Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

CD recensies klassiek

« Vorige berichten

DVORAK – Piano Trios Op.65 & 90

Monday, August 19th, 2019

Mori Trio
Hänssler Classic HC17072 DDD 71:34

Waardering: 8

In Centraal- en Oost-Europa ontstond er een nationalistische stroming die uiteindelijk zijn wortels had in de Franse revolutie. Het nationalisme werd de nieuwe niet te stuiten religie en zou ook een grote voedingsbodem blijken te zijn voor de toonkunst. Een opvallend kenmerk van de laatromantiek is dan ook, een grote bloei van op nationale factoren en volksmuziek geïnspireerde toonkunst. Antonín Dvoraks muziek, heeft dat alles in zich. Deze meester der idylle oriënteerde zich in de symfonie en kamermuziek voornamelijk op Johannes Brahms. Van zijn vier piano trio’s, zijn de hier opgenomen opus 65 en 90 het meest indrukwekkend en sluit de meester dit genre op het hoogste niveau af. Het opus 65 trio kan omschreven worden als somber, gepassioneerd en dramatisch; een van de hoogtepunten in dit genre. Maar ook het meer bekende opus 90 “Dumky” trio, maakt iedere keer weer indruk. Violist/altviolist Werner von Schnitzler maakt nu samen met Aiki Mori-von Schnitzler (cello) en haar zus Asa Mori (piano), deel uit van het pas gevormde Mori Trio. Dat zou men bepaald niet zeggen, als men hoort hoe homogeen dit trio klinkt. Nog afgezien van de ogenschijnlijke natuurlijke affiniteit met Dvoraks gloedvolle muziek. De opname is prachtig qua klankbalans en heeft niet teveel galm. 

Emile Stoffels

BRAHMS – The Symphonies

Sunday, August 11th, 2019

Scottish Chamber Orchestra, Robin Ticciati
Linn Records CKD 601 DDD 78:09 / 74:07 

Waardering: 9

Linn records komt hier met de complete symfonieën cyclus van Brahms. Daar is bepaald geen gebrek aan in de catalogus, zou je zeggen. Maar dit is Brahms op een volslagen andere manier. Ik was een paar nummers eerder al onder de indruk van Ticciati’s aanpak van Debussy’s La Mer. En ook op deze opnames, hoor ik weer die aanstekelijke zwier en stuwing. We weten dat er ‘meerdere wegen naar Rome zijn’, maar Ticciati heeft wat mij betreft een weg gevonden die nog niet op de kaart stond. Het eerste dat mij opviel was het dynamiek verschil in de paukenslagen tijdens de opening van het eerste deel van de eerste. Ik vraag mij af of dat in de partituur staat aangegeven, maar ik had het nooit eerder gehoord. Ook heeft Ticciate veel aandacht voor de fluiten en fraseert hij buitengewoon uitgekiend. Uiteraard ben ik het niet overal mee eens: zo doet hij het langzame deel van de tweede te snel, en ook in de vierde schiet hij daar iets in door. Maar in z’n geheel doet hij zeer geraffineerde dingen. Eigenlijk heb ik van begin tot eind met gespitste oren afgewacht: “hoe zou hij dit nu weer aanpakken?”. Conclusie: deze set is te interessant om te laten lopen en de Linn opname is geweldig.

Emile Stoffels

BARTOK – Violin Concertos Nos 1 & 2

Sunday, August 4th, 2019

Christian Tetzlaff
Finnish Radio Symphony Orchestra, Hannu Lintu
Ondine ODE 1317-2 DDD 57’59

Waardering: 9

Vergeleken met de werken hiervoor, slaat Bartok met zijn tweede vioolconcert een mildere toon aan en wijst hij terug naar de grote romantische partituren in dit genre. Degenen die de uitvoering door Kovacs op Hungaroton kennen, weten wat deze opname vermag. Dat is en blijft voor mij de toetssteen: de opname bij uitstek waar ons de ware ziel van de muziek wordt geopenbaard. Maar ook Tetzlaffs spel getuigt van een grote betrokkenheid met deze muziek en is er niet de minste twijfel gezien het absolute heilige vuur dat ik hoor. Hij heeft overigens lang geleden het tweede concert eerder opgenomen voor Virgin. Destijds gekoppeld met de Sonate voor viool solo. Lintu en de zijnen geven fenomenale ondersteuning en de Ondine opname biedt een mooie warme ambiance. Toch hebben met name de solopartijen de juiste hoeveelheid doortekening, die ik van moderne registraties gewend ben. Er is wel stevige concurrentie voor wat betreft recentere opnames: Steinbacher op Pentatone, Ehnes op Chandos en Capuçon op Erato. Echter mede door het enorme hoge niveau dat Tetzlaff ook aantikt in het eerste concert, is deze schijf evenzo van harte aanbevolen. Bovendien is deze schijf door nog een aspect bijzonder: de luisteraar hoort van het tweede concert het oorspronkelijke slot, in plaats van de door Székely gevraagde aanpassing die algemeen bekend is.

Emile Stoffels

PROKOFIEV – The Fiery Angel (arr.)

Wednesday, July 24th, 2019

Maya Fridman & Artem Belogurov
TRPTK TTK 0009 DDD28’14

Waardering: 9

De Vurige Engel naar Bryusov is niet alleen een obsessie voor de personage Renata geweest, maar ook voor Prokofiev zelf. Door de groteskheid van het verhaal, heeft hij veel moet stoeien met materiaal en vorm. Daar zal Fridman ook wel tegenaan gelopen zijn, tijdens het arrangeren naar cello en piano van deze in letterlijke zin fantastische opera. In het programma Vrije Geluiden was ze te gast en speelde ze – samen met Artem Belogurov – het eerste deel. Aanvankelijk werd haar door velen afgeraden om een dergelijke, in alle opzichten ingewikkelde partituur, om te werken naar cello en piano. Toch is dit m.i. een geslaagd arrangement, waarin de cello vooral de zangpartijen voor de rekening neemt en de piano grofweg het orkest. Deze bewerking is tevens een mooie dwarsdoorsnede van de opera. De technische staf is er wederom in geslaagd de opname zo vast te leggen, dat het is alsof men met de neus er bovenop zit. En ook hier speelt Fridman samen met Belogurov weer alsof het leven ervan afhangt. De uitgave is wel verzorgd met een mooi tekstboekje, maar het volle pond betalen voor nog geen half uur muziek vind ik eigenlijk niet kunnen. Echter, laat dat de luisteraar niet tegenhouden om deze schijf aan te schaffen.

Emile Stoffels

VON EINEM – Philadelphia Symphonie / Geistliche Sonate / Stundenlied

Thursday, July 18th, 2019

Wiener Philharmoniker & Wiener Singverein, Franz Welser-Möst
Orfeo C929181A DDD 67’20

Waardering: 8

Gottfried von Einem (1918 – 1996) werd in Bern geboren en met deze cd-release, markeert Orfeo het 100ste geboortejaar van de componist. Zijn Philadelphia Symphonie – dat de première kreeg in Wenen onder Solti in 1961 – vind ik eerlijk gezegd vlees noch vis, maar de Geistliche Sonate voor trompet, orgel en sopraan – geschreven tussen 1962 en 1973 –  is bij vlagen boeiend. Echter, zijn Stundenlied voor koor en orkest is groots en enigszins in de stijl van Brahms’ Deutsches Requiem en vormt voor mij het hoogtepunt op deze schijf. Dit is tevens het vroegste werk van dit programma, op tekst van de grote toneelschrijver Bertolt Brecht. Rond 1949 kreeg Von Einem de tekst aangeleverd, maar wachtte met het uitbrengen van het stuk toen zich de gelegenheid voordeed van een opdracht. Die kwam er in 1958; met de première in maart, het jaar erop. Het beschrijft op buitengewoon overtuigende wijze de laatste uren van de passie van Christus. Franz Welser-Möst, het Wiener Singverein en Wiener Philharmoniker zijn hier helemaal in hun element. De vonken vliegen eraf, waarschijnlijk mede omdat dit een live opname is. Alles overziend: op basis van het Stundenlied, van harte aanbevolen. Mooie registratie ook.

Emile Stoffels

PROKOFIEV – Symphonies No. 2 & No. 4 (Second Version)

Friday, July 12th, 2019

Netherlands Radio Philharmonic Orchestra, James Gaffigan
Challenge Classics CC72779 DDD 73’29 Hybrid Multi-channel

Waardering: 8

Nog niet zo lang geleden hadden we al een uitstekende opname van de tweede door Jurowski op Pentatone, gekoppeld met de derde. Nu worden we verwend door Challenge met de tweede en vierde gekoppeld onder Gaffigan en ik moet zeggen: ik was direct overdonderd door deze opname. Met name het eerste deel dendert over ons heen, vooral ook door het gekozen tempo dat redelijk hoog ligt. Hierdoor wordt het ‘motorische’ aspect extra belicht. Het Nederlands Radio Filharmonisch Orkest laten Gaffigan niet in de steek en reageren zeer alert. Dan de vierde, die vaak over het hoofd wordt gezien. Ten onrechte! Neem het wonderschone openingsthema van het eerste deel en de uitwerking daarvan in het volgende deel. Gaffigan gebruikt hier de uitgebreidere tweede versie uit 1947. De eerste versie had hij reeds opgenomen en gekoppeld met de derde symfonie, maar Rostropovitch op Erato blijft daar toch mijn favoriet. Gaffigan geeft hier m.i. een iets te onderkoelde lezing, vergeleken met de romantische benadering van bijvoorbeeld Ozawa op DG. Samenvattend: voor wat betreft de tweede zal Jurowski dus toch de eer moeten delen met Gaffigan. Het totale programma zal voor de koper dan ook de doorslag moeten geven. Hoe dan ook, aan de opname zal het niet liggen: die is fenomenaal.

Emile Stoffels

PROKOFIEV – Ivan The Terrible

Friday, July 5th, 2019

Marina Prudenskaya, Alexander Vinogradov, Rundfunkchor Berlin, Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, Frank Strobel
Capriccio C5311 DDD 116’49

Waardering: 8

Ivan de Verschrikkelijke, is het tweede gezamenlijke project tussen filmmaker Eisenstein en Prokofiev. De film is een historisch spektakelstuk, dat de opkomst en ondergang van de autocraat Ivan IV (1530 – 1584) beschrijft. Prokofievs muzikale bijdrage is uniek in de geschiedenis van de filmmuziek: hij haalde zijn inspiratie uit het altijd aanwezige rijke expressieve klankpalet van zijn geboorteland, maar dit keer zeker ook uit de Russisch-orthodoxe liturgie. In “Ivan de verschrikkelijke” schetst Eisenstein het leven van de gelijknamige Prins van Moskou, onder wiens regering het Russische Rijk verenigd werd. De bedoeling was dat de film zou bestaan uit drie delen, maar door de dood van Eisenstein zijn er daar slechts twee van voltooid. Het is uiteraard nationalistisch van toonzetting. Het onderwerp kon Vadertje Stalin wel bekoren, maar later wordt Ivan meer en meer als een wrede heerser afgebeeld waardoor de film pas 5 jaar na de dood van Stalin in de roulatie kwam. Frank Strobel is blijkbaar helemaal teruggegaan tot het origineel en heeft het gereconstrueerd; vandaar de claim van een wereldpremière. Het is een lijvig werk en een hele zit, maar we worden wel beloond met Prokofievs geniale spitsvondigheden en invallen. Het belang van deze uitgave acht ik groot. De Capriccio opname is uitstekend. 

Emile Stoffels

BRAHMS – Symphony No. 4 / Ouvertüren

Thursday, June 27th, 2019

WDR Sinfonieorchester Köln, Jukka-Pekka Saraste
Profil PH17085 DDD 61’42

Waardering: 7

De trant van deze bezonken symfonie opus 98, is wel eens gekarakteriseerd als een herfststemming. Het zou Brahms’ laatste groot orkestraal werk worden. Het meeslepende doch diep peilende openingsthema – gesponnen uit een motief van slechts twee noten – ontwapent direct en het Andante moderato brengt ons in de hoogste vervoering. Saraste – die sinds 2010 chef dirigent is van het WDR Sinfonieorchester Köln – gebruikt een natuurlijke puls, die mij aan Haitinks cyclus op Philips uit de Jaren 70 doet denken. Ook doet hij in dynamisch opzicht spannende dingen en houdt het momentum er goed in. De climax op het einde van het eerste deel is ingetogen maar gloedvol en wordt minder aangezet dan bij bijvoorbeeld von Karajan en Bernstein. Ja, Saraste’s aanpak kan mij best bekoren. Ook de twee ouvertures die erbij zijn geprogammeerd, staan als een huis bij hem. Uiteraard is ook hier veel concurrentie – vooral uit het verleden – maar deze hagelnieuwe opname is zeker welkom. De Profil opname is sympatiek en heeft de nodige kleur. 

Emile Stoffels

PROKOFIEV – Cantata for the 20th Anniversary of the October Revolution

Saturday, June 15th, 2019

Ernst Senff Chor Berlin, Staatskapelle Weimar, Luftwaffenmusikkorps Erfurt, Kirill Karabits
Audite 97754 DDD 41:48

Waardering: 8

De Cantate voor de viering van de Oktober Revolutie is een poging een groots werk in politieke stijl te schrijven, gebaseerd op de historische gebeurtenissen in chronologische volgorde en op teksten en artikelen van Marx, Engels Lenin en Stalin. Het werk is geschreven voor twee koren: een professioneel en leken koor, groot orkest en accordeon. Toch zou dit spektakel nooit tijdens zijn leven worden uitgevoerd, want de censors wezen het uiteindelijk af. Toch wordt Alexander Nevsky over het algemeen als zijn meest succesvolle cantate beschouwd. Karabits en de zijnen leveren hier een knap staaltje werk, door dit spektakel niet te laten verworden tot een geluidskermis. Uiteraard is het doortrokken van propaganda, maar het is wel gestileerde propaganda. Overigens vielen me bij vlagen de overeenkomsten op met Prokofievs opera De Vurige Engel. Een kritische noot: de tijdsduur is te zuinig. Het zou helemaal een feest zijn geweest, als bijvoorbeeld de Cantate ‘Sept, ils sont Sept’ erbij was geprogrammeerd. Maar ik kan me voorstellen dat men een dergelijk stuk, niet zomaar ergens op de plank heeft liggen. Toch heeft Audite hier weer een prachtig product afgeleverd. De opname is voorbeeldig met een opvallend diepte perspectief. Ook het artwork is mooi.

Emile Stoffels

Visions of Prokofiev

Friday, June 7th, 2019

Lisa Batiashvili, viool
Chamber Orchestra of Europe, Yannick Nézet-Séguin
DG 4798529 DDD 59’49

Waardering: 9

Recentelijk hadden we al een paar mooie opnames van Prokofievs tweede vioolconcert. DG komt nu met beide vioolconcerten en aangevuld met gearrangeerde stukken uit ‘Romeo et Juliet’, ‘Cinderella’ en de opera ‘De liefde voor de drie sinaasappelen’. Prokofiev was meer dan een half jaar ver weg van de gebeurtenissen, die in februari en oktober 1917 plaatsgrepen in Sint-Petersburg en voltooide o.a. zijn eerste vioolconcert. Door die gebeurtenissen zou de première echter pas in 1923 in Parijs plaatsvinden, onder leiding van Koussevitzky. Het eerste concert wordt minder vaak opgenomen en uitgevoerd dan het tweede. Dat maakt deze cd dan ook extra begerenswaardig. De in Tiblisi geboren Lisa Batiashvili, toont een grote affiniteit met Prokofievs taal en brengt dit ondergewaardeerde concert uitstekend voor het voetlicht.  Luister bijvoorbeeld eens hoe ze het laatste deel en met name het slot neerzet. Letterlijk adembenemend! Voor het tweede concert is het moeilijk kiezen. Die door Jansen op Decca is wellicht nog steeds favoriet, maar ik was destijds niet zo onder de indruk van de 1ste vioolsonate. Dan hebben we nog de recente door Rosanne Philippens op Channel Classics. Dit is ook een boeiend programma met o.a. een vurige voordracht van de Solo Sonate. Hoe dan ook, deze DG opname is een meer dan uitstekende keuze.  

Emile Stoffels

« Previous Entries