Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Archief: February, 2020

TCHAIKOVSKY / MUSSORGSKY – Symphony No. 4 / Pictures at an Exhibition

Monday, February 24th, 2020

London Symphony Orchestra, Gianandrea Noseda
LSO LIVE LSO0810 DDD 74:18

Waardering: 7

Tchaikovsky zelf schreef weinig opbeurende woorden over de vierde symfonie in een brief aan mevr. von Meck: “De inleiding is tevens de kern van de gehele symfonie en bevat tevens de hoofdgedachte. Deze stelt het noodlot voor… een macht die als het zwaard van Damokles voortdurend boven ons hoofd zweeft en onophoudelijk de ziel vergiftigt.” De manier waarop dit noodlot motief – waar het eerste deel mee opent – wordt neergezet, vormt meestal al een goede indicatie waar de uitvoering naar toe gaat. Die robuuste koper fanfare is bij Noseda weliswaar wat aan de ingetogen kant, maar Noseda en het LSO moeten even op stoom komen. Want op de momenten dat het moet spoken en kolken, gebeurt dat ook wel. Kort en goed: een bevredigende vierde van Tchaikovsky, gekoppeld met de Ravel versie van de Schilderijen tentoonstelling. De opname is zeker niet slecht maar ook niet ideaal. Het is wat aan de diffuse kant, ondanks dat het een SACD is. Hoe dan ook, voor degenen die een hagelnieuwe opname zoeken van deze prachtige symfonie met een dergelijke koppeling, worden goed bediend. De toets voor mij blijft evenwel, Jansons op Chandos, von Karajan op DG (jaren 70) en Marketvich op Philips met hetzelfde orkest.

Emile Stoffels

BEETHOVEN – Messe C-dur / Leonoren-Ouvertüre Nr. 3

Monday, February 17th, 2020

Kuhmeier / Romberger / Schmitt / Pisaroni
Chor und Symphonieorchester des Bayersichen Rundfunks, Mariss Jansons
BR Klassik 900170 DDD 58’37

Waardering: 8

De première van deze Mis in C majeur op. 86 van Beethoven uit 1807 werd aanvankelijk een fiasco door gebrek aan repetitie, maar zou nochtans de standaard zetten voor de missen die in de negentiende eeuw nog zouden volgen. Het werk staat begrijpelijkerwijs een beetje in de schaduw van de Missa Solemnis, maar is een volslagen op zichzelf staand opus. De opdracht voor dit werk kwam van Prins Nikolaus Esterházy. Haydn was hem al voorgegaan en had de lat al bijzonder hoog gelegd. Niettemin ging Beethoven de uitdaging aan: “Ik zal deze mis met enige bezorgdheid afleveren, Majesteit, aangezien Uwe Doorluchtige Hoogheid gewend is aan de onnavolgbare meesterwerken van de grote Haydn”. Mariss Jansons heeft het nu opgenomen voor het BR Klassik label, met het koor en orkest van de Beierse Omroep. Het resultaat mag er wezen: dit is musiceren op top niveau en het koor straalt onder Jansons. De onberispelijke klank en accurate respons op Jansons is treffend. Dat geldt overigens ook voor het kwartet vocalisten. De klank balans van de opname is uitstekend en maakt deze uitgave tamelijk belangrijk. De Leonoren Ouverture nr. 3 vormt nog een welkome aanvulling. Een andere optie wellicht is die onder Bernius op het Carus label; verschenen ruim 5 jaar geleden. 

Emile Stoffels

ZIMMERMANN – Violin Concerto / Photoptosis / Die Soldaten Vocal Symphony

Sunday, February 9th, 2020

Leila Josefowicz / Anu Komsi / Jeni Packalen / Hilary Summers / Peter Tantsits / Ville Rusanen /Juha Uusitalo
Finnish Radio Symphony Orchestra, Hannu Lintu
Ondine ODE 1325-2 DDD 73:45

Waardering: 9

Bernd Alois Zimmermann is veelal een onbegrepen componist geweest. Echter, volgens Michael Gielen is hij de sluitsteen, ‘eine Endfigur’ die de westerse muziek tussen Bach en Schönberg samenvat en alles verankert in het verleden. Als we de hier opgenomen werken beluisteren, vragen we ons af of het allemaal wel van dezelfde toondichter is. Het vioolconcert uit 1950 opent op een vergelijkbare abrupte manier als de “Sinfonie in einem satz”, om vervolgens in die grimmige sfeer te blijven. Het derde deel heeft evenwel een ander karakter: een volksmuziekachtige frivoliteit, om toch weer op macabere wijze te besluiten. Aanvankelijk gedacht als driedelige sonate voor viool en piano, heeft Zimmermann met dit werk het naoorlogse vioolconcert weer op de kaart gezet. Hoe dan ook, het spel van Josefowicz is ronduit imponerend; die de tragiek blijkbaar goed aanvoelt. In de meer bekende Photoptosis uit 1968, komen we citaten tegen uit onder andere Beethovens negende (opening van het laatste deel). De Vocal Symphony versie van de opera Die Soldaten is een stuk taaier, maar dat komt waarschijnlijk doordat Zimmermann het 12-toonssysteem hier consequenter heeft doorgevoerd dan in zijn andere werken. De Ondine opname is spectaculair en dendert de huiskamer binnen. 

Emile Stoffels

WOLF – Italienisches Liederbuch

Monday, February 3rd, 2020

Diana Damrau, soprano / Jonas Kaufmann, tenor / Helmut Deutsch, piano
Erato 0190295658663 DDD 76:34

Waardering: 8

Het lied behoort ongetwijfeld tot de vroegste uitingen van de muziek en is denkelijk als de wortel en oorsprong van de gehele ontwikkeling der toonkunst te beschouwen. Zowel het eenvoudige volksliedje als de artistieke bewerking daarvan, vergezelt volkeren en generaties sinds mensenheugenis. Hugo Wolf is de laatste grote meester van het Duitse lied. Ook bij hem zien we dat het woord de melodische lijn dicteert. En in dit opzicht is de invloed van Wagner duidelijk, ofschoon hij in zijn taal dichter bij Schubert en Schumann staat. Wat opvalt is dat Wolf in tegenstelling tot Wagner meer naar comprimering en intimiteit streeft. In zijn Italienisches Liederbuch horen we dan ook de menselijke emoties rondom de liefde: de prille verliefdheid, de extase, maar ook de jaloezie, vervolgens de ruzie, en het bijleggen er van. De bron voor deze bundel zijn Italiaanse dichters (Leopardi, Giusti, Carducci en Negri), vertaald naar het Duits door Paul Heyse. Het grappige is dat de uitvoerenden zelf de volgorde mogen bepalen, zolang ze maar beginnen en eindigen met “Auch kleine Dinge,…” respectievelijk “Ich hab’ in Penna…”. Kaufmann en Damrau zijn geheel aan elkaar gewaagd en luisteren naar deze twee is dan ook een feest. Uitstekende expressie en uitspraak. Aanrader!

Emile Stoffels