Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Archief: January, 2014

Clara Schumann – De pijn van het gemis

Friday, January 31st, 2014

Clara Schumann – De pijn van het gemis

Kees van der Vloed
Uitgeverij Aspekt
ISBN 9789461531773

Nog niet lang geleden hadden we al een lijvig driedelig werk over Clara Schumann en Johannes Brahms. Onlangs verscheen er wederom een biografie over Clara Schumann, door Kees van der Vloed.

Op 13 september 1819 werd Clara Wieck in Leipzig geboren. Ze is volgens haar vader voorbestemd om de grootste pianiste van geheel Duitsland te worden. Vader Wieck had als succesvol zakenman en inmiddels bekend muziekpedagoog, zijn eigen leermethodes ontwikkeld. Bovendien had hij Beethoven in Wenen zien spelen, en dus moest het ook op die manier. Op negenjarige leeftijd speelt de kleine Clara al de sterren van de hemel en begint ook zelf met componeren.

Jeugd

Clara’s jeugd is niet gemakkelijk: ze groeit op in een ruzie-gezin en ontvangt weinig liefde. Haar moeder Marianne verliet Friedrich Wieck al vroeg en met vaders tweede vrouw, leeft zij op gespannen voet. De Spartaanse en bovendien liefdeloze opvoeding valt Robert Schumann – die inmiddels inwoont bij de Wiecks – zozeer op, dat hij zich afvraagt of hij wel onder mensen woont.
Toch zou Clara Wieck zich inderdaad tot een van de grootste piano virtuozen van de negentiende eeuw ontwikkelen. Vooral door haar tomeloze ijver, zette zij de muziek van haar man Robert en ook die van Johannes Brahms op de kaart. Maar alles heeft z’n prijs: als echtgenoot en moeder ging het aanzienlijk stroever. Ze zou vier van haar acht kinderen overleven.

Moeder

Zo kon Clara het lijden van haar geesteszieke zoon Ludwig niet verdragen en liet hem in de steek. De jongen zou eenzaam in een kliniek sterven. Is dat karakter zwakte of een tekort aan geestelijke weerbaarheid door de dramatische gebeurtenis van haar man? Het boek opent dan ook passend met een proloog over Schumanns zelfmoordpoging op Rozenmontag 1854. Schokkend is evenzo te lezen dat Clara het te druk had met een tour, waardoor ze niet op de begrafenis van haar dochter Julie kon komen. Dat is voor ons in deze tijd niet voor te stellen. Ze hield al vanaf haar jeugd van het artiestenbestaan en is verslaafd aan het applaus. Hebben wij hier dan toch te maken met een junkie? Neemt onze bewondering toe voor haar begaafdheid, maar knappen we af op haar menselijkheid?
Clara Schumanns-Wiecks leven is uitstekend gedocumenteerd doordat bijna al haar dagboeken en brieven bewaard zijn gebleven. Kees van der Vloed heeft hier echt een mooi concentraat van gemaakt. Hulde!

Emile Stoffels

ARTEPHONOS KT-88

Wednesday, January 29th, 2014

ARTEPHONOS KT-88

HEA uit Venlo heeft op basis van de Cayin A-88TMKII en de ontwerpprincipes van de Artephonos Ensemble, de allermooiste KT-88 gebouwd die op dit moment op de markt is. De belangrijkste kenmerken zijn:

– long tailed pair versterkertrappen, volledig symmetrisch – uitgekiende bedradingsarchitectuur – Colourless bekabeling – audiofiele condensatoren

– geen elco’s in de signaalwegen – geen printplaten – lage feedback – fixed bias voor een krachtige en ongekleurde basweergave – fasecorrectie is niet nodig door het lineaire gedrag over een groot frequentiebereik. Dit maakt een

faze-zuivere weergave mogelijk, die resulteert in een unieke impulsweergave en een realistische

ruimtelijke afbeelding – ingangskeuze via relais direct achter de cinch aansluitingen – Alps motorpotentiometer – ingebouwde verlichte biasmeter, zodat u slechts een schroevendraaier nodig heeft om de bias te

controleren en bij te stellen

De Artephonos KT-88 heeft als specificaties: – 2 x25 watt in triode modus of 2 x 45 watt in ultralineaire modus, via de metalen remote te kiezen – frequentiebereik beter dan 5 – 150.000 Hz (-1 dB) – 3 lijningangen en een HT direct ingang (de versterker functioneert dan als eindversterker) – 4 en 8 ohm speakerterminals – omschakelbaar voor EL 34 en KT 88 resp. vergelijkbare buizen – leverbaar met zilver of met zwart front – BxDxH: 420x385x195 mm – gewicht: 28 kg – prijs € 3149,-

ENESCU – Complete Works for Violin and Piano – Vol. 1

Saturday, January 25th, 2014

ENESCU
Complete Works for Violin and Piano – Vol. 1
Axel Strauss, Violin • Ilya Poletaev, Piano
Naxos 8.57 29961 DDD 67’21

Uitvoering/opname ****/****

George Enescu – door Pablo Casals het grootste muzikale fenomeen sinds Mozart genoemd – was niet alleen een voortreffelijk violist, maar ook een uitstekend pianist en dirigent. In zijn muziek horen we de Duitse complexiteit enerzijds en de verfijnde Franse harmonie en kleur. Enescu’s oeuvre is relatief klein: 33 opus nummers, maar er schijnen nog veel onvoltooide manuscripten in het Enescu Museum in Boekarest te liggen. Het is vooral Enescu’s 2de aan Jacques Thibaud opgedragen vioolsonate op. 6 uit 1899 die mij zo trof. Hij studeerde zelfs nog aan het Parijs’ conservatorium, toen hij deze sonate schreef. De invloed van Faure is wel te horen, van wie Enescu compositieles kreeg. Maar vooral ook die van Cesar Franck. Wat mij zo positief opviel is dat Axel Strauss en Ilya Poletaev een goed oog hebben voor de pauzes die Enescu hier en daar subtiel heeft ingebouwd en de algehele structuur van dit werk. De derde sonate heeft een volslagen andere hoedanigheid: hier overheerst de Roemeense folklore. Opmerkelijk is dat Enescu de volksmuziek duidelijk anders bewerkt dan bijvoorbeeld Bartok. Ook hier valt de overtuiging en speelvreugde van Strauss en Poletaev op. De opname is levendig en aangenaam door de uitstekende klankbalans. Aanbevolen!

Emile Stoffels
Luister Magazine 695

BRAHMS – Ein Deutsches Requiem

Sunday, January 19th, 2014

BRAHMS
Ein Deutsches Requiem
Anna Lucia Richter • Stephan Genz • MDR Leipzig Radio Choir AMD Symphony Orchestra • Marin Alsop
Naxos 8.57 2996 DDD 64’13

Uitvoering/opname ***/***

Binnen de talloze requiems die in de loop der tijd zijn geschreven, neemt die van Johannes Brahms wel een bijzondere plaats in. Hij heeft niet de gebruikelijke liturgische teksten gebruikt, maar zelf een keuze gemaakt uit de bijbelteksten die betrekking hebben op de dood en het hiernamaals. Vergeleken met bijvoorbeeld Sinopoli op DG, houdt Marin Alsop er goed de vaart in. Ik kan me geen snellere uitvoering herinneren: deel 1 zit nog onder de 9 minuten, waar Sinopoli er ruim 12 voor nodig heeft. Toch klinkt het niet gejaagd. Voor wat betreft de solisten: Genz gebruikt naar mijn smaak iets teveel vibrato en heeft wat maniertjes lijk het wel. Maar daar staat de glanspartij in het “Ihr habt nun Traurigkeit” van Richter tegenover. Ofschoon de opname zo nu en dan zelfs de individuele stemmen binnen het orkest laat horen, had ik graag toch wat meer doorzichtigheid gehoord. Bij het een na laatste deel, als “Denn es wird die Posaune schallen…” begint, klinkt het bij Alsop te log. Overigens, opvallend genoeg neemt ze het tempo daar juist wat terug. Sinopoli blijft veruit mijn favoriet, maar Alsop geeft op een authentiek canvas zo hier en daar toch ook de nodige inzichtelijkheid.

Emile Stoffels
Luister Magazine 695

BRAHMS – Violinconcerto

Monday, January 13th, 2014

BRAHMS • BARTOK
Violinconcerto • Rapsodies • Hungarian Dances
Gewandhausorchester, Riccardo Chailly • Leonidas Kavakos • Peter Nagy
DECCA 4785342 DDD 74’15

Uitvoering/opname ***/***

Bij het schrijven van het vioolconcert sprak Brahms vaak met Joseph Joachim over de technische eisen. We kunnen het ons wellicht moeilijk voorstellen nu, maar toch werd het werk over het algemeen een “Konzert gegen die Violine” genoemd. Het mag als bekend worden verondersteld, dat Chailly een geweldenaar is vooral mbt. tempo keuze en Kavakos’ uitvoering van Brahms’ vioolconcert heb ik dan ook als zeer precies ervaren. In echte vervoering raakte ik evenwel nimmer. Vooral het heilige vuur miste ik. Dat kan te maken hebben met Kavakos’ relatief dunne klank, die waarschijnlijk niet iedereen zal bekoren. Ook de opname in zijn geheel van vooral het eerste deel, heeft een bepaalde grauwheid en futloosheid. Bovendien is het stereobeeld vrij smal. Bepaald niet des Decca’s. Vreemd genoeg lijkt het alsof die grauwe nevel in het derde deel, deels opklaart. Hoe dan ook: voor mij blijft Krebbers met Haitink op Philips onovertroffen. Geheel anders is het met de Bartok Rapsodieën en de Hongaarse dansen van Brahms in de transcriptie van Joachim. Daar is wel degelijk de nodige opwinding en levensvreugde te horen. De drie sterren zijn dan ook een gemiddelde. Al met al een mooi programma, maar van een middelmatig belang.

Emile Stoffels
Luister Magazine 695

WEINBERG – Complete sonatas and works

Sunday, January 5th, 2014

WEINBERG
Complete sonatas and works
Linus Roth, violin • Jose Gallardro, piano
Challenge Classics CC72567 DDD 52’12 / 57’30 / 54’04

Uitvoering / Opname **** / ****

Het is aangrijpend te lezen hoe Weinberg als jong ventje door de Duitse oorlogsmachine uit Polen voort werd gedreven, zijn zus daarbij op de vlucht verloor en via allerlei omzwervingen uiteindelijk Dimitri Shostakovich ontmoette. Zijn drie stukken uit 1934 verraden invloeden van Karol Szymanowski. Zijn zesde sonate uit 1982 is een totaal ander verhaal en wat mij betreft het hoogtepunt van deze 3 cd set. Het eerste deel opent grandioos met een thematische voorstelling door de viool alleen, die soms een mate van grandeur heeft die in de buurt komt Bartoks solo viool sonate. Het is ontstaan toen hem duidelijk werd wat precies het lot van zijn familie was en is opgedragen aan de herinnering aan zijn moeder. De stap van de vorige sonate naar deze is hoe dan ook gigantisch. Alles overziend lijkt Weinbergs kamermuziek relatief weinig op die van Shostakovich met wie hij goed bevriend was. Niets geen zelfbeklag of zelfmedelijden, noch de hysterie die wij soms bij Shostakovich ervaren. Een begeerlijke cd set, maar dat komt niet in de laatste plaats door Linus Roth en Jose Gallardro die zondermeer overtuigende uitvoeringen geven met veel verfijning. Het belang voor deze set staat buiten kijf. Waarom Challenge dan weer wel en dan weer niet voor SACD kiest, is voor mij overigens onduidelijk.

Emile Stoffels
Luister Magazine 694