Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

CHOPIN: NOCTURNES – Fazil Say

door emile | August 27, 2018

CHOPIN
NOCTURNES
Fazil Say, piano
Warner Classics 0190295821814 DDD 69’20

Waardering: 9

De Turkse componist (zie Luister 698) en pianist Fazil Say is momenteel een van de sterren in Europa. Hij neemt sinds kort op voor het Warner Classics label. Chopin, heeft hij echter zelden gespeeld of opgenomen in het verleden. Dat kan een voordeel zijn. Ook hij maakt gebruik van een uitgekiende selectie uit de Nocturnes op. 9, 15, 27, 32, 37, 48, 55 en drie postume stukken. Het getuigt evenzo van Say’s visie om de nocturnes niet zozeer in chronologische volgorde op te nemen, maar zodanig dat de stukken een bepaald contrast bieden. Verder hebben Chopins Nocturnes – zoals de titel ook aangeeft – typische nachtelijke aspecten van het menselijke leven; vluchtig, maar tegelijkertijd, kernachtig. Deze verontrustende onderstroom heb ik bij Say duidelijk gehoord. Maar ook het religieuze element laat hij goed voor het voetlicht komen, getuige de koraal in opus 37 nr.1. Ofschoon de concurrentie werkelijk moordend is (Arrau, Rubinstein, Ashkenazy, Barenboim, Pollini, Pires, Argerich enz. weliswaar oudere opnames), bevalt Say mij ten zeerste. Hij heeft een mooie balans tussen dynamiek, vloeiendheid en ritmiek. En dat valt vrijwel direct op. Say’s spel is geschakeerd en spannend, maar tegelijkertijd mild. Dat Warner een uitstekende technische staf heeft, moge duidelijk zijn: de opname is een pareltje.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

LANGGAARD – Piano Works Vol. 3

door emile | August 20, 2018

LANGGAARD
Piano Works Vol. 3
Bent Johansen Tange, piano
DaCapo 6.220631 SACD DDD 66’32

Waardering: 8

De erkenning als componist zou nog tientallen jaren na zijn dood op zich laten wachten, maar nu vindt Rued Langgaards (1893-1952) muziek langzaam ingang. Dit dankzij een aantal moderne opnames. Deze DaCapo serie van zijn piano werken – opgenomen door Bent Johansen Tange – is daar een goed voorbeeld van. Tange was overigens al in 2005 begonnen met de eerste opname voor dit label. De eerste twee opnames ken ik niet, maar ik geloof dat deze schijf al een mooi overzicht geeft van zijn compositorisch kunnen. Het programma spant een aanzienlijke periode tussen Langgaards jeugdige werk uit 1917 en de volledige volwassenheid van de late jaren ’40. Vreemd genoeg ging hij steeds ‘conservatiever’ schrijven. In z’n algemeenheid horen we een aantrekkelijke grilligheid met harmonieën die aan Cesar Franck doen denken en een ritmiek die overeenkomst vertoont met Prokofiev. Het programma trapt af met het hamerende “Als een Dief in de Nacht” uit 1930. Daarna het wonderlijk mysterieuze “Insectarium” (1917), gevolgd door het weemoedige Franckiaanse “Shadow Life”, Hier is hij ruim 30 jaar mee bezig geweest. Tange speelt of dat haar leven ervan afhangt, met een enorme dynamiek en beheerstheid. De opname helpt ook wel mee door de prettige klankbalans en positionering van de vleugel.

Emile Stoffels
Pianist Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

TERRA: BARTOK • GINASTERA • HALFFTER

door emile | August 10, 2018

TERRA
BARTOK • GINASTERA • HALFFTER
Cuarteto Quiroga
COBRA RECORDS 0059 DDD 75’31

Waardering: 9

Het Cobra label komt hier met een uiterst boeiend programma. Om te beginnen het tweede kwartet van Bartok, maar ook het kwartet nr. 1 op. 20 van Alberto Ginastera; een Argentijn met Catalaanse wortels. Dat Ginastera door de grote kwartetmeester Bartok is geïnspireerd is een understatement, getuige de eerste drie delen die lijken te verwijzen naar Bartoks vierde kwartet. Het laatste deel is echter volslagen anders. Niettemin boeiende muziek. Verder de “Ocho Tientos para cuarteto de cuerda” uit 1973 van Rodolfo Halffter (oom van Cristóbal Halffter); een Madrileen die Spanje ontvluchtte na de burgeroorlog en zich vestigde in Mexico. Het is een opmerkelijk gestileerd werk met allerlei merkwaardige invallen en spitsvondigheden. Toch is het ‘toegankelijk’. En ook hier weer pure muziek, zonder dat het experiment doel wordt. Het Cuarteto Quiroga is vernoemd naar de Galicische violist Manuel Quiroga; een van Spanjes beroemdste musici samen met Pau Casals en Pablo de Sarasate. Het viertal speelt werkelijk voortreffelijk en bereiken een wonderbaarlijke toon. Men hoort ook geen moeite of gezwoeg en daar is slechts een reden voor te bedenken: een formidabele techniek. Hierdoor vormt de moeilijkheidsgraad van de opgenomen werken, geen enkele belemmering. Het is een waanzinnig gedetailleerde opname met een springlevend kwartet tegen een gitzwarte achtergrond. Smaakvol artwork ook.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

NENOV – Piano Concerto / Ballade for piano and orchestra

door emile | August 2, 2018

NENOV
Piano Concerto / Ballade for piano and orchestra
Royal Scottish National Orchestra, Emil Tabakov
Ivo Varbanov, piano
CDA68205 Hyperion DDD 75’31

Waardering: 9

De Bulgaar Dimitar Nenov (1901 – 1953) was niet alleen componist, maar tevens pianist, architect, pedagoog en producer. Dat in zijn familie een vroeger lid als generaal in het Tsarenleger gediend had, maakte hem uiteraard verdacht in de ogen van het communistische regime in Bulgarije en werd zijn muziek uiteraard als onwenselijk gezien. Zelfs na de val van het communisme in 1989, veranderde er bitter weinig aan de situatie. Pas sinds kort begint zijn muziek een beetje door te dringen buiten zijn geboorteland. Op een paar obscure opnames na, is dit de eerste echte commerciële opname buiten Bulgarije en ik denk dat we daar dankbaar voor mogen zijn. Om te beginnen Nenovs grootse concerto uit 1936 dat grotendeels leunt op de Oost-Europese volksmuziek. Geen geëxperimenteer, maar pure muziek uit het volkshart. Dat geldt wellicht nog meer voor de ballade nr. 2 voor orkest uit 1942/43, dat door Nenov als zijn meest Bulgaarse werk werd beschouwd. De in London residerende Bulgaarse pianist Ivo Varbanov, die de partituur heeft samengesteld – wat bepaald geen sinecure moet zijn geweest – geeft een bevlogen uitvoering. Hyperion heeft weer vakwerk afgeleverd: de opname is een kleuren spektakel. Ook prachtig artwork van de Futurist Nikolay Diulgheroff.

Emile Stoffels
Luister MAgazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

PROKOFIEV – Piano Concertos 1 & 3

door emile | July 25, 2018

PROKOFIEV
Piano Concertos 1 & 3
Royal Liverpool Philharmonic Orchestra, Vasily Petrenko
Simon Trpčeski, piano
ONYX RECORDS 4140 DDD 52’23

Waardering: 8

Aan opnames van Prokofievs pianoconcerten bepaald geen gebrek en de concurrentie is zeer groot. Niettemin brengt Onyx hier een mooi programma met het eerste en derde  pianoconcert. De Macedonische pianist Simon Trpčeski, die met Petrenko een uitstekend koppel vormt, brengt ons een weliswaar lichtvoetig maar alles behalve slappe voordracht. Het is echter niet het laatste woord qua diepgang vergeleken met Ashkenazy (Decca) of Beroff (EMI) laat staan Argerich (DG). Ik kijk dan ook reikhalzend uit naar de  opname van Beatrice Rana – als die er komt – die schitterde met Prokofievs tweede. Toch stelt Trpčeski daar wel een staaltje virtuositeit en inzichtelijkheid tegenover. Ook in het eerste concert – Prokofiev schreef het als student in St. Petersburg – brengt hij een bepaalde frisheid, die ik al een tijd niet gehoord heb. Daarvoor moeten we eigenlijk terug naar de Chandos set, met het CGO en wellicht zelfs naar de opname met Katz onder Boult (Virtuoso) uit 1959. De ouverture op Hebreeuwse thema’s vormt een welkome opvuller, hoewel er m.i. nog wel wat meer muziek op had gemogen. De opname is open en gedetailleerd; een uitstekende opname om erbij te hebben. En ook hier weer mooi artwork.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

BRETT DEAN / LUCA FRANCESCONI

door emile | July 18, 2018

DEAN FRANCESCONI
Håkan Hardenberger
Gothenburg Symphony, John Storgårds
BIS SACD BIS-2067 DDD 58’30

Waardering: 8

Håkan Hardenberger heeft inmiddels veel erkenning gekregen als pionier van belangrijke, hedendaagse, muziek voor de trompet. Nu dus de virtuoze trompetwerken van Brett Dean en Luca Francesconi, respectievelijk het Dramatis Personae en Hard Pace. Deans stuk uit 2013 is vernoemd naar de term die gebruikt wordt voor de lijst met karakters in een toneelstuk en zet de solist in de rol van de ‘Held’. Het indringende tweede deel is een verwijzing naar Hamlet. De held in het concerto uit 2007 van Luca Francesconi, is overduidelijk Miles Davis. In zijn opmerkingen over het werk praat de componist over Davis als ‘een muzikant die direct tot de luisteraar spreekt’. Hard Pace, is een zinspeling op een moeilijke reis, maar ook een opsomming van artiesten voor wie het is geschreven: Hardenberger, Antonio Pappano en het Santa Cecilia Orchestra. Bij Deans werk zal het bij de tweede keer luisteren wel op zijn plaats vallen allemaal. Bij Hard Pace echter zal de luisteraar veel meer moeite moeten doen de muziek eigen te maken, om het daarna te kunnen appreciëren. De opname is wat men van Bis kan verwachten: een breed en diep stereobeeld. Het Göteborgse Symfonie onder John Storgårds klinkt fris en het spel van Hardenberger staat boven iedere discussie.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

DUTILLEUX – Symphony No.2 ‘Le Double’

door emile | July 2, 2018

DUTILLEUX
Symphony No.2 ‘Le Double’
Orchestre National de Lille, Darrell Ang
NAXOS 8.573596 DDD 62:38

Waardering: 8

Dutilleux’ tweede symfonie ‘Le Double’ kwam gereed tussen 1955 and 1959. Het werk is een opdracht van de Koussevitzky Foundation voor de 75ste verjaardag van het Boston Symphony Orchestra en werd voor het eerst uitgevoerd op 11 december 1959, onder leiding van Charles Munch. De symfonie dankt de bijtitel ‘Le Double’ omdat het is geschreven voor twee ensembles: een 12-koppig kamerensemble – met klavecimbel – en groot orkest. De componist omschreef het als een spel van spiegeling en contrasterende kleuren. Dit werk is een boeiend spel tussen het orkest en het kamer ensemble; een beetje in de stijl van het concerto grosso, maar heeft uiteraard niet het lichtvoetige van deze oorspronkelijke vorm. Wel werkt het buitengewoon evocatief en heeft het dezelfde vurigheid als zijn Metaboles. Ang en het Orchestre National de Lille – dat met gemak Angs wensen vervult – maken er een zinderende ervaring van, dat ons op het puntje van de stoel laat zitten. Ook de andere stukken zijn de moeite van het luisteren waard: het Timbres, espace, mouvement uit 1976-78 en het Mystère de l’instantuit 1989. De opname is een spektakel in de goede zin. Ik blijf me verbazen over dit label dat tegen budgetprijzen een dergelijke kwaliteit kan bieden. Chapeau!

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

SHOSTAKOVICH – Symphony no. 1

door emile | June 25, 2018

SHOSTAKOVICH
Symphony No. 1 • Scherzi • Theme and Variations • Five Fragments
Orchestre Philharmonique du Luxembourg, Gustavo Gimeno
PENTATONE 5186622 DDD 69’33

Waardering: 8

Pentatone komt hier met een prachtig programma van een jonge Shostakovich, maar deze Russische jongeman was muzikaal gezien al vroegrijp. Shostakovich’ vijftien symfonieën zijn een regelrechte uitloper van de Romantiek en de eerste symfonie kan niet anders worden gezien als een geniale zet van een 19 jarige. Hij is hier uiteraard schatplichtig aan Tchaikovsky, Bruckner en Scriabin, maar zijn vormbeheersing en instrumentatietechniek is hier al opvallend: vooral in de eerste 3 delen waarin niet alleen de tempi elkaar voortdurend afwisselen, maar ook de muzikale gedachten elkaar in een toenemend tempo opvolgen. Het wemelt werkelijk van de spitsvondigheden. Twaalf jaar was Gustavo Gimeno slagwerker bij het Koninklijk Concertgebouworkest, waarna hij daar aantrad als assistent-dirigent. In 2014 was er het dirigentendebuut bij hetzelfde orkest, als invaller voor Mariss Jansons. Van het een, kwam het andere: sinds seizoen 2015/16 is Gimeno chef-dirigent van het Orchestre Philharmonique du Luxembourg. Een opvallende ontwikkeling dus van deze bevlogen dirigent. Hij en de Luxenburgers zetten een lichtvoetige en dansante Shostakovich neer, met een aanstekelijke puls. De eerlijkheid gebiedt wel te melden dat de opname behoorlijk meehelpt. Deze registratie is weer een typisch Pentatone plaatje: veel ruimtelijke informatie en klankkleuren die op de tong smelten.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

HAYDN – IL DISTRATTO

door emile | June 18, 2018

HAYDN – IL DISTRATTO
Il Giardino Armonico, Giovanni Antonini
Riccardo Novaro, Baritone
ALPH CLASSICS ALPHA 674 DDD 79’55

Waardering: 9

Na de “Sturm und Drang” periode, lag het niet in Haydns aard om lang ernstig te blijven. Bepaald niet! Hij keerde terug naar de blijdere doch niet minder sublieme muziek. De 60ste symfonie Il Distratto uit 1775 is een markant voorbeeld hiervan. Het begint er al mee dat het 6-delig is, waarin hij ook trompetten gebruikt. De titel is ontleend aan een toneelstuk van Jean-François Regnard, dat in het slot Estherhaz werd opgevoerd en waarvoor Haydn de bijbehorende muziek schreef. Hij maakte hiervoor ook overvloedig gebruik van de voor hem zo dierbare volksmuziek. Echter de luisteraar verrassen stond bij deze grootmeester voorop. Hij bewaart de beste grap echter voor het eind: in de finale – het prestissimo – last hij na het intro een abrupte onderbreking in om de strijkers opnieuw te laten stemmen! Geniaal! Deze symfonie is een kluchtig huzarenstukje, een hoogtepunt qua spitsvondigheid. De bijnaam Il Distratto (afleiding, verstrooiing) is hier dus wel op zijn plaats. Verzin het maar eens. Het ensemble klinkt overigens prachtig uitgebalanceerd. Vooral de natuurhoorns zijn oorstrelend en smelten op de tong. Het cd hoesje en boekwerkje is smaakvol afgewerkt hoewel ik sommige foto’s niet helemaal begrijp. Niettemin, deze cd is een must.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

RICHARD STRAUSS – Ein Heldenleben | Don Juan

door emile | June 9, 2018

STRAUSS
Ein Heldenleben | Don Juan
NHK Symphony Orchestra, Paavo Järvi
RCA RED SEAL 88985391762 DDD 61’29

Waardering: 8

Van Strauss’ symfonische gedichten is het aan Mengelberg opgedragen Ein Heldenleben uit 1898 waarschijnlijk het meest koketterend en bombastisch. Het kent een aantal ergerlijke momenten. Ondanks dat wordt dit werk met enige regelmaat opgenomen. Hoe dan ook, de toetssteen voor velen is nog steeds de opname uit 1954 van Fritz Reiner op RCA. De laatste bereikte dan ook een ongekend fris resultaat met het Chicago Symphony Orchestra. Maar ook bij Järvi hoor ik de levendigheid waarmee Reiner het allemaal deed. En ook heeft hij oog voor de grote lijn van dit werk dat door de cesuren stiekem toch meer weg heeft van een symfonie, dan een symfonisch gedicht.
Van de symfonische gedichten is Don Juan op Nikolaus Lenau denkelijk het best geslaagd. Hier voegde Strauss voor de eerste keer een programma toe. De ingetogen grootsheid (hoe anders dan Ein Heldenleben) voelt Järvi goed aan en ontlokt wonderbaarlijke klanken van het NHK Symphony Orchestra,dat volgens hem in het bijzonder afgestemd is op het Duitse repertoire. Ook deze RCA opname is fenomenaal en voldoet aan de hoogste standaard. Het podium is gigantisch en massief. Zelden heb ik zo’n uitgebalanceerde orkestklank gehoord.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »


« Vorige berichten Meer berichten »