Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

CD recensies klassiek

« Vorige berichten

HAYDN – IL DISTRATTO

Monday, June 18th, 2018

HAYDN – IL DISTRATTO
Il Giardino Armonico, Giovanni Antonini
Riccardo Novaro, Baritone
ALPH CLASSICS ALPHA 674 DDD 79’55

Waardering: 9

Na de “Sturm und Drang” periode, lag het niet in Haydns aard om lang ernstig te blijven. Bepaald niet! Hij keerde terug naar de blijdere doch niet minder sublieme muziek. De 60ste symfonie Il Distratto uit 1775 is een markant voorbeeld hiervan. Het begint er al mee dat het 6-delig is, waarin hij ook trompetten gebruikt. De titel is ontleend aan een toneelstuk van Jean-François Regnard, dat in het slot Estherhaz werd opgevoerd en waarvoor Haydn de bijbehorende muziek schreef. Hij maakte hiervoor ook overvloedig gebruik van de voor hem zo dierbare volksmuziek. Echter de luisteraar verrassen stond bij deze grootmeester voorop. Hij bewaart de beste grap echter voor het eind: in de finale – het prestissimo – last hij na het intro een abrupte onderbreking in om de strijkers opnieuw te laten stemmen! Geniaal! Deze symfonie is een kluchtig huzarenstukje, een hoogtepunt qua spitsvondigheid. De bijnaam Il Distratto (afleiding, verstrooiing) is hier dus wel op zijn plaats. Verzin het maar eens. Het ensemble klinkt overigens prachtig uitgebalanceerd. Vooral de natuurhoorns zijn oorstrelend en smelten op de tong. Het cd hoesje en boekwerkje is smaakvol afgewerkt hoewel ik sommige foto’s niet helemaal begrijp. Niettemin, deze cd is een must.

Emile Stoffels
Luister Magazine

RICHARD STRAUSS – Ein Heldenleben | Don Juan

Saturday, June 9th, 2018

STRAUSS
Ein Heldenleben | Don Juan
NHK Symphony Orchestra, Paavo Järvi
RCA RED SEAL 88985391762 DDD 61’29

Waardering: 8

Van Strauss’ symfonische gedichten is het aan Mengelberg opgedragen Ein Heldenleben uit 1898 waarschijnlijk het meest koketterend en bombastisch. Het kent een aantal ergerlijke momenten. Ondanks dat wordt dit werk met enige regelmaat opgenomen. Hoe dan ook, de toetssteen voor velen is nog steeds de opname uit 1954 van Fritz Reiner op RCA. De laatste bereikte dan ook een ongekend fris resultaat met het Chicago Symphony Orchestra. Maar ook bij Järvi hoor ik de levendigheid waarmee Reiner het allemaal deed. En ook heeft hij oog voor de grote lijn van dit werk dat door de cesuren stiekem toch meer weg heeft van een symfonie, dan een symfonisch gedicht.
Van de symfonische gedichten is Don Juan op Nikolaus Lenau denkelijk het best geslaagd. Hier voegde Strauss voor de eerste keer een programma toe. De ingetogen grootsheid (hoe anders dan Ein Heldenleben) voelt Järvi goed aan en ontlokt wonderbaarlijke klanken van het NHK Symphony Orchestra,dat volgens hem in het bijzonder afgestemd is op het Duitse repertoire. Ook deze RCA opname is fenomenaal en voldoet aan de hoogste standaard. Het podium is gigantisch en massief. Zelden heb ik zo’n uitgebalanceerde orkestklank gehoord.

Emile Stoffels
Luister Magazine

HUNGARIAN TREASURES: BARTOK | DOHNÁNYI | KODALY

Friday, June 1st, 2018

HUNGARIAN TREASURES
BARTOK | DOHNÁNYI | KODALY
NOTOS QUARTETT
RCA 88985411882 DDD 63’13

Waardering: 9

Het in 2007 opgerichte Notos kwartet is inmiddels bekend geworden om het herontdekken van verloren en vergeten werken in het piano-kwartetgenre. Ondanks dat ze wel al een respectabel aantal prijzen hebben gewonnen, is dit toch pas hun debuut cd. We kennen Bartok vooral van het hyper compacte en de hoge dichtheid. Als men dan het pianokwartet opus 20 uit 1898 hoort, kan men niet voorstellen dat het om dezelfde componist gaat. Het werk is verloren gegaan en het gaat hier dan ook om een wereld première opname. Hoewel ik mijn twijfels heb of dit echt de allereerste opname is (Dille verwijst in zijn biografie naar een oudere opname), is het zeker de enige die op dit moment verkrijgbaar is. De cd opent met het piano kwartet van Dohnányi, waarvan de opnames ook niet bepaald voor het oprapen liggen. Tussen deze relatief lijvige kwartetten, staat het beknopte Intermezzo for String Trio van Kodály. Het zal duidelijk zijn: vooral Bartok verzamelaars zullen deze kans uiteraard niet voorbij willen laten gaan. Het belang is dus groot en het briljant spelende Notos kwartet, heeft de lat hoog gelegd voor de volgende. De opname is typisch RCA: warm, bijna bruin, maar wel aangenaam met behoud van detail.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Allan Pettersson – Symphony No.14

Thursday, May 24th, 2018

Allan Pettersson – Symphony No.14
Norrköping Symphony Orchestra, Christian Lindberg
BIS-2230 SACD Multi-ch DDD 52’38
Hybrid + bonus DVD

Waardering: 9

Het Nörrkoping Symphony Orchestra is al in 2013 gestart met het opnemen van de symfonieën van Allan Petterson (1911-1980) op BIS. Deze eigenzinnige toondichter wordt inmiddels gezien als een van de belangrijkste Zweedse componisten van de afgelopen eeuw en voor sommigen is hij de laatste grote symfonicus, die de traditie op grootse wijze afsluit. Dat hij ondanks Wagners ban op de symfonie als vorm, toch tegen de stroom in blijft gaan, valt uiteraard te prijzen. En hoewel de sporen van de 12-toonstechniek bij deze 14desymfonie iets duidelijker zijn dan de vorige werken, is ook dit zeker geen ‘hardcore 12-toonsmuziek’. Wel heeft het een overrompelende, verpletterende kwaliteit. En wel zo dat het bijna grenst aan het vermoeiende. Toch is dit uiterst boeiende muziek, die zal blijven beklijven. Belangrijk is dat men eerst het hoof leeg maakt en de luisteromstandigheden aanpast, om in alle rust het werk over zich heen te laten denderen. Het Norrköping Symphony Orchestra onder Lindberg speelt de sterren van de hemel en de opname is wat we van BIS mogen verwachten: een mooi gepolijste klank en een gigantisch stereobeeld. Er zit ook nog een DVD bij deze release waarop een interessante, maar ietwat rommelige documentaire van de componist te zien is van bijna 2 uur.

Emile Stoffels
Luister Magazine

CHOPIN – David Fray

Thursday, May 17th, 2018

CHOPIN
David Fray, piano
ERATO / WARNER CLASSICS 0190295896478 DDD 68:30

Waardering: 8

Chopin was een tijdje van de radar bij David Fray, maar na 15 jaar komt hij met een uitgekiend programma dat zeven nocturnes, drie mazurka’s, een polonaise, een wals en een impromptu omvat. Wanneer Fray spreekt over Chopin, drukt hij zich uit in typisch Romantische zin: “Voor mij, is Chopins muziek zeer fragiel, vluchtig, geparfumeerd … enigszins ongrijpbaar.” Maar Chopins subjectieve kunst dringt ook diep door in de nachtelijke aspecten van het menselijke leven en is in hoge mate visionair, verontrustend, maar tegelijkertijd kernachtig en gecondenseerd. Deze verontrustende onderstroom heb ik bij Fray wat minder waargenomen dan ik gewend ben. Maar ofschoon de concurrentie werkelijk moordend is (Arrau, Rubinstein, Ashkenazy, Barenboim, Pollini, Pires, Argerich enz), bevalt Fray mij ten zeerste. Hij heeft een mooie balans tussen dynamiek, vloeiendheid en ritmiek. En dat valt vrijwel direct op. Frays spel is geschakeerd en spannend, maar tegelijkertijd mild. De opname heeft een voortreffelijke klankbalans en is uiterst gedetailleerd en doorluisterbaar. Zelfs het omslaan van de bladzijdes is goed hoorbaar. Dat komt vooral doordatde vleugel niet te ver weg staat. Zeker op basis van de geslaagde opname is deze schijf zeker de moeite waard.

Emile Stoffels
Pianist Magazine

BARTOK – Sonata for two Piano’s & other works

Tuesday, May 1st, 2018

BARTOK
Sonata for two Piano’s & other works
Cedric Tiberghien & François-Frédéric Guy, piano / Collin Currie & Sam Walton, percussion
Hyperion Records CDA 68153 DDD 65’36

Waardering: 8

Ongetwijfeld is Bartoks Sonate voor twee piano’s en slagwerk een van de meest eigenzinnige stukken uit de 20ste eeuw en kan slechts aantrekken of afstoten. Er zijn in het verleden al zeer goede opnames gemaakt: Argerich met zowel Kovacevich als Freire op Philips resp. DG en niet te vergeten Kocsis met Ranki op Hungaroton. De laatste blijft in een aantal aspecten de norm voor mij. Maar ik moet zeggen dat Tiberghien en de zijnen er in z’n algemeenheid een inzichtelijke opname van hebben gemaakt. Zowel de piano’s als het slagwerk hebben een enorme accuratesse. Toch had dit ‘gecultiveerde oergeweld’ (zoals Henri Geraedts het in zijn biografie noemt) al met al net iets meer ruigheid mogen hebben. Voor de Sonate en Sonatine blijft mijn voorkeur uitgaan naar Kocsis op Philips, omdat Tiberghien me net iets te schools is. Ook ben ik blij met de weinig uitgevoerde en opgenomen Etudes op. 18 uit 1918. Deze stukken laten duidelijk Bartoks verwijdering van Debussy horen en Tiberghien toont ons dat deze Etudes zich moeiteloos kunnen meten met die van de Franse meester, op het gebied van virtuositeit. De Hyperion opname is zoals altijd extreem ruimtelijk met een verbazingwekkende hoeveelheid detail. Een interessant programma!

Emile Stoffels
Luister Magazine

POLYCHROME: PROKOFIEV • STRAUSS • RAVEL

Saturday, April 21st, 2018

POLYCHROME: PROKOFIEV • STRAUSS • RAVEL
Tobias Feldmann, violin – Boris Kusnezow, piano
Alpha – ALPHA253 DDD 66’52

Waardering: 8

De Duitse Tobias Feldmann, werd vierde met zijn vertolking van Bartoks tweede vioolconcert op het Koningin Elisabeth concoursvan 2015 en dit is zijn debuutopname voor Alpha Classics, samen met zijn vaste partner Boris Kusnezow op piano. De tweede viool sonate op 94a, die Prokofiev omschreef van zijn fluit sonate met Oistrakhs hulp, werd over het algemeen beter ontvangen dan de donkere, sinistere eerste sonate. De viool sonate van Richard Strauss uit 1887 is het werk van een jonge, enthousiaste componist, dat de kracht en de onstuimigheid van Don Juan al aankondigt. Ravels eendelige postume viool sonate uit 1897, ontstond al tijdens zijn conservatoriumstudie en is lang over het hoofd gezien. Het is een verrukkelijk werk en klassiek van stijl, met een typisch Franse lyriek. De vonken vlieger eraf bij Feldmann en Kusnezow. Ze brengen de verschillen in stijl mooi voor het voetlicht. Feldmann gebruikt overigens een Nicolo Gagliano viool uit 1769 en klinkt prachtig. Hij heeft een felle toon, maar is toch rijk aan kleur. Uiteraard is er stevige concurrentie voor deze sonates, maar het duo Feldmann en Kusnezow houden zich uitstekend staande. Interessant programma en het boekje, maar ook de cd zelf, is prachtig afgewerkt.

Emile Stoffels
Luister Magazine

DEBUSSY / HOSOKAWA – Etudes

Tuesday, April 3rd, 2018

DEBUSSY HOSOKAWA
Etudes
Momo Kodama, piano
ECM NEW SERIES 2509 4814738 DDD 79’22

Waardering: 9

Het schijnt tegenwoordig enigszins een trend te zijn om op een cd werken van twee verschillende componisten, om en om te programmeren. Dat kan werken! Ik breng in herinnering de Schumann en Janaček cd door Biss op Wigmore Hall Live en “Debussy meets Chopin” door Perianes op HM. Hier heeft ECM de in Hiroshima geboren Toshio Hosokawa (1955) gekoppeld met Debussy. Het is voor de hand liggend de bedoeling om de cross-culturele invloeden te benadrukken van twee stijlen die 100 jaar uit elkaar liggen. Het is zeker waar dat Debussy naar het Oosten keek voor inspiratie; o.a. geboeid door Javaanse gamelans en Japanse houtsneden. En Hosokawa’s muziek is zeker geworteld in de westerse traditie, maar deze twee klankwerelden liggen toch wel erg ver van elkaar verwijderd. Iedere keer na een stuk, is het omschakelen geblazen. Ik vind de programmering dan ook gezocht. Uiteraard zegt dat niets over de uiterst boeiende klankwereld van Hosokawa. Momo Kodama groeide op in Osaka en studeerde in Parijs. Kodama’s touche is m.i. onberispelijk en haar spel heeft veel finesse.Voor wat betreft de Etudes van Debussy, is het moeilijk kiezen: Ohlsson op Hyperion en Goerner op Zig Zag zijn stevige concurrenten. Hoe dan ook, dit is zeker een boeiende cd.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Evgenij Gunst / Claude Debussy

Monday, March 26th, 2018

GUNST DEBUSSY
Susanne Lang, piano – Denisova, violin
OEHMS OC 1842 DDD 75’03

Waardering: 9

De Russische componist Evgenij Gunst (1877–1950) had Duitse voorouders en vluchtte in 1920 naar Frankrijk i.v.m. de troebelen in zijn vaderland. In Parijs stichtte hij in 1931 The Russian General Conservatory. Gunst, kende Scriabin goed en publiceerde zelfs een biografie en analyse van zijn sonates. Ook Gunst gebruikte een zeer rijke chromatiek en gepassioneerdheid die we kennen van Scriabin. Hoogtepunt van deze cd is wat mij betreft dan ook de Symphonie fantastique. Het is weliswaar getranscribeerd naar piano, maar komt binnen op een typisch ‘Scriabiniaanse’ manier. Het is een uiterst indringend werk en ik zou daar wel de oorspronkelijke orkestversie van willen horen. De zeven stukken voor viool en piano uit 1936 waar de cd mee opent, zijn charmante miniaturen. Het zijn toegankelijke stukken, maar ook een tikkeltje oppervlakkig. De Sonate voor viool en piano was de laatste compositie van Debussy, die in 1918 overleed en wordt prachtig gespeeld door het duo Lang-Denisova. Ze laten veel musiceer vreugde horen die aanstekelijk werkt. Lang doet ook de Suite Bergamasque op een voortreffelijke manier. OEHMS heeft wel vaker bijzonder uitgaves: ik herinner mij een eerste versie van Bruckners achtste. Een boeiende CD en de opname is meer dan uitstekend.

Emile Stoffels
Luister Magazine

ARTYOMOV – On the Threshold of a Bright World

Friday, March 16th, 2018

ARTYOMOV
Symphony – On the Threshold of a Bright World
Ave, Atque Vale; Ave, Crux Alba
National Philharmonic Orchestra of Russia, Vladimir Ashkenazy
Divine Art DDA 25143 DDD 51’54

Waardering: 9

De in 1940 geboren Moskoviet Vycheslav Artyomov, wordt door sommigen beschouwd als de grootste levende Russische componist. Na de val van het Sovjet regime, kreeg zijn werk meer bekendheid zoals wel met meerdere kunstenaars. Zijn muziek is diep geworteld in de Russisch symfonische traditie met invloeden van Mahler, Honegger (diens Symphonie Liturgique maakte grote indruk op hem) en Messiaen. Toch spreekt hij een universele taal. Zijn stijl kan omschreven worden als relatief traditioneel en toegankelijk, maar een grote spiritualiteit vormt altijd de kern van veel van zijn muziek. De hier opgenomen symfonie ‘Op de drempel van een stralende wereld’ uit 1990, is onderdeel van een tetralogie genaamd ‘Symfonie van de weg’. Deze immense tweede symfonie uit die cyclus is een overpeinzing van het leven uit Rusland en de dramatische gebeurtenissen die daar plaatsgrepen. Het Ave, Atque Vale is een imposant stuk voor slagwerk en orkest uit 1994. Het Ave, Crux Alba, ten slotte, is een prachtig hymnisch koorwerk ter ere van de Maltezer ridders en is het meest toegankelijk van de hele schijf. Deze muziek lijkt Ashkenazy op het lijf geschreven en de opname is fenomenaal. Vooral het Ave, Atque Vale spat uit de luidsprekers en zou maar zo de relatie met de buren kunnen bederven…

Emile Stoffels
Luister Magazine

« Previous Entries