sing-Akademie, James Gaffigan
Sony Classical 88985458292 DDD 19’12/62’51

Waardering: 6

Talloze uitvoeringen van dit kolossale werk – dat bijna parallel aan de Missa Solemnis werd geschreven – hebben het licht gezien. Een kritisch oordeel leidt echter tot slechts een handvol opnames die er echt toe doen. In de eerste drie delen horen we duidelijk de in zichzelf gekeerde Beethoven om vervolgens een abrupte ommekeer te ervaren, waar de finale mee opent. Het laatste deel dat door Norbert Loeser terecht het “Hooglied der menselijke gemeenschap” werd genoemd. Tilson Thomas kreeg het tijdens zijn opname uit 2013 op de een of andere manier voor elkaar dat we die plotselinge overgang in toenemende mate reeds voorvoelen, in de voorgaande drie delen. Daar merk ik bij Gaffigan hoegenaamd niets van. Maar ook vind ik dat Gaffigan het allemaal veel te staccato laat spelen. Ik begrijp wel waarom en er is zeker iets voor te zeggen, maar ik ben het niet met hem eens. Ik hoor hier niet de reus die na een enorme worsteling met vorm en inhoud, alles in beweging heeft gezet. Wel is er een prachtige toevoeging op deze dubbel cd: Brahms’ Nänie. Een rouwzang ter nagedachtenis van zijn vriend Anselm Feuerbach. Schitterend gezongen door de Zürcher Sing-Akademie. Ik heb dus gemengde gevoelens over deze uitgave. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

MOZART – Piano Concerto No. 20 K 466 / Sonatas K 281 & K 332

door emile | December 26, 2019

Seong-Jin Cho, piano
Chamber Orchestra of Europe, Yannick Nézet-Séguin
DG 483 5522 DDD 63’46

Waardering: 9

Met zijn eerste in mineur geschreven Pianoconcert K 466, sloot Mozart aan bij de persoonlijke dramatiek van CPE Bach. Mozarts vader Leopold kwam op bezoek in Wenen, dezelfde dag dat zoonlief zijn nieuwste pianoconcert speelde. In het eerste deel horen we al een aankondiging van Don Giovanni. Ook heeft de lieflijke romance een zeer bewogen middendeel. De finale klinkt voor die tijd buitengewoon hartstochtelijk en stuwend, hoewel het in majeur eindigt. Beethoven speelde in Wenen dit concert als uitvoerende en schreef ook cadensen voor dit werk. De sonate K 332 valt op door de contrasten in de hoekdelen, zowel dynamisch als thematisch en in het langzame deel horen we een fascinerend spel tussen majeur en mineur. De Koreaanse pianist Seong-Jin Cho – die in het concert de Beethoven cadensen gebruikt – heeft veel oog en gevoel voor Mozarts geniale invallen en bijzondere dramatiek. Cho bouwt de spanning mooi op en ontlaadt weer op het juiste moment. Een aardige opvuller is de sonate K 281 dat bij een 6 tal sonates (278 – 284) hoort. Het Chamber Orchestra of Europe onder Nézet-Séguin leverde ook al een schitterend Prokofiev programma af. Nu dus dit indrukwekkende Mozart programma. Zeker, er is veel concurrentie. Maar Seong-Jin Cho houdt zich met gemak staande.

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

MARTINU – What Men Live By / Symphony No. 1

door emile | December 19, 2019

Czech Philharmonic, Jiří Bělohlávek
Supraphon SU 4233-2 DDD 75”57

Waardering: 7

De in 2017 overleden dirigent Jiří Bělohlávek kunnen we wel een ambassadeur voor Martinu’s muziek noemen. Voor het Supraphon label alleen al, nam hij bijna 40 werken van de componist op en dat waren veelal premières. Dat is bij deze uitgave ook weer het geval: de opera ‘What Men Live By’ uit 1952; gebaseerd op Tolstoy’s korte verhaal: ‘Where love is, God’ is. Supraphon koppelt dit werk met Martinu’s eerste symfonie uit 1942. Wellicht is dit werk het meest boeiende uit zijn symfonieëncyclus en heeft nog een vergelijkbare atmosfeer met zijn dubbelconcert uit 1938. In z’n algemeenheid lijkt zijn harmonische taal een mengsel te zijn van Brahms, Vaughan Williams en soms Carl Nielsen. Maar ook horen we een zekere Rousseliaanse ritmiek en robuustheid. Al eerder nam Bělohlávek de eerste op voor Chandos met het boven genoemde dubbelconcert. Geen schokkend nieuwe inzichten op deze nieuwe uitgave, behalve dat hij voor het Largo dit keer iets meer tijd neemt. Voor wat betreft de opera: dat heeft zeker z’n momenten, maar ik zou me een wereld kunnen voorstellen zonder dit werk. De cd is vooral de moeite waard voor de boeiende eerste symfonie. En de opname is voortreffelijk. Wie echter een interessantere koppeling wenst, zal de Chandos opname uit 1991 prefereren. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

VON DOHNANYI – Piano Works

door emile | December 10, 2019

Sofia Gülbadamova, piano
Capriccio C5332 DDD 138:09

Waardering: 7

De in Rusland geboren Sofia Gülbadamova heeft hier voor Capriccio de pianowerken van Ernő Von Dohnányi (1877 – 1960) opgenomen; voornamelijk uit zijn vroege en midden periode. Eerlijk gezegd biedt dit deel uit Dohnányi’s oeuvre, weinig nieuws onder de zon. De invloeden van Chopin en Schumann (Klavierstücke) zijn evident, maar ook Alexander Scriabin komt voorbij. De Rapsodieën op. 11 zijn denkelijk het meest interessant op deze dubbel cd. De vier aan zijn pianoleraar István Thomán (tevens pianoleraar van Béla Bartók) opgedragen stukken, werden in de zomer van 1904 in Wenen geschreven. Over dit werk zei Dohnányi zelf dat de vier ritmische delen opgevat kunnen worden als een sonate. De laatste rapsodie is overigens een bewerking van het Gregoriaans ‘Dies irae’ en vat de thema’s van de eerdere drie stukken samen. Dohnányi noemde het werk geen ‘sonate’ omdat de structuur iets losser is en elk stuk afzonderlijk kan worden uitgevoerd. En toch zijn deze rapsodische stukken ook niet in de stijl van Liszt. Gülbadamova is een formidabel pianiste: ze speelt aanstekelijk en brengt deze stukken tot leven. De opname is prettig, maar alles overziend is deze uitgave m.i. meer iets voor Dohnányi verzamelaars. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

MENDELSSOHN – Violin Concerto & Octet

door emile | December 3, 2019

Chouchane Siranossian, violin
Anima Eterna Brugge, Jakob Lehmann
Alpha 410 DDD 59:46

Waardering: 10

Alweer een opname van Alpha Records. En wat voor een! Dit werk hoort weliswaar bij het zogenaamde ijzeren repertoire, maar we mogen toch ook zeggen dat een werk als deze, niet voor niets een dergelijk predicaat draagt. Mendelssohn bereikt hier denkelijk het hoogtepunt van zijn ideaal: een romantische, dichterlijke gevoeligheid te smeden in de vorm van de klassieke meesters. Wat deze cd echter vooral interessant maakt is dat hier de eerste versie is opgenomen. De Meester had namelijk op verzoek van Ferdinand David, de tweede versie sterk vereenvoudigd. Voor de eerste lezing is gekozen omdat men bij vaak uitgevoerde werken, naar de basis wilde teugkeren en daarmee een frisse en ongewone kijk op het werk te bieden. Jakob Lehmann: “… We wilden als het ware een blik gunnen in de werkplaats van Mendelssohn, die worstelde met de drang om zijn werk voortdurend te reviseren en steeds bereid was hard te werken aan zichzelf en zijn creaties…” Persoonlijk houd ik meestal mijn hart vast als het een authentiek instrumentarium en/of benadering betreft, maar dit is geen dorre muziekwetenschap. Integendeel, dit is pure musiceervreugde en de vonken vliegen er vanaf. De Franse violiste Chouchane Siranossian gaat door alle barrières en haar ogenschijnlijke roekeloosheid is adembenemend. Het voortreffelijk spelende Anima Eterna Brugge onder Lehmann is een prachtig klinkend ensemble. Het gekoppelde Octet klinkt al net zo waanzinnig en ook hier de eerste versie, die een stuk langer is dat de tweede. Deze schijf biedt ons Mendelssohn on steroids. Hoewel er voor hetzelfde programma wel stevige concurrentie is door Ehnes onder Askenazy op Chandos, ben ik geneigd te zeggen dat we alle andere uitvoeringen rustig kunnen vergeten en voor deze uitgave moeten gaan. Dit is een live registratie en de opname is buitengewoon gedetailleerd en levendig. Zegt het voort! 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

DUTILLEUX – Symphony No. 1 / Métaboles / Les Citations

door emile | November 24, 2019

Orchestre National de Lille, Jean-Claude Casadesus
Naxos 8.573746 DDD 61:27

Waardering: 9

Bij de vorige Naxos’ opname van Dutilleux’ orkestwerken was ik al onder de indruk van het Orchestre National de Lille; toen onder Ang. Die bewondering is door deze opname alleen maar toegenomen. Dutilleux’ 1ste symfonie uit 1951 is tevens zijn eerste orkestrale partituur en is qua instrumentarium behoorlijk uitgebreid met o.a. veel exotisch slagwerk. Het eerste deel begint ongebruikelijk met een Passacaglia, dat sterk doet denken aan het Concert voor Orkest van Lutoslawski. Dit deel ontvouwt zich echter op Dutilleux’ eigen wijze. En hoe! Het laatste deel opent met ‘angst schreeuwen’, zoals in de opening van het laatste deel van de pianosonate en Honeggers’ 5de symfonie. De symfonie eindigt met een tragische epiloog, zoals Roussel zijn magistrale tweede besluit. Ik heb op het puntje van mijn stoel gezeten, vooral ook omdat Casadesus oog heeft voor Dutilleux’ eigenzinnige behandeling van het materiaal. Dan de Metaboles. Ook hier ben ik helemaal om: Casadesus blaast alle andere uitvoeringen die ik van dit werk ken, volledig weg; die onder Chung op DG incluis. In het laatste deel – het Flamboyant – is het alsof de demonen uit Tartarus ons toeschreeuwen. De schijf sluit af met het Les Citations uit 1990. De opname is goed, maar ik had graag iets vollere bassen willen horen.

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

GLAZUNOV • TCHAIKOVSKY – The Seasons / Serenade For Strings

door emile | November 17, 2019

Zagreb Philharmonic Orchestra, Dmitri Kitayenko
OEHMS CLASSICS OC 1889 DDD 75:04

Waardering: 6

De talentvolle Alexander Glazunov (1865-1936) begon al op zijn 13de met componeren en zijn carrière ontwikkelde zich stormachtig zoals we weten. Het ballet de Seizoenen uit 1899 werd voor het eerst uitgevoerd op 7 februari 1900 in Sint Petersburg. Het moet echter van mijn hart, dat ik persoonlijk De Seizoenen een langdradig werk vind. De opening is veelbelovend, maar daarna zakt het in. Het is allemaal zeer kundig geschreven, maar Glazunov heeft ons hier niet zo veel te vertellen. Dan de Serenade voor strijkers van Tchaikovsky uit 1880. Direct al bij de opening horen we in dit Schumanneske deel, al meer passie en zwier. Echter, ook hier klinkt alles wat aan de gezapige kant en onderkoeld. Het lijkt wel of er met de handrem wordt gespeeld. Ik snap Kitayenko’s aanpak en tempo keuze wel, maar ik mis toch de passie en het heilige vuur in dit prachtige werk. Voor mij blijft Korsten met het Chamber Orchestra of Europe op DG de norm. Kitayenko oogst veel lof, maar ook deze opname – net als zijn recente Sibelius opname – mist toch een bepaalde drive. Helaas! De Oehms opname is wel erg prettig. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »


« Vorige berichten Meer berichten »