Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

CD recensies klassiek

« Vorige berichten

SIBELIUS • GRIEG – Sinfonie Nr. 2

Friday, October 11th, 2019

Gürzenich-Orchester Köln, Dmitri Kitayenko
OEHMS OC 457 DDD 63’27

Waardering: 6

Ook Jean Sibelius heeft zich altijd afzijdig gehouden van het moderne experiment, maar hij behoort wel tot die componisten die de vorm van de klassieke symfonie met een nieuwe, nationale inhoud wisten te vullen. Sibelius’ tweede symfonie is denkelijk zijn meest populaire en daar zijn dan ook genoeg goede opnames van: Szell (Philips), Colin Davis (ook op Philips) en meer recent die onder Thomas Søndergård (Linn Records). Deze opname door Kitayenko samen met het Gürzenich-Orchester Köln op OEHMS, ontbeert een zekere ruigheid en spanning die men zeker wel mag verwachten. Davis’ versie is de meest dramatische, die onder Szell preciezer en degenen die toe zijn aan een nieuwe opname, zullen waarschijnlijk kiezen voor de schitterende Linn opname met Søndergård. Niet dat de laatst genoemde zaligmakend is – zeker niet, maar deze nieuwe opname onder Kitayenko is m.i. te ingetogen en dat komt door de veelal (te) trage tempokeuze. Wel staan er op deze cd twee mooie aanvullingen: stukken uit Griegs Symphonische Tänze en Zwei Elegische Melodien. De OEHMS opname is overigens wel een meesterwerk qua opname: buitengewoon transparant en gedetailleerd. 

Emile Stoffels

SIBELIUS – Finlandia • Swan of Tuonela • Oceanides • Etc.

Thursday, October 3rd, 2019

BBC National Orchestra of Wales, Thomas Søndergård
Linn Records CDK 566 DDD 75’06

Waardering: 7

De catalogus staat uiteraard al vol met een dergelijk programma. Het overbekende  Finlandia en de meeste andere stukken op deze cd, horen inmiddels wel bij het zogenaamde ijzeren repertoire. Ook King Christian II is nog niet zo heel lang geleden al opgenomen door Leif Segerstam voor Naxos. Niettemin kunnen we blij zijn met deze suite versie. Het symfonische gedicht The Oceanides voor groot orkest uit 1914 – in het boekje met een verkeerd opus nummer aangeduid (is 9, moet 73 zijn) – is denkelijk het meest boeiende van deze schijf. En precies dit schitterende werk krijgt het volle pond van Søndergårds en de zijnen. Het wordt met de vereiste ruigheid en ongenaakbaarheid uitgevoerd. Alles overziend is dit niet de meest interessante uitgave van Linn. Ik was meer onder de indruk van Søndergårds sublieme opname van Sibelius’ 2de en 7de symfonie van een paar jaar terug. De Linn registratie is – zoals iedere keer – buitengewoon realistisch en gedetailleerd. 

Emile Stoffels

PETTERSSON – Symphonies 5 & 7

Wednesday, September 25th, 2019

Norrköping Symphony Orchestra, Christian Lindberg
BIS-2240 SACD Hybrid DDD 82’48 

Waardering: 7

Het Nörrkoping Symphony Orchestra onder Lindberg was al in 2013 gestart met het opnemen van deze symfonieën cyclus van Allan Petterson op BIS. De planning is dat dit project in 2019 zal worden voltooid met een CD-box, die alle symfonieën zal omvatten – inclusief de onvoltooide en tot nu toe nog niet opgenomen 17de symfonie, het tweede vioolconcert en drie documentaire films over de componist. Deze eigenzinnige toondichter wordt inmiddels gezien als de laatste grote symfonicus, die deze traditie op grootse wijze afsluit. De 7de (uit 1966-67) is m.i. de boeiendste van de hier geprogrammeerde twee symfonieën. Deze muziek is overrompelend en kent genoeg boeiende momenten, maar het moet toch van me hart dat ik me erger aan het m.i. te hoge filmmuziek gehalte en de Mahleriaanse aanstellerij. Hoe dan ook, aan het Norrköping Symphony Orchestra onder Lindberg zal het zeker niet liggen: dat speelt met grote betrokkenheid. En de opname is wat we van BIS mogen verwachten: een mooi gepolijste klank en een groot stereobeeld. De waardering weerspiegelt vooral het belang van deze opname van de 7de, die reeds geduchte concurrentie heeft: Segerstam (met hetzelfde orkest op hetzelfde label), Albrecht en Comissiona.

Emile Stoffels

LILI BOULANGER – Hymne au Soleil: Choral Works

Tuesday, September 17th, 2019

Orpheus Vokalensemble, Michael Alber
Antonii Baryshevskyi, pianoforte
Carus CAR 83.489 DDD 79’28

Waardering: 9

We kennen allemaal wel de grote naam Nadia Boulanger, maar Nadia had ook nog een zusje: Lili (eigenlijk Marie-Juliette). Ze studeerde naast piano ook nog viool, cello en harp. Vanaf haar zesde ontcijferde ze partituren en studeerde ze harmonie. Carus gedenkt met deze prachtige opname haar 100 jarige sterfjaar. De jonge vrouw stierf reeds op 24 jarige leeftijd (tien dagen voordat Debussy zijn laatste adem uitblies); vanaf haar tweede levensjaar was ze constant ziek. De vraag is dan ook: waar had deze jonge dame op uit kunnen komen als componiste? Zeker nadat ze al als eerste vrouw de Prix de Rome had gewonnen in 1913 voor compositie. Dit was voor haar cantate “Faust en Hélène”, een “épisode lyrique” op tekst van Eugène Adenis, naar de tweede “Faust” van Goethe.  Op deze schijf staan voornamelijk composities voor 3- en 4-stemmig vocaal ensemble, met begeleiding van pianoforte. Michael Alber met zijn Orpheus Vokalensemble (dat overigens vlekkeloos zingt) en Antonii Baryshevskyi op pianoforte, maken er een zwoele, dromerige ervaring van. Het Soleils de Septembre is overigens een première opname. De cd is een absolute must. De opname is prachtig: een mooie klankbalans met veel kleur.

Emile Stoffels

BARTÓK • BRAHMS – Divertimento • String Quintet in G

Tuesday, September 10th, 2019

Amsterdam Sinfonietta, Candida Thompson
Channel Classics CCS 37518 DDD 55’26

Waardering: 10

Na het grootse Muziek voor Strijkers, Slagwerk en Celesta sloeg Bartok drie jaar later met het Divertimento niet alleen een mildere toon aan, maar bediende zich vooral van een concretere uitdrukkingskracht. In het Divertimento toont de meester zich waarschijnlijk van zijn meest warme en menselijke kant. Het meesterwerk kwam in slecht 14 dagen gereed, maar getuigt van de hoogst mogelijke concentratie. De titel ‘Divertimento’ is misleidend: men verwacht verpozing, maar dit werk heeft inhoudelijk weinig met de oorspronkelijke vorm ‘Divertimento’ te maken. Speels is het wel, (althans de hoekdelen), maar met een dramatische diepgang en met behoud van helderheid en lichtheid. Het Amsterdam Sinfonietta onder Candida Thompson is een fantastisch ensemble en dat laten ze op deze cd ook wel horen. Direct al bij de opening horen we hoe puntig en tegelijkertijd elastisch dit ensemble speelt. En dat is precies wat dit werk nodig heeft. Het middendeel wordt ongekend spannend opgebouwd. Ik heb dit eigenlijk nooit eerder zo gehoord. Zelden heb ik me zo verbonden gevoeld met de Hongaarse ziel. De mooie oude Argo opname met Marriner en The Academy Of St. Martin-in-the-Fields behoud weliswaar z’n merite, maar kan aan dit aspect niet tippen. Dit is denkelijk de beste opname van de laatste tijd (en misschien wel ooit). Ik kan me althans niet voorstellen dat het beter kan. Wat kijk ik reikhalzend uit naar de Muziek voor Strijkers, Slagwerk en Celesta door dit ensemble! Ook het warmbloedige Strijkkwintet in G op. 111 uit 1890 van Brahms, wordt voortreffelijk behandeld. De musiceervreugde spat er werkelijk vanaf. De opname is ook al een feest: een prachtig breed podium met veel detail. Ik denk dat ik maar een verlanglijstje ga sturen naar het Amsterdam Sinfonietta…

Emile Stoffels

WALTON – Viola Concerto • Partita for Orchestra • Sonata for String Orchestra

Tuesday, September 3rd, 2019

James Ehnes/BBC Symphony Orchestra, Edward Gardner
Chandos CHSA 5210 SACD Hybrid Stereo Multichannel DDD 64:55

Waardering: 9

Dit is de derde opname in de Sir William Walton-serie onder Edward Gardners met dit keer James Ehnes, die voor de afwisseling eens de alt bespeelt in Waltons concert. Ik ben een fan van Ehnes, sinds ik diens opname van Bartoks solo vioolsonate hoorde voor hetzelfde label. Hij kan wat mij betreft niet meer kapot. Ik prees hem toen voor zijn gecontroleerde roekeloosheid en diezelfde spanning legt hij er nu weer in. Tijdens een recent interview zei Ehnes dat hij als tiener al van het stuk hield en vindt hij het geweldig, dat hij nu de kans krijgt om dit concert op te nemen. In de sonate voor strijkorkest, getranscribeerd uit het strijkkwartet in A mineur, toont Walton zich een formidabel arrangeur. Maar het is bovenal een prachtig werk dat m.i. te weinig wordt uitgevoerd. De partita uit 1957 vind ik persoonlijk het minst interessante werk op deze doorgaans fraaie SACD. Hier maakt de componist toch wat meer gebruik van bekende stokpaatjes die we kennen van zijn eerste symfonie. Bovendien heeft dit werk wat bombastische trekjes; voor zover we dat Britse componisten in het algemeen kunnen aanwrijven. Alles overziend: een zeer boeiend programma en de Chandos opname is fenomenaal.

Emile Stoffels

MEDTNER – Complete Works For Violin And Piano

Monday, August 26th, 2019

Nikita Boriso-Glebsky, violin • Ekaterina Derzhavina, piano
Profil PH17087 DDD 60:05 / 73:57

Waardering: 8

Nikolai Medtner (1880 – 1951) is een Russisch componist geboren in Moskou – studeerde o.a. onder Taneyev -, maar bivakkeerde 30 jaar in West en Centraal Europa. Toch klinkt ook in zijn muziek overduidelijk de Russische ziel door. Het verschil met zijn Russische generatiegenoten (Stravinsky, Prokofiev, etc.) is niettemin opvallend: zijn muziek is toch net iets meer geworteld in de laat Romantiek. Medtner is vooral bekend van zijn kamerwerk en dat is behoorlijk indrukwekkend. Pas de laatste tijd begint zijn werk door te dringen bij het grote publiek. Hoogtepunt op deze dubbelaar is denkelijk zijn grootse in Londen geschreven derde vioolsonate (1935-38), getiteld ‘Sonata Epica’. Dit ter nagedachtenis van zijn oudere broer, die in 1936 stierf. Het Dies irae motief wordt dan ook in de finale gebruikt. Het Russische duo Boriso-Glebsky en Derzhavina zitten tot over de oren in de materie en maken er een memorabele cd van. Door de laatste werd overigens al 10 jaar eerder pianowerk van Nikolai Medtner opgenomen. De opname is al even sympathiek en hopelijk kan deze belangrijke dubbel cd zijn erkenning een beetje vergroten, want deze toondichter verdient het om gehoord te worden.

Emile Stoffels

DVORAK – Piano Trios Op.65 & 90

Monday, August 19th, 2019

Mori Trio
Hänssler Classic HC17072 DDD 71:34

Waardering: 8

In Centraal- en Oost-Europa ontstond er een nationalistische stroming die uiteindelijk zijn wortels had in de Franse revolutie. Het nationalisme werd de nieuwe niet te stuiten religie en zou ook een grote voedingsbodem blijken te zijn voor de toonkunst. Een opvallend kenmerk van de laatromantiek is dan ook, een grote bloei van op nationale factoren en volksmuziek geïnspireerde toonkunst. Antonín Dvoraks muziek, heeft dat alles in zich. Deze meester der idylle oriënteerde zich in de symfonie en kamermuziek voornamelijk op Johannes Brahms. Van zijn vier piano trio’s, zijn de hier opgenomen opus 65 en 90 het meest indrukwekkend en sluit de meester dit genre op het hoogste niveau af. Het opus 65 trio kan omschreven worden als somber, gepassioneerd en dramatisch; een van de hoogtepunten in dit genre. Maar ook het meer bekende opus 90 “Dumky” trio, maakt iedere keer weer indruk. Violist/altviolist Werner von Schnitzler maakt nu samen met Aiki Mori-von Schnitzler (cello) en haar zus Asa Mori (piano), deel uit van het pas gevormde Mori Trio. Dat zou men bepaald niet zeggen, als men hoort hoe homogeen dit trio klinkt. Nog afgezien van de ogenschijnlijke natuurlijke affiniteit met Dvoraks gloedvolle muziek. De opname is prachtig qua klankbalans en heeft niet teveel galm. 

Emile Stoffels

BRAHMS – The Symphonies

Sunday, August 11th, 2019

Scottish Chamber Orchestra, Robin Ticciati
Linn Records CKD 601 DDD 78:09 / 74:07 

Waardering: 9

Linn records komt hier met de complete symfonieën cyclus van Brahms. Daar is bepaald geen gebrek aan in de catalogus, zou je zeggen. Maar dit is Brahms op een volslagen andere manier. Ik was een paar nummers eerder al onder de indruk van Ticciati’s aanpak van Debussy’s La Mer. En ook op deze opnames, hoor ik weer die aanstekelijke zwier en stuwing. We weten dat er ‘meerdere wegen naar Rome zijn’, maar Ticciati heeft wat mij betreft een weg gevonden die nog niet op de kaart stond. Het eerste dat mij opviel was het dynamiek verschil in de paukenslagen tijdens de opening van het eerste deel van de eerste. Ik vraag mij af of dat in de partituur staat aangegeven, maar ik had het nooit eerder gehoord. Ook heeft Ticciate veel aandacht voor de fluiten en fraseert hij buitengewoon uitgekiend. Uiteraard ben ik het niet overal mee eens: zo doet hij het langzame deel van de tweede te snel, en ook in de vierde schiet hij daar iets in door. Maar in z’n geheel doet hij zeer geraffineerde dingen. Eigenlijk heb ik van begin tot eind met gespitste oren afgewacht: “hoe zou hij dit nu weer aanpakken?”. Conclusie: deze set is te interessant om te laten lopen en de Linn opname is geweldig.

Emile Stoffels

BARTOK – Violin Concertos Nos 1 & 2

Sunday, August 4th, 2019

Christian Tetzlaff
Finnish Radio Symphony Orchestra, Hannu Lintu
Ondine ODE 1317-2 DDD 57’59

Waardering: 9

Vergeleken met de werken hiervoor, slaat Bartok met zijn tweede vioolconcert een mildere toon aan en wijst hij terug naar de grote romantische partituren in dit genre. Degenen die de uitvoering door Kovacs op Hungaroton kennen, weten wat deze opname vermag. Dat is en blijft voor mij de toetssteen: de opname bij uitstek waar ons de ware ziel van de muziek wordt geopenbaard. Maar ook Tetzlaffs spel getuigt van een grote betrokkenheid met deze muziek en is er niet de minste twijfel gezien het absolute heilige vuur dat ik hoor. Hij heeft overigens lang geleden het tweede concert eerder opgenomen voor Virgin. Destijds gekoppeld met de Sonate voor viool solo. Lintu en de zijnen geven fenomenale ondersteuning en de Ondine opname biedt een mooie warme ambiance. Toch hebben met name de solopartijen de juiste hoeveelheid doortekening, die ik van moderne registraties gewend ben. Er is wel stevige concurrentie voor wat betreft recentere opnames: Steinbacher op Pentatone, Ehnes op Chandos en Capuçon op Erato. Echter mede door het enorme hoge niveau dat Tetzlaff ook aantikt in het eerste concert, is deze schijf evenzo van harte aanbevolen. Bovendien is deze schijf door nog een aspect bijzonder: de luisteraar hoort van het tweede concert het oorspronkelijke slot, in plaats van de door Székely gevraagde aanpassing die algemeen bekend is.

Emile Stoffels

« Previous Entries