Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Archief: May, 2013

SCHUBERT – Erlkönig

Friday, May 31st, 2013

SCHUBERT – Erlkönig
Goerne, baryton • Haefliger, piano
Harmonia mundi HMC 902141 DDD 67’54

Uitvoering/opname *****/****

Het lied is als de wortel en oorsprong van de gehele ontwikkeling der toonkunst te beschouwen. Zoals bij veel grote kunstenaars, is Schubert de erfgenaam van wat anderen voor hem reeds vergaard hadden en hij tot een unieke synthese heeft samengevat. Voor ons ligt deel 7 van het ambitieuze Harmonia mundi project met Matthias Goerne, getiteld Erlkönig. Reeds vroeg interesseert Schubert zich voor de griezelige, mystieke en huiveringwekkende onderwerpen. Het lied Erlkönig is de angstige fantasie op tekst van Goethe en gaat over een man te paard in vol galop, onderweg naar een arts. In zijn armen houdt hij zijn doodzieke zoon. De situatie wordt er niet beter op: de jonge begint te ijlen en ziet waanbeelden van een elfenkoning. Deze probeert hem te overreden om over te steken naar de ‘andere zijde’. De vader die aanvankelijk niet gelooft in de waanbeelden van zijn zieke zoon, bemoeit zich met het gesprek. Daarop dreigt de elfenkoning de zoon met geweld te nemen. Uiteindelijk sterft het jonge kind in de armen van de vader. Het lijkt of dat Goerne ieder facet van Schuberts kunst begrijpt. Het verhalend aspect, krijgt bij hem de verdiende aandacht. De opname had niet die vanzelfsprekende openheid en transparantie die ik van Harmonia mundi gewend ben, maar dat mag de koper niet weerhouden.

Emile Stoffels
Luister Magazine

De Lector Audio ZAX-60 – “Natuurlijke schoonheid”

Friday, May 24th, 2013

De Lector Audio ZAX-60 – “Natuurlijke schoonheid”

Al Sinds 1982 maakt het Italiaanse Lector Audio, hoogwaardige audio producten. Ondanks dat Lector al ruim 30 jaar bestaat, hebben we niet het gevoel dat deze firma bij de gevestigde fabrikanten hoort. Het gaat hier om een kleine bedrijf waar de meeste producten zelf gemaakt worden.

Kennismaking

Veel opzien baarde Lector al met hun cd speler – de CDP-7T – die vele harten veroverde en beloond werd met een “Golden Ear”. Deze keer staat hun geïntegreerde vesterker op de testbank: de ZAX-60. Een betaalbare machine die gemakkelijk 60 watt levert. De kast is prachtig afgewerkt; het deksel en de knoppen zijn sober maar smaakvol. Als luidspreker uitgangen, zijn WBT’s gebruikt voor een solide contact.

Luisteren

Importeur Audioarte verzekerde me dat mijn testmodel, al volledig was ingespeeld. Overigens, er schijnen nog steeds mensen te zijn, die denken dat het inspelen van apparatuur onzin is. Dit proces wordt door velen dan ook enorm onderschat. Hoe dan ook: het luisteren kon beginnen…
Het tintelende hoog en hoge midden, manifesteerde zich bij de Lector op een energieke manier. Cymbals maar ook applaus, klonk schoon en aangenaam. Deze tinteling werd bevestigd ook op andere opnames, waarbij nooit luistermoeheid optrad. Percussie had snelheid en klonk open. De Lector deed me hierin dan ook denken aan de ModWright combinatie die ik heb.
Het midden gebied was evenzo een feest: stemmen hadden een intimiteit en betrokkenheid, die ik in deze prijsklasse niet eerder gehoord heb. En ofschoon de Italiaan hier qua openheid wat terug leek te nemen tov het midden hoog, presenteerde het op vloeiende wijze. Ook violen en altviolen hadden de beoogde klanksignatuur, zoals bleek. Koperwerk was aanstekelijk pregnant. Haarfijn werd alles losgeweekt.
Het laag leek behoorlijk ver door te lopen, met een uitstekende controle. Bij ‘Le sacre du printemps’, sprong de gelaagde basweergave in het oog. Zelfs in de laagste registers, was nog ruimte voor elasticiteit en gemak.

Resumé

Persoonlijk heb ik ZAX-60 leren kennen als een versterker dat de luisteraar, volledig in de muziek zuigt. Opvallend was de aandacht voor de natuurlijke timbres van instrumenten, in plaats van teveel het accent te leggen op detail en openheid. De klanksignatuur kan dan ook omschreven worden als een roodbruine weergave, met een schoon en verdoorlopend hoog. Voortdurend had ik het idee, dat alles in de geluidspresentatie klopte en dat kan niet van alle versterkers gezegd worden. Ook niet van duurdere machines. De potentiële koper zal binnen deze prijsklasse, de Lector dan ook bovenaan de shortlist moeten plaatsen.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Gebruikte CD’s:

STRAVINSKY Rite of Spring – Channel Classics;
FRANÇAIX Chamber Music – MDG;
SCHUMANN Piano Concerto – Hyperion;
BRUCKNER Symphony no. 8 – Challenge Classics

Gebruikte apparatuur:

ModWright SLW 9.0 SE Signature voorversterker;
ModWight KWA 100 SE eindversterker;
Marantz 7001 SACD speler;
Siltech Interlinks en luidsprekerkabels;
NordOst voedingskabels

PROKOFIEV SCHÖNBERG SCHUBERT

Wednesday, May 15th, 2013

PROKOFIEV SCHÖNBERG SCHUBERT
Boris Brovtsyn, Itamar Golan, Janine Jansen
London Philharmonic Orchestra, Vladimir Jurowski

Decca 2 CD 00289 4806687 DDD 80:12/78:20

Uitvoering/opname ****/****

Decca komt hier met een boeiend programma over twee cd’s, waarvan een geheel is gewijd aan Sergei Prokofiev. Op de andere cd vinden we Schuberts strijkkwintet in C, D.956 en Schonbergs Verklärte Nacht in de oorspronkelijke sextet uitvoering. Om te beginnen Prokofievs vioolconcert nr. 2. De opening is werkelijk adembenemend. Janssen trekt ons vanaf de eerste noot in de muziek. Ik heb dat zelden zo gehoord, in de opnames die ik ken. Diezelfde spanning horen we ook in de dubbel sonate. Dan de eerste vioolsonate Op. 80. Over de noodzakelijkheid van dit stuk kunnen we kort zijn: het is een van de beste kamerstukken uit de 20ste eeuw. Hier hoor ik helaas niet die doorleving, bezonkenheid en spanning, die ik ervaar bij Mintz/Bronfman of Kremer/Argerich; beide op DG. En als het hoogtepunt aanbreekt in het vierde deel, wanneer er teruggegrepen wordt op het pizzicato thema van het eerste deel, gaat het mij te snel en heeft het voor mijn gevoel te weinig drama. Ook ben ik hier niet zo te spreken over de balans tussen de twee instrumenten. De piano is mijns inziens (veel) te luid. Niettemin valt er in z’n geheel veel te genieten op deze dubbel cd en de opname is voortreffelijk.

Emile Stoffels
Luister 689

Gentle Giant – Free Hand (EMI heruitgave 2012)

Thursday, May 9th, 2013

Gentle Giant – Free Hand

Eén ding heb ik de afgelopen jaren wel geleerd: wees voorzichtig met het kopen van heruitgaven op vinyl. Ook de zogenaamde Audiofiele 180 gram platen kunnen erg teleurstellend zijn. Zelfs de MoFis. Het is niet alles goud dat er blinkt! Maar er zijn mooie uitzonderingen: de heruitgave door EMI van Free Hand bijvoorbeeld. De zevende studio plaat van Gentle Giant. Die is zonder enige twijfel de moeite van het aanschaffen waard .

Voor mijn gevoel is de muziek van deze unieke rock band uit Schotland (oorspronkelijk uit Wales) in drie periodes te verdelen: de eerste periode die mi. eindigt met “Octopus” uit 1972, gevolgd door een tweede periode die besluit met “Interview” (1976). Daarna komt helaas een derde periode van artistiek verval. De hier besproken plaat hoort bij de tweede periode, met als denkelijk hoogtepunt “The power and the glory“. “Free Hand” kwam net daarna uit in 1975 en is ook een topper, met nummers als “On Reflection”, “His last voyage” en uiteraard het titelstuk. Intussen was de band voor de tweede keer overgestapt op een nieuwe platenmaatschappij: Chrysalis. Wat iedere keer opvalt bij Gentle Giant is dat deze complexe muziek altijd verrassend is, met geniale invallen. Soms klinkt deze muziek ook grappig.

Mijn nieuwe exemplaar was mooi vlak en bovendien stil. Toen ik de naald in de groef liet zakken en het vinger geklik van het eerste nummer hoorde, wist ik voldoende. Deze versie is met afstand en in alle opzichten beter dan alle anderen die ik gehoord heb. US, Canadese en Duitse persingen: van alles had ik geprobeerd, maar nooit tot volle tevredenheid. De oorspronkelijke UK persing is zeker niet slecht, maar ook die haalt het niet bij deze nieuwe EMI uitgave uit 2012. Meer dan 25 jaar heb ik de Duitse persing gehad en dacht altijd dat het aan de opname lag: modderig laag, dof middengebied en versluierd hoog. Het is nu eenmaal niet anders, dacht ik. Ik vroeg me dan ook af hoe de bandleden toen, met de release akkoord konden gaan. Blijkbaar heb ik al die jaren naar de verkeerde persing geluisterd. Daar is nu dus verandering in gekomen. Een schitterend product! Deze nieuwe plaat is een mooie kans om de wonderlijke muziek van Gentle Giant te (her)ontdekken.

Bij “Interview” is het omgekeerde het geval. Alleen zijn de verschillen veel minder groot. Aanvankelijk was ik zeer onder de indruk van deze reissue door EMI. En dat ben ik nog steeds, maar de originele Duitse persing (groen Chrysalis label) speelt hem er toch af: die heeft toch wat meer sublaag en drive. De reissue daarentegen is wel schoner en stiller. Wellicht iets meer toepassing van compressie en/of noise reduction. Alles overziend is dus voorzichtigheid geboden, bij de aanschaf van nieuw vinyl. Gentle Giant doet het goed op eBay en de tweede hands prijzen reizen soms ook de pan uit, dus ook deze reissue zou een goede aanschaf kunnen zijn.

Emile Stoffels