Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen


« | Main | »

BEETHOVEN – Symphony No. 9

Geplaatst door: emile | November 3, 2013

BEETHOVEN
Symphony No. 9
San Francisco Symphony, Michael Tilson Thomas
SFS MEDIA 0055 821936-0055-2 SACD DDD 70’41

Uitvoering / Opname **** / ****

Talloze uitvoeringen van dit kolossale werk – dat bijna parallel aan de Missa Solemnis werd geschreven (de eerste schetsen stammen zelfs al van voor de Missa) – hebben het licht gezien. Een kritisch oordeel leidt evenwel tot slechts een handvol opnames die er echt toe doen. De vraag is dus, zitten we wel te wachten op een zoveelste uitvoering? Michael Tilson Thomas geeft niet de meest opwindende uitvoering, maar wel een zeer inzichtelijke. En wel als volgt. Er is wel eens betoogd dat de eerste drie delen duidelijk de in zichzelf gekeerde Beethoven laten horen, met ineens die abrupte sprong in de finale die Norbert Loeser het “Hooglied der menselijke gemeenschap” noemde. Die abruptheid blijft uiteraard, maar Thomas krijgt het op de een of andere manier voor elkaar, dat we die plotselinge overgang in toenemende mate reeds voorvoelen in de voorgaande delen. Dat heb ik als bijzonder ervaren en dat is de meerwaarde van deze SACD live opname. Verder lijkt Thomas’ lezing eerder een studie dan een live belevenis. Hoewel het stereobeeld gemanipuleerd lijkt met een sterke voorkeur voor de houtblazers en fluiten, wordt het toch niet vermoeiend. Alles overziend, een zeer nuttige uitvoering van dit machtige werk.

Emile Stoffels
Luister Magazine 693

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

5 Reacties to “BEETHOVEN – Symphony No. 9”

  1. Bert Brouwer Says:
    December 10th, 2013 at 12:00

    Beethoven’s Negende heeft onder andere Bruckner geïnspireerd in een aantal van zijn werken. Met name in deel 1 van zijn Nulde en Derde symfonie en in zijn Te Deum klinkt het openingstremolo door waarmee Beethoven zijn Negende begint. Op grond daarvan zou je zelfs kunnen beargumenteren, dat Bruckner’s Te Deum zelfs beter als alternatieve finale voor Beethoven’s Negende kan dienen dan voor zijn eigen Negende, zoals Bruckner vlak voor zijn dood aangaf.

  2. emile Says:
    December 14th, 2013 at 12:04

    Hallo Bert,

    Bedankt voor je reactie! Uiteraard is Beethoven zowel erfgenaam als erflater der toonkunst en heeft alles en iedereen beïnvloed. Waarom het Te Deum als alternatief voor Beethovens 9de zou werken, ontgaat mij eerlijk gezegd. De negende is immers voltooid. Maar wie ben ik? Je zou het thuis eens uit kunnen proberen. Waarom niet?
    Nogmaals dank voor je gedachte.

    Groeten, Emile

  3. Bert Brouwer Says:
    December 16th, 2013 at 17:56

    Of Bruckner’s Te Deum wel of niet werkt als alternatieve finale voor Beethoven’s Negende, is in eerste instantie inderdaad met name een kwestie gewoon uitproberen. Of iets al dan niet voltooid is, is dan minder relevant, want hoe vaak hebben componisten hun werken naderhand niet grondig herzien of herschreven waarbij compleet nieuwe delen werden gecomponeerd?

    Ik kwam zelf op het idee om dit zo eens te proberen nadat ik over de muzikale verwantschap tussen beide werken las in een recensie over het Te Deum die vermeld stond in de prachtige biografie “Bruckner: Leven en werk”, van Cornelis van Zwol, die je overigens terecht een zeer positieve beoordeling hebt gegeven.

    En zou het niet geweldig zijn geweest als Beethoven zelf voor ons nog een instrumentale finale had nagelaten, eentje die zonder enige abruptheid voortvloeit uit het voorafgaande en die je op natuurlijke wijze kunt voorvoelen?

    Groeten, Bert

  4. emile Says:
    December 18th, 2013 at 08:55

    Hallo Bert,

    Het is zeker waar dat diverse componisten – ook de groten – sommige werken grondig hebben herzien, maar meestal was daar wel een aanleiding of reden voor. Een goed voorbeeld is wellicht Bruckners 8ste. Dat had overigens ook te maken met zijn karakter. Ook Beethoven schreef een alternatieve finale voor een van zijn late strijkkwartetten. Bij Beethovens 9de heb ik echter niet het idee dat de meester ontevreden was met zijn laatste symfonie en het derhalve als voltooid beschouwde. Noch was er aanleiding door critici.
    Uiteraard zou ik wel benieuwd zijn naar een alternatieve, louter instrumentale finale. De gedachte alleen al laat me hyperventileren.

    Groeten, Emile

  5. Bert Brouwer Says:
    December 18th, 2013 at 11:33

    Hallo Emile,

    Je hebt natuurlijk helemaal gelijk dat Beethoven nooit meer aan het eindresultaat van de Negende heeft zitten sleutelen en dat dat wellicht genoeg zegt. Überhaupt hoor je niemand klagen over de abrupte overgang naar dit “Hooglied der menselijke gemeenschap”, hoewel (zoals je zelf al aangaf) dit voor dirigenten toch wel de nodige hoofdbrekens oplevert om hier dan op natuurlijk klinkende wijze een muzikale eenheid van te smeden. Maar voor mij was dit laatste dus reden om het met het Te Deum toch eens anders te proberen.

    Wat betreft mijn gedachte van een geheel instrumentale finale, ter ondersteuning van het idee dat een extra finale om uit te kiezen op zich zo gek nog niet is: ik hoop dat je weer een beetje op adem bent gekomen… 😉

    Groeten, Bert

Reacties

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.