Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

CD recensies klassiek

« Vorige berichten

MENDELSSOHN – Violin Concerto & Octet

Tuesday, December 3rd, 2019

Chouchane Siranossian, violin
Anima Eterna Brugge, Jakob Lehmann
Alpha 410 DDD 59:46

Waardering: 10

Alweer een opname van Alpha Records. En wat voor een! Dit werk hoort weliswaar bij het zogenaamde ijzeren repertoire, maar we mogen toch ook zeggen dat een werk als deze, niet voor niets een dergelijk predicaat draagt. Mendelssohn bereikt hier denkelijk het hoogtepunt van zijn ideaal: een romantische, dichterlijke gevoeligheid te smeden in de vorm van de klassieke meesters. Wat deze cd echter vooral interessant maakt is dat hier de eerste versie is opgenomen. De Meester had namelijk op verzoek van Ferdinand David, de tweede versie sterk vereenvoudigd. Voor de eerste lezing is gekozen omdat men bij vaak uitgevoerde werken, naar de basis wilde teugkeren en daarmee een frisse en ongewone kijk op het werk te bieden. Jakob Lehmann: “… We wilden als het ware een blik gunnen in de werkplaats van Mendelssohn, die worstelde met de drang om zijn werk voortdurend te reviseren en steeds bereid was hard te werken aan zichzelf en zijn creaties…” Persoonlijk houd ik meestal mijn hart vast als het een authentiek instrumentarium en/of benadering betreft, maar dit is geen dorre muziekwetenschap. Integendeel, dit is pure musiceervreugde en de vonken vliegen er vanaf. De Franse violiste Chouchane Siranossian gaat door alle barrières en haar ogenschijnlijke roekeloosheid is adembenemend. Het voortreffelijk spelende Anima Eterna Brugge onder Lehmann is een prachtig klinkend ensemble. Het gekoppelde Octet klinkt al net zo waanzinnig en ook hier de eerste versie, die een stuk langer is dat de tweede. Deze schijf biedt ons Mendelssohn on steroids. Hoewel er voor hetzelfde programma wel stevige concurrentie is door Ehnes onder Askenazy op Chandos, ben ik geneigd te zeggen dat we alle andere uitvoeringen rustig kunnen vergeten en voor deze uitgave moeten gaan. Dit is een live registratie en de opname is buitengewoon gedetailleerd en levendig. Zegt het voort! 

Emile Stoffels

DUTILLEUX – Symphony No. 1 / Métaboles / Les Citations

Sunday, November 24th, 2019

Orchestre National de Lille, Jean-Claude Casadesus
Naxos 8.573746 DDD 61:27

Waardering: 9

Bij de vorige Naxos’ opname van Dutilleux’ orkestwerken was ik al onder de indruk van het Orchestre National de Lille; toen onder Ang. Die bewondering is door deze opname alleen maar toegenomen. Dutilleux’ 1ste symfonie uit 1951 is tevens zijn eerste orkestrale partituur en is qua instrumentarium behoorlijk uitgebreid met o.a. veel exotisch slagwerk. Het eerste deel begint ongebruikelijk met een Passacaglia, dat sterk doet denken aan het Concert voor Orkest van Lutoslawski. Dit deel ontvouwt zich echter op Dutilleux’ eigen wijze. En hoe! Het laatste deel opent met ‘angst schreeuwen’, zoals in de opening van het laatste deel van de pianosonate en Honeggers’ 5de symfonie. De symfonie eindigt met een tragische epiloog, zoals Roussel zijn magistrale tweede besluit. Ik heb op het puntje van mijn stoel gezeten, vooral ook omdat Casadesus oog heeft voor Dutilleux’ eigenzinnige behandeling van het materiaal. Dan de Metaboles. Ook hier ben ik helemaal om: Casadesus blaast alle andere uitvoeringen die ik van dit werk ken, volledig weg; die onder Chung op DG incluis. In het laatste deel – het Flamboyant – is het alsof de demonen uit Tartarus ons toeschreeuwen. De schijf sluit af met het Les Citations uit 1990. De opname is goed, maar ik had graag iets vollere bassen willen horen.

Emile Stoffels

GLAZUNOV • TCHAIKOVSKY – The Seasons / Serenade For Strings

Sunday, November 17th, 2019

Zagreb Philharmonic Orchestra, Dmitri Kitayenko
OEHMS CLASSICS OC 1889 DDD 75:04

Waardering: 6

De talentvolle Alexander Glazunov (1865-1936) begon al op zijn 13de met componeren en zijn carrière ontwikkelde zich stormachtig zoals we weten. Het ballet de Seizoenen uit 1899 werd voor het eerst uitgevoerd op 7 februari 1900 in Sint Petersburg. Het moet echter van mijn hart, dat ik persoonlijk De Seizoenen een langdradig werk vind. De opening is veelbelovend, maar daarna zakt het in. Het is allemaal zeer kundig geschreven, maar Glazunov heeft ons hier niet zo veel te vertellen. Dan de Serenade voor strijkers van Tchaikovsky uit 1880. Direct al bij de opening horen we in dit Schumanneske deel, al meer passie en zwier. Echter, ook hier klinkt alles wat aan de gezapige kant en onderkoeld. Het lijkt wel of er met de handrem wordt gespeeld. Ik snap Kitayenko’s aanpak en tempo keuze wel, maar ik mis toch de passie en het heilige vuur in dit prachtige werk. Voor mij blijft Korsten met het Chamber Orchestra of Europe op DG de norm. Kitayenko oogst veel lof, maar ook deze opname – net als zijn recente Sibelius opname – mist toch een bepaalde drive. Helaas! De Oehms opname is wel erg prettig. 

Emile Stoffels

SHOSTAKOVICH – Symphony No. 5

Sunday, November 10th, 2019

NDR Elbphilharmonie Orchester, Krzysztof Urbański
ALPHA 427 DDD 46:16

Waardering: 8

Dit is inmiddels de vijfde opname van de Poolse dirigent Krzysztof Urbański met het NDR Elbphilharmonie Orchester voor het Alpha label. In het seizoen 2015/16 werd Urbański hoofdgastdirigent van dit orkest (voormalig NDR Sinfonieorchester), dat zijn huidige naam in 2016 aannam toen het zijn intrek nam in de pas geopende Elbphilharmonie. Shostakovich’ vijftien symfonieën zijn een regelrechte uitloper van de Romantiek en over de populaire vijfde is al genoeg gezegd en geschreven. Ook staat de catalogus inmiddels bol met goede opnames. De Vijfde was de symfonie waarmee Shostakovich weer enigszins in de gratie van Stalin kwam, na het fiasco van de Opera Lady MacBeth. Urbanski geeft een inzichtelijke en vooral een niet over dramatische lezing. Toch geeft hij dit werk het nodige gewicht en tragiek. Vooral de hoekdelen klinken indrukwekkend. De Alpha opname klinkt als een klok en liefhebbers die op zoek zijn naar een splinternieuwe opname, kunnen hun hartje ophalen bij deze uitgave. Wel had er wat meer muziek op deze schijf gemogen, met slechts 46 minuten. Niettemin een aanrader.

Emile Stoffels

SCRIABIN – Symphony No. 1, Prometheus: The Poem of Fire

Saturday, November 2nd, 2019

Kirill Gerstein, piano
Oslo Philharmonic Orchestra, Vasily Petrenko
LAWO CLASSICS LWC1160 DDD 69:38

Waardering: 8

Lawo Classics komt hier met een zeer interessant programma: Scriabins eerste symfonie en de kolossale Prometheus Op. 60. Voorafgaand aan de eerste had Scriabin voornamelijk pianostukken geschreven in een moderne Chopin stijl en in 1898 een kort orkestwerk: Reverie. Zijn zesdelige eersteling is uiteraard andere koek en zit meer in de sfeer van Liszt en Wagner. Een werk vol met fascinerende ingevingen. Sowieso treft ons ieder keer opnieuw de mystiek en de hypnotische kracht van Scriabins muziek. Petrenko en de zijnen weten orde te scheppen tussen de vele noten (want die zijn er in overvloed) en toch de structuur te behouden, zonder des meesters enorme kleurenpalet op te offeren. De extravagante koorfinale herinnert ons aan de Dante en Faust symfonieën van Liszt en wellicht dat de 9de van Beethoven hem evenzo heeft geïnspireerd. Dit laatste vocale deel komt – al we niet beter weten – een beetje uit de lucht vallen, maar kunnen we gerust beschouwen als een heerlijk dessert na een stevige maaltijd. Dit alles staat in groot contrast met de Prometheus Op. 60, dat minder toegankelijk is. De opname van dit tot nu voor mij onbekende label, is uitstekend. Wel vreemd dat de mezzosopraan Alisa Kolosova, tenor Alexey Dolgov en het Oslo Philharmonic Choir niet zijn genoemd in het boekje.

Emile Stoffels

STRAUSS • DEBUSSY • LIGETI – Schlagobers • Jeux • Melodien

Sunday, October 20th, 2019

Orchestre de la Suise Romande, Jonathan Nott
Pentatone PTC 5186721 DDD 72’35

Waardering: 6

Ik moet zeggen dat de vanzelfsprekendheid van dit Pentatone programma mij enigszins ontgaat, maar vooruit… Strauss’ Slagobers uit 1922 is een vermakelijk stuk met weinig tot geen pretentie. U leest het goed: het gaat over slagroom. We weten dat Strauss eens gezegd moet hebben: “When ich wollte, kan ich ein Bierglass, tönend mahlen“. Dat maakt hij ook hier weer helemaal waar. Knap gemaakt – zoals altijd – door deze ‘voltooier der Romantiek’. Dit is overigens de suite uitvoering en duurt toch nog bijna drie kwartier. Het hele ballet te moeten beluisteren, wordt dan wel een hele zit. Toch is er enig belang, aangezien dit werk slechts sporadisch wordt opgenomen. Strauss liefhebbers zijn met deze opname dan ook goed af, want concurrentie is er nauwelijks. Debussy’s Jeux uit 1912, is een ander verhaal: daar is wel pittige concurrentie voor Jonathan Nott en de zijnen. Het Melodien uit 1971 van Ligeti is denkelijk het meest interessante stuk op deze schijf. Nott – sinds januari 2017 chef-dirigent – brengt wel een uitstekende Ligeti voor het voetlicht. Al met al, een wat rare uitgave met o.i. een niet al te hoog belang. De Pentatone registratie is overigens voorbeeldig.

Emile Stoffels

SIBELIUS • GRIEG – Sinfonie Nr. 2

Friday, October 11th, 2019

Gürzenich-Orchester Köln, Dmitri Kitayenko
OEHMS OC 457 DDD 63’27

Waardering: 6

Ook Jean Sibelius heeft zich altijd afzijdig gehouden van het moderne experiment, maar hij behoort wel tot die componisten die de vorm van de klassieke symfonie met een nieuwe, nationale inhoud wisten te vullen. Sibelius’ tweede symfonie is denkelijk zijn meest populaire en daar zijn dan ook genoeg goede opnames van: Szell (Philips), Colin Davis (ook op Philips) en meer recent die onder Thomas Søndergård (Linn Records). Deze opname door Kitayenko samen met het Gürzenich-Orchester Köln op OEHMS, ontbeert een zekere ruigheid en spanning die men zeker wel mag verwachten. Davis’ versie is de meest dramatische, die onder Szell preciezer en degenen die toe zijn aan een nieuwe opname, zullen waarschijnlijk kiezen voor de schitterende Linn opname met Søndergård. Niet dat de laatst genoemde zaligmakend is – zeker niet, maar deze nieuwe opname onder Kitayenko is m.i. te ingetogen en dat komt door de veelal (te) trage tempokeuze. Wel staan er op deze cd twee mooie aanvullingen: stukken uit Griegs Symphonische Tänze en Zwei Elegische Melodien. De OEHMS opname is overigens wel een meesterwerk qua opname: buitengewoon transparant en gedetailleerd. 

Emile Stoffels

SIBELIUS – Finlandia • Swan of Tuonela • Oceanides • Etc.

Thursday, October 3rd, 2019

BBC National Orchestra of Wales, Thomas Søndergård
Linn Records CDK 566 DDD 75’06

Waardering: 7

De catalogus staat uiteraard al vol met een dergelijk programma. Het overbekende  Finlandia en de meeste andere stukken op deze cd, horen inmiddels wel bij het zogenaamde ijzeren repertoire. Ook King Christian II is nog niet zo heel lang geleden al opgenomen door Leif Segerstam voor Naxos. Niettemin kunnen we blij zijn met deze suite versie. Het symfonische gedicht The Oceanides voor groot orkest uit 1914 – in het boekje met een verkeerd opus nummer aangeduid (is 9, moet 73 zijn) – is denkelijk het meest boeiende van deze schijf. En precies dit schitterende werk krijgt het volle pond van Søndergårds en de zijnen. Het wordt met de vereiste ruigheid en ongenaakbaarheid uitgevoerd. Alles overziend is dit niet de meest interessante uitgave van Linn. Ik was meer onder de indruk van Søndergårds sublieme opname van Sibelius’ 2de en 7de symfonie van een paar jaar terug. De Linn registratie is – zoals iedere keer – buitengewoon realistisch en gedetailleerd. 

Emile Stoffels

PETTERSSON – Symphonies 5 & 7

Wednesday, September 25th, 2019

Norrköping Symphony Orchestra, Christian Lindberg
BIS-2240 SACD Hybrid DDD 82’48 

Waardering: 7

Het Nörrkoping Symphony Orchestra onder Lindberg was al in 2013 gestart met het opnemen van deze symfonieën cyclus van Allan Petterson op BIS. De planning is dat dit project in 2019 zal worden voltooid met een CD-box, die alle symfonieën zal omvatten – inclusief de onvoltooide en tot nu toe nog niet opgenomen 17de symfonie, het tweede vioolconcert en drie documentaire films over de componist. Deze eigenzinnige toondichter wordt inmiddels gezien als de laatste grote symfonicus, die deze traditie op grootse wijze afsluit. De 7de (uit 1966-67) is m.i. de boeiendste van de hier geprogrammeerde twee symfonieën. Deze muziek is overrompelend en kent genoeg boeiende momenten, maar het moet toch van me hart dat ik me erger aan het m.i. te hoge filmmuziek gehalte en de Mahleriaanse aanstellerij. Hoe dan ook, aan het Norrköping Symphony Orchestra onder Lindberg zal het zeker niet liggen: dat speelt met grote betrokkenheid. En de opname is wat we van BIS mogen verwachten: een mooi gepolijste klank en een groot stereobeeld. De waardering weerspiegelt vooral het belang van deze opname van de 7de, die reeds geduchte concurrentie heeft: Segerstam (met hetzelfde orkest op hetzelfde label), Albrecht en Comissiona.

Emile Stoffels

LILI BOULANGER – Hymne au Soleil: Choral Works

Tuesday, September 17th, 2019

Orpheus Vokalensemble, Michael Alber
Antonii Baryshevskyi, pianoforte
Carus CAR 83.489 DDD 79’28

Waardering: 9

We kennen allemaal wel de grote naam Nadia Boulanger, maar Nadia had ook nog een zusje: Lili (eigenlijk Marie-Juliette). Ze studeerde naast piano ook nog viool, cello en harp. Vanaf haar zesde ontcijferde ze partituren en studeerde ze harmonie. Carus gedenkt met deze prachtige opname haar 100 jarige sterfjaar. De jonge vrouw stierf reeds op 24 jarige leeftijd (tien dagen voordat Debussy zijn laatste adem uitblies); vanaf haar tweede levensjaar was ze constant ziek. De vraag is dan ook: waar had deze jonge dame op uit kunnen komen als componiste? Zeker nadat ze al als eerste vrouw de Prix de Rome had gewonnen in 1913 voor compositie. Dit was voor haar cantate “Faust en Hélène”, een “épisode lyrique” op tekst van Eugène Adenis, naar de tweede “Faust” van Goethe.  Op deze schijf staan voornamelijk composities voor 3- en 4-stemmig vocaal ensemble, met begeleiding van pianoforte. Michael Alber met zijn Orpheus Vokalensemble (dat overigens vlekkeloos zingt) en Antonii Baryshevskyi op pianoforte, maken er een zwoele, dromerige ervaring van. Het Soleils de Septembre is overigens een première opname. De cd is een absolute must. De opname is prachtig: een mooie klankbalans met veel kleur.

Emile Stoffels

« Previous Entries