Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

CD recensies klassiek

« Vorige berichten

PROKOFIEV – Piano sonatas 2, 6 & 8

Wednesday, February 21st, 2018

PROKOFIEV
Piano sonatas 2, 6 & 8
Melnikov, piano
Hamonia Mundi HMC902202 DDD 69’57

Waardering: 10

Ik hoorde Melnikov voor het eerst op diverse sonates van Hindemith; toen ook op Hamonia Mundi. Nu heeft hij de sonates van Prokofiev opgenomen. In deze uitgave de tweede en twee van de drie zogenaamde oorlogssonates: 6 en 8. Er zijn uiteraard al een aantal zeer goede opnames, maar om op de zaken vooruit te lopen: deze uitgave mag niet ontbreken in de collectie. Tot nu toe was Pogorelich op DG voor de zesde mijn favoriet, maar Melnikov biedt nog meer inzichtelijkheid en zijn voordracht is ook vanzelfsprekender. Verder is Melnikovs grote kracht zijn oog voor de complexe harmonieën. Evenzo lijkt hij te beseffen dat de meester genoeg spitsvondigheden in het werk heeft gelegd om de luisteraar te prikkelen en de aandacht vast te houden. Het is dus niet nodig, extra accenten of overmatig rubato toe te passen en dat doet deze sonate dan ook geen recht. Richters DG opname uit 1962, is wat dat betreft nog steeds de norm en zijn interpretatie klinkt natuurlijker dan welke opname dan ook die ik gehoord heb. Dat blijft wat mij betreft ook zo, maar Melnikov komt in dat opzicht akelig dichtbij (behalve helemaal aan het slot). Ook de versieringen die Prokofiev erin heeft gelegd, speelt Melnikov ogenschijnlijk luchtig en bijna achteloos. Bijvoorbeeld in de finale wanneer na de inleiding de ‘machine op gang komt’ en hij het geheel onverbiddelijk en rimpelloos opbouwt. Het is een gestileerde bruutheid waarin een uitdrukkingskracht wordt gebruikt die de omschrijving bijna tart. De Harmonia Mundi opname is uiteraard beter dan die van DG met Richter die nu ruim een halve eeuw oud is. Ik wacht dus met smart op de opname van de 7de sonate en ben benieuwd of hij mijn huidige favoriet Pollini naar de kroon zal steken. Deze uitgave is een must!

Emile Stoffels
Luister Magazine

FAURE Après un rêve – A Fauré Recital – Vol. 1

Thursday, February 15th, 2018

FAURE
Après un rêve – A Fauré Recital – Volume 1
Louis Lortie, piano
CHANDOS CHAN 10915 DDD 75’01

Waardering: 8

De Canadese pianist Louis Lortie lijkt alle klavierwerken van Fauré op cd te willen opnemen, als we de titel van deze schijf mogen geloven. Vreemd genoeg is er relatief weinig belangstelling voor Fauré’s indrukwekkende kamer oeuvre: de meester der intimiteit en poëtische verstilling schreef naast een twintigtal kamermuziekwerken, zestig pianostukken en een slordige honderd liederen. Lortie’s programmering is aantrekkelijk, doordat de uitgevoerde stukken kriskras door elkaar staan. Zo worden we van de ene scheppingsperiode in de andere geworpen. De opname in z’n algemeenheid is sympathiek, maar ik moet zeggen dat er aanvankelijk mij iets tegenstond in de klank van de piano. Een soort van overbelichting van de midden hoog registers. Hoe dan ook, ‘de bedwelming’ waar Marcel Proust het over had bij Fauré’s kamermuziek, ervaren we wel degelijk onder Lorties vingers, want zijn lichte doch ferme toucher doet deze muziek volledig recht. De fascinerende negen Préludes op. 103 uit 1909/10 – waar deze schijf mee afsluit – laten weer een verrassende Faureaanse expressiviteit horen. Afgezien van het fotootje met Lorties theatrale pose (godzijdank aan de binnenzijde van het booklet) is dit een mooie productie.

Emile Stoffels
Luister Magazine

MOZART – Piano Concertos

Thursday, February 8th, 2018

MOZART
Pianoconcert nr. 11 in F, KV 413 – nr. 12 in A, KV 414 – nr. 13 in C, KV 415
Kristian Bezuidenhout (fortepiano)
Freiburger Barockorchester, Gottfried von der Goltz
Harmonia Mundi HMC 902218 DDD 69’31

Waardering: 7

Kristian Bezuidenhout (Zuid-Afrika) speelde ook in ons land al een aantal keren; o.a. met het Orkest van de Achttiende Eeuw. Deze opname van Harmonia Mundi is dus met het Freiburger Barockorchester aangevoerd door Gottfried von der Goltz, onder een authentiek uitvoeringsregime. De meester liet overigens de optie open, om deze concerten slechts met strijkkwartet te begeleiden of met een uitgebreid strijkerkorps en blazers. Ondanks dat ik me vaak erger aan de intrinsiek spuuglelijke klank van authentieke instrumenten, heb ik het gevoel dat we hier toch meer naar muziek luisteren dan naar muziekwetenschap; zoals bij veel authentieke uitvoeringen. De muziek staat hier dus voorop. Uiteraard staat ook nu de dunne klank me tegen, maar toch valt er het nodige te bewonderen. De Freiburgers en Bezuidenhout spelen alsof hun leven ervan afhangt, bij deze in 1782 ontstane pianoconcerten. Men zou kritiek kunnen hebben op Bezuidenhouts agogiek door te stellen dat hij teveel trucjes gebruikt, maar ik heb hier toch niet het idee dat het bij hem een doel in zichzelf is. Neen, zijn spel vlamt en is aanstekelijk. Toch denk ik dat deze uitgave geen alleman vriend is. De opname is overigens fenomenaal, maar daar is dan ook van alles voor gedaan.

Emile Stoffels
Luister Magazine

RIHM – DUSAPIN – MANTOVANI

Monday, January 29th, 2018

RIHM DUSAPIN MANTOVANI
21st Century Violin Concertos
Gedicht des Malers / Aufgang / Jeux d’Eau
Renaud Capucon
Wiener Symphoniker, Philippe Jordan
Orchestre Philharmonique de Radio France, Myung-Whun Chung
ERATO 0825646026876 DDD 65’44

Waardering: 8

Om louter première stukken op een schijf uit te brengen, is niet geheel zonder risico. Dat Erato hier toch voor kiest, dwingt respect af. Per slot had men ook voor de ‘sandwich constructie’ kunnen kiezen, door slechts een van deze nieuwe werken te laten flankeren door vioolconcerten uit het ijzeren repertoire. Ik moet zeggen dat de taal van Rihm (1952) mij niet meevalt. Ook na herhaald luisteren dwalen mijn gedachten af. Het blijft voor mij – net als in eerdere stukken die ik van hem hoorde – een eindeloos gezaag dat God-zij-dank na een kwartier ophoudt. Dat ligt zeker niet aan de uitvoerenden en zeker niet aan Capucon, want hij geeft werkelijk alles. Wellicht ligt het aan ondergetekende. Hoe dan ook, het concert van Dusapin (1955) heeft ondanks de weerbarstigheid toch een mate van toegankelijkheid. Het werk getuigt van een grote verbeeldingskracht en originaliteit. Wat mij betreft het hoogtepunt van deze cd. Verder staat Mantovani’s (1974) vioolconcert geprogrammeerd; overigens dit is niet de Mantovani die we kennen van de zoetgevooisde arrangementen. Zijn Jeux d’eaux poogt het geluid van water te verklanken en ik moet zeggen dat hij in die opzet slaagt. De opname is overweldigend realistisch. Al met al een interessante cd.

Emile Stoffels
Luister Magazine

TYBERG – MASSES

Sunday, January 21st, 2018

TYBERG MASSES
Marcel Tyberg (1893 -1944)
South Dakota Chorale, Brian A. Schmidt
Organist: Christopher Jacobson
Pentatone PTC 5186 584 SACD DDD 64’36

Waardering: 9

Met het Tyberg Project, blaast het South Dakota Chorale nieuw leven in twee verloren missen voor gemengd koor en orgel van Marcel Tyberg. Deze veelbelovende Oostenrijkse componist en organist, kwam tijdens de Holocaust tragisch om het leven in Auschwitz op 31 december 1944. Deze twee missen uit 1934 resp. 1941 vertegenwoordigen het geheel van zijn sacrale werken. En wat voor werken! Het zijn absolute juwelen waarbij de tweede mis wat beknopter is, maar met een werkelijk stralend Credo. Deze majestueuze stukken mogen laat romantisch genoemd worden en raken de stijl van Berlioz en Bruckner (ook Tyberg was een toegewijd Katholiek). God-zij-dank hebben de partituren het via een enorme omweg (tijd en plaats) overleefd en zijn uiteindelijk in de US terechtgekomen. Het was uiteindelijk Joann Falletta die er muziek in hoorde en de symfonieën voor Naxos opnam. De South Dakota Chorale zingt vlekkeloos en het orgel integreert mooi in het koor. De opname is dan ook prachtig in balans. Het ensemble speelt deze magistrale werken voor de eerste keer sinds de componist ze zelf speelde voor zijn vrienden op de laatste avond dat hij werd gezien. Hopelijk zal Pentatone ook ander werk opnemen: bijvoorbeeld Tybergs symfonieën. Hoogste belang deze SACD!

Emile Stoffels
Luister Magazine

PROKOFIEV – PIANO CONCERTOS NOS. 1, 3 & 4

Sunday, January 14th, 2018

PROKOFIEV
PIANO CONCERTOS NOS. 1, 3 & 4
Finnish Radio Symphony Orchestra, Olli Mustonen / Hannu Lintu
ONDINE ODE 1244-2 DDD 69’36

Waardering: 8

Er is inmiddels wel genoeg gezegd en geschreven over de pianoconcerten van Prokofiev. Met de deur in huis dus: tot nu kan ik zeggen dat alle opnames die ik hoorde met Lintu, een schot in de roos waren. En nu dus ook weer. Het duo Lintu / Mustonen doen de concerten volslagen anders, dan alles wat ik hiervoor gehoord heb. En ik heb het gevoel dat dat niet een doel in zichzelf is bij de heren, maar volledig in dienst van de muziek is. Mustonen is onvoorstelbaar beheerst, vooral dynamisch. Maar ook zijn agogiek is opmerkelijk. Het vierde concert had wat meer venijn mogen hebben, dus daar schiet de beheerstheid van Mustonen wellicht wat door. En in het eerste concert mis ik een klein beetje de uitbundigheid van bijvoorbeeld Ashkenazy onder Previn op Decca. Bavouzet bijvoorbeeld op Chandos deed het ook anders dan anders, maar daar pakte het allemaal toch wat gezapiger uit. Dan nog blijft de concurrentie groot, maar ik kan deze cd wel van harte aanbevelen. Vooral door hoe het derde concert wordt gedaan. Lintu met het Finse Radio Symfonie orkest, hoeven zich wat mij betreft niet meer te bewijzen. De Ondine opname is magistraal en het stereobeeld is spectaculair breed.

Emile Stoffels
Luister Magazine

RACHMANINOV PROKOFIEV – WORKS FOR CELLO AND PIANO

Thursday, January 4th, 2018

RACHMANINOV PROKOFIEV
WORKS FOR CELLO AND PIANO
Johannes Moser, Cello / Andrei Korobeinikov, Piano
Pentatone SACD PTC 5186 594 DDD 72’07

Waardering: 10

Ofschoon er veel opnames zijn van de aan Bardukof opgedragen Cellosonate opus 19 uit 1901 van Rachmaninov, krijg ik het idee dat dit stuk toch niet zo duidelijk op de radar staat bij de meesten onder ons. Hoe dan ook, het is een voortreffelijk werk van grote schoonheid met veel geniale invallen. De wijze waarop het eerste deel zich ontwikkelt, is ronduit groots. Het opent min of meer aarzelend, maar spreekt zich uiteindelijk helemaal uit. Soms krijgt het bijna de vleugels van de tweede symfonie. Opvallend is de rolverdeling tussen de cello en de piano. Rachmaninov was zelf een voortreffelijk pianist en men verwacht toch een overheersende rol voor de piano. Dat is ook zo. Toch heeft de meester bereikt dat de twee instrumenten elkaar niet ‘in de weg zitten’. D’accord, de piano is weliswaar dominant, maar de cello is de stuwende kracht achter alles. De nauwe samenwerking tussen Moser en Korobeinikov werpt z’n vruchten af op deze opname: het duo is zich kennelijk volledig bewust van de problematiek van dit werk. De voordracht klinkt dan ook vanzelfsprekend en spontaan. Geen spoortje geforceerdheid of moeite. Ook de mateloos populaire Vocalise uit de liederencyclus, komt hier in het arrangement voor cello en piano. Evenzo wordt Prokofievs sonate uit 1949 hier voorbeeldig gedaan door de heren Moser en Korobeinikov, die de luchthartigheid en zeker de galgenhumor lijken te begrijpen. Ten slotte als toetje Scriabins Romance; oorspronkelijk voor hoorn en piano. De technici van Pentatone hebben weer vakwerk afgeleverd. De opname is eigenlijk volmaakt in balans. De akoestiek is voelbaar en er is niet teveel galm, maar het klinkt ook niet te droog. Ik heb genoten van iedere seconde van deze prachtige SACD.

Emile Stoffels
Luister Magazine

BRUCKNER – Mass No. 3 • Psalm 146 • Organ Works

Thursday, December 28th, 2017

BRUCKNER
Mass No. 3 • Psalm 146 • Organ Works
Philharmonischer Chor München, Philharmonie Festiva, Gerd Schaller
Profil PH16034 DDD 60’21 / 56’48

Waardering: 9

Om met de deur in huis te vallen, deze dubbel cd mag niet ontbreken bij Bruckner liefhebbers. Op schijf 1 staat de magistrale Mis nr. 3 uit 1868. Schaller weet een mooie uitgebalanceerde klank met het koor en orkest te bereiken. Maar ook de solisten zijn niet mis. Hij neemt het Gloria wel wat langzamer dan normaal, maar het deel krijgt daardoor het nodige gewicht en zeggingskracht. De tweede schijf wordt gedomineerd door Bruckners orgel werken. Het blijft een raadsel waarom de organist Bruckner ons niet meer orgelwerken heeft nagelaten. Het is bekend dat hij liever improviseerde, maar het is zo jammer dat hij weinig tot niets genoteerd heeft. In wat voor een religieuze kosmos zal de prelaat Rudigier zijn terechtgekomen, iedere keer toen hij Anton hoorde improviseren in de Domkerk van Linz? De klanken waren als balsem voor Rudigiers ziel. De Festmusik improvisatie is samengesteld door Horn en legt de focus op materiaal uit de eerste symfonie. Van de hier opgenomen orgelwerken die van hem bekend zijn, is er eigenlijk maar één dat de voor Bruckner typerende harmonische wendingen bevat: het Perger Präludium in C. Hoe dan ook: deze orgelwerken alleen al maken deze dubbel cd al de moeite waard. De opname is ook zeer geslaagd.

Emile Stoffels
Luister Magazine

PROKOFIEV – Violin Concertos • Sonata for solo violin

Thursday, December 14th, 2017

PROKOFIEV
Violin Concertos Nos. 1 & 2 • Sonata for solo violin
Vadim Gluzman
Estonian National Symphony Orchestra, Neeme Järvi
BIS 2142 SACD DDD 60’21

Waardering: 8

De twee Vioolconcerten van Sergei Prokofiev dateren elk uit een verschillende periode in het leven van de componist. Het Eerste werd geschreven in 1917 kort voor zijn vertrek uit Rusland, het Tweede in 1935 twee jaar na zijn definitieve terugkeer in Rusland. Toch zijn ze duidelijk verwant. Zozeer zelfs, dat sommigen vinden dat er (te) weinig ontwikkeling zit tussen de twee. Meestal worden beide werken gekoppeld en Gluzman doet dat logischerwijs ook. Er is ook hier behoorlijk wat concurrentie. Voor het tweede concert hebben we bijvoorbeeld ook die door Janine Jansen, met haar rijke volle toon. Haar opening is werkelijk zeldzaam adembenemend en trekt ons vanaf de eerste noot in de muziek. Bij Gluzman gaat dat wat omzichtiger, maar ook hij beschikt over een prachtige ronde vlezige toon. Hij (en uiteraard Järvi) verschiet zijn kruit niet te vroeg en bouwt behoedzaam naar de climaxen. Dat is een grote pre. De solosonate uit 1947 is een eigenaardig miniatuurstukje. Het was aanvankelijk geschreven als oefenmateriaal voor, maar al luisterend biedt dit werk in korte tijd een rijkdom aan ideeën, invallen en spitsvondigheden. Dit is een meer dan nuttige uitgave. De BIS SACD opname is werkelijk fantastisch: Gluzman is soms letterlijk tastbaar.

Emile Stoffels
Luister Magazine

SCHUMANN – Complete Symphonic Works Vol. IV

Saturday, December 9th, 2017

SCHUMANN
Complete Symphonic Works Vol. IV
Denes Varjon • Patricia Kopatchinskaja
WDR Sinfonieorchester Köln, Heinz Holliger
AUDITE 97717 DDD 64’00

Waardering: 7

ALWEER een opname van Robert Schumann en dit keer door Audite. Het label heeft inmiddels 6 cd’s in deze serie uitgebracht met overigens prachtige cover art van Caspar Friedrich (1774 – 1840). Dit is het vierde deel in de reeks, onder Heinz Holliger met het Kölns Radio Symfonie Orkest en solisten. Deze uitgave bevat het geliefde pianoconcert en het veelal genegeerde vioolconcert. Hoewel we recentelijk nog het vioolconcert bespraken onder Zehetmair, krijgt dit concert nog steeds niet de aandacht dat het verdient. De Moldavische Patricia Kopatchinskaja volgde vanaf haar zesde vioollessen bij Michaela Schlögl; een oud-leerlinge van David Oistrach. Kopatchinskaja speelt het Vioolconcert met een enorme overtuiging en gelooft in elke noot die ze speelt. Ook Holliger zet m.i. de juiste accenten (hoorns), maar speelt het openingsdeel te traag naar mijn beleving. Jammer! Onacceptabel echter vind ik het eindeloze gestommel, dat veroorzaakt wordt door Varjons voet. Vooral het tweede deel van het pianoconcert heeft daar last van. Alles overziend zou ik deze cd vooral aanraden om het vioolconcert, naast die onder Zehetmair (om het even zijn recente of de Teldec uit 1988). Voor wat betreft het pianoconcert is de concurrentie enorm (Angela Hewitt op Hyperion), hoewel Varjon zeker een verdienstelijke voordracht geeft. De Audite opname is overigens voortreffelijk.

Emile Stoffels
Luister Magazine

« Previous Entries