Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen


« | Main | »

Ferdinand Dejean: de Hollandsche Indiaan ontsluierd

Geplaatst door: emile | December 15, 2013

Wie tegenwoordig de naam ‘Ferdinand Dejean’ intikt op Google, krijgt bijna zevenduizend hits. Het is dan ook aan historicus en pianist Frank Lequin te danken dat deze mysterieuze figuur – die door Mozart de Hollandsche Indiaan werd genoemd – uit de vergetelheid is ontrukt.

Lequin, tevens schrijver van boeken over VOC-er Isaac Titsingh, deed al zo’n twintig jaar onderzoek met de bedoeling ooit een biografie over het leven van Dejean uit te brengen. De andere auteur – Prof. dr. Bleker – heeft een passie voor muziek, verdiept zich evenzo in de geschiedenis van de V.O.C. en organiseerde ook tentoonstellingen over de geschiedenis van de verloskunde en gynaecologie. Dat verklaart dat beiden onlangs het boek ‘Ferdinand Dejean (1731-1797) chirurgijn, wereldburger en opdrachtgever van Mozart’ uitbrachten.

In de archieven

Vanaf 2003 doken beide onderzoekers in binnen- en buitenlandse archieven en bibliotheken om bronnenmateriaal van divers karakter te achterhalen om zo Ferdinand Dejean een gezicht te geven.
Via een deskundige konden tientallen achttiende-eeuwse Duitse handschriften worden overgebracht naar leesbaar Duits, waardoor een schat aan informatie over Dejean vrijkwam. Dit gaf vooral inzicht over Dejeans familie en zijn omgeving.

Selfmade

Dejean is een selfmade man uit de bloeitijd van de verlichting, die carrière maakte als stadschirurgijn in Batavia. Hij maakt zijn studie geneeskunde in Leiden af, wordt gekozen tot lid van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en wint de tweede prijs van de Keizerlijke Academie voor Wetenschappen in Sint Petersburg. Hij behoort dan ook tot de subtop die de toenmalige stand van wetenschap en cultuur kent, beoefent en kritisch bevraagt. Zijn brede interesse blijkt ook wel uit de zendingen van naturalia vanuit Batavia naar zijn vriend Schlosser in Amsterdam. Een goede pen had hij ook al: zijn beschrijvingen van de problemen en gevaren van de grote vaart, zijn helder en meeslepend.

Amateur fluitist

Maar Dejean had meer kleuren op zijn palet. Als amateur fluitist bestelt hij bij Mozart, voor 200 gulden fluitmuziek. Markant is dat hij slechts 96 gulden betaalt, omdat hij niet helemaal tevreden is. Mozart schreef later aan zijn vader over een man, die hem opdracht gaf tot het schrijven van een paar fluitwerken en typeerde hem als ‘rijke Hollander’, een liefhebber van alle wetenschappen, ‘den indianischen holländer, doch ein rarer Mann.

De samenwerking tussen Lequin en Bleker heeft geleid tot een uiterst interessant wetenschappelijk boek, dat de naam Ferdinand Dejean in ere herstelt. Maar, volgens de auteurs is een biografie over een figuur uit het verleden nooit helemaal af…

Emile Stoffels

‘Ferdinand Dejean (1731-1797) VOC-chirurgijn, wereldburger en opdrachtgever van Mozart.’
304 pagina’s.
ISBN 978-90-78381-64-8

Categorie: Boekbesprekingen | Reageer »

Reacties

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.