Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Archief: March, 2013

RESPIGHI – Complete Orchestral Music Vol 2

Sunday, March 31st, 2013

RESPIGHI
Complete Orchestral Music Volume 2
Orchestra Sinfonica di Roma • Francesco La Vecchia
Brilliant Classics 94393 DDD 73’37/67’50

Uitvoering/opname ***/***

Deze dubbel cd omvat een boeiend programma van Ottorino Respighi’s (1879 – 1936) symfonische muziek. Uiterst productief en nog de enige representatieve componist uit Italië van kamer- en orkestmuziek uit de laatromantiek. Een Italiaanse Richard Strauss genoemd die zowel bij diens symfonische gedichten, als bij de in Frankrijk heersende stromingen aanknoopte. Hij kiest veelal nationale onderwerpen waarbij de weelderig instrumentatie in het oog springt. De opname wisselt helaas en het Vetrate di chiesa uit 1926 heeft daar het meest last van. Naar de huidige maatstaven is de opname bepaald niet het laatste woord qua verfijning en mist bovendien kleur. Dat is jammer, aangezien dit werk niet zo vaak wordt opgenomen. Voor dit stuk heeft Simon op Chandos voor mij nog steeds de voorkeur, ondanks dat die opname alweer bijna 30 jaar oud is. De Impressioni brasiliane klinkt wat frisser en de Poema atunnale klinkt weer opvallend realistisch. Het Orchestra Sinfonica Di Roma onder La Vecchia klinkt doorgaans aanstekelijk. Resumerend: voor degenen die er geen trek in hebben om Respighi’s symfonische gedichten en suites over verschillende labels en dirigenten te verzamelen, worden met deze dubbelaar redelijk bediend. Redelijk, omdat Brilliant niet het duurste label is. Prachtige muziek, uitvoering akkoord, opname: met de hakken over de sloot.

Emile Stoffels
Luister 688

ROUSSEL Complete Symphonies Marek Janowski

Monday, March 25th, 2013

ROUSSEL
Complete Symphonies
Orchestre Philiharmonique de Radio France Marek Janowski
Newton Classics 8802173 DDD 57’26/60’39

Uitvoering/opname ***/***

Newton Classics is een jong Nederlands label dat in 2009 werd opgericht en oudere opnames uit de kluizen van de grote labels opnieuw uitbrengt. Velen zullen deze heruitgave van Roussels integrale symfonieën onder Marek Janowski dan ook verwelkomen. Ik ook, in die zin, dat ik vind dat Roussel nog steeds te weinig aandacht krijgt. Deze vaak over het hoofd geziene toondichter uit Tourcoing, heeft buitengewoon boeiende muziek geschreven. Zijn symfonieën dragen een uitgesproken aards karakter. Ruwe, bijna onbehouwen kracht in tegenstelling tot de verfijning, het visionaire en fantastische van Ravel en Debussy. Over Roussels tweede symfonie zei dirigent Christoph Eschenbach: “One of the greatest musical discoveries I’ve made in years.” Dat gevoel had ik ook als luisteraar toen ik dit schitterende werk ruim 25 jaar geleden voor het eerst hoorde. Toch heeft deze dubbel cd niet mijn voorkeur. Ik mis de vloeiendheid en vanzelfsprekendheid die Dutoit op Erato/Warner er in legt. Janowski doet wel mooie dingen in de langzame delen, maar in het openingsdeel van de derde mis ik de kracht en robuustheid die ik gewend ben. Dat heeft ook te maken met de ietwat basschuwe klankbalans. Verder is de opname ook wat overbelicht in het midden hoog. Als set beoordeeld is Dutoit dus de betere keuze.

Emile Stoffels
Luister 688

Alphons Diepenbrock – componist van het vocale

Sunday, March 17th, 2013

Amsterdam University Press
Leo Samama
ISBN 978 90 8964 428 2

Alphons Diepenbrock – componist van het vocale

“Niemand is profeet in eigen land”. Die uitspraak kunnen we met enige aanpassing zeker van toepassing brengen op de Nederlandse, laat-romantische en moderne componist.

Ook Neerlands muzikale patriarch Alphons Diepenbrock, wiens 150ste geboortedag wij op 22 september vorig jaar vierden, klaagde al over de miskenning in dit land. Toch was hij tussen 1900 en 1920 zonder enige twijfel de bekendste en meest gevierde componist van Nederland. Niet in de laatste plaats doordat Willem Mengelberg zijn werk regelmatig uitvoerde.

De Tachtigers

Alphons Diepenbrock is belangrijk omdat hij een van de eerste belangrijke componisten is geweest, binnen een beweging die een grote rol heeft gespeeld in de Nederlandse cultuur: de Tachtigers. In deze groep zaten o.a. schrijvers als Willem Cloos en bouwmeesters als Pierre Cuypers, die zijn oom was. Een beweging die aan de wieg stond van de opkomst van de Katholieke Nederlandse cultuur, aan het einde van de negentiende eeuw. Ook was hij goed bevriend met Gustav Mahler.

Wagner

Hij heeft de muziek van Palestrina, De Lassus en Sweelinck samengesmolten met Wagner, wiens muziek toen mateloos populair was. “Wagner die ons gehoor heeft vervormd en onze gehoorsensibiliteit heeft verscherpt. Wij zijn opgegroeid tussen zijn klanken.” Diepenbrock is daardoor belangrijk geweest voor zijn leerlingen en zodoende loopt de as der ontwikkeling vooral over de eerder genoemde Hendrik Andriessen.

Orkestliederen

Diepenbrock was classicus van huis uit, maar toch lag zijn hart al vroeg bij de muziek. Als componist heeft hij zich vrijwel uitsluitend met vocale muziek beziggehouden en schreef vele liederen, met piano en met orkest. Met zijn orkestliederen – een genre dat in die tijd vrijwel onbekend was – was hij Mahler eigenlijk een stap voor.

Tijdsgeest

Waar ik ook van opkeek waren zijn standpunten die veelvuldig de inhoud van zijn brieven domineerden. Een daarvan was zijn koudwatervrees voor de in de negentiende eeuw maatschappelijk sterk opkomende joodse bevolking en vragen we ons af hoe dat aan de orde kwam, in zijn ontmoetingen met Gustav Mahler. Dit boek gaat zeker ook over de algemene tijdsgeest van toen en is in die zin dan ook groter dan Alphons Diepenbrock.

De componist en musicoloog Leo Samama schreef deze fraai uitgegeven monografie in opdracht van het Alphons Diepenbrock Fonds. Het boek is ingebonden, voorzien van harde kaft en zeer mooi afgewerkt. Ook zijn er mooie oude foto’s te bewonderen. Een absolute must voor degenen die meer willen weten over de Nederlandse muzikale ontwikkeling rondom de vorige eeuwwisseling.

Emile Stoffels

SUK – Prague & A Summer’s Tale

Sunday, March 10th, 2013

SUK
Prague & A Summer’s Tale
BBC Symphony Orchestra, Jiri Belohlavek
Chandos CHSA 5109 DDD 54’25

Uitvoering/Opname *****/****

Toen Richard Wagner het zogenaamde ‘gesamtkunstwerk’ propageerde en in zijn theoretische geschriften onder andere verkondigde dat de rol van de symfonische muziek was uitgespeeld, koos men veelal voor Liszts alternatief: het symfonische gedicht. Daarmee aangevend, dat de symfonische muziek werd gedomineerd door het woord. Er zijn in de loop der tijd uitermate boeiende symfonische gedichten gecomponeerd. Onder andere de twee hier opgenomen van Josef Suk. De gedachte voor het symfonische gedicht Prague uit 1904, ontstond in de lente van dat jaar tijdens een tour door Spanje met zijn Ceske kwartet. Suk wilde de geschiedenis en de mysterieuze atmosfeer van Praag verklanken. In mei van dat zelfde jaar overleed eerst zijn schoonvader Dvorak en amper twee maanden daarna, Suks vrouw; de oudste dochter van Dvorak. Toch kon hij zijn verdriet kennelijk goed verwerken door het componeren. Prague is een  stralend werk geworden. Dat geldt minstens ook voor A Summer’s Tale uit 1907-09. Imponerende muziek, die bestand is tegen herhaald luisteren. De SACD klinkt mooi, maar toch heeft de opname wat voorkeuren. Hierdoor missen we net een ideale klankbalans. Belohlavek kennen we o.a. ook van zijn uitstekende opnames van de Martinu symfonieën. En ook hier weer het hoogste lof voor zijn idiomatische uitvoering.

Emile Stoffels
Luister 688

ONSLOW – Quatuors

Saturday, March 2nd, 2013

ONSLOW
Quatuors
Quatuor Ruggieri
Agogique AGO006 DDD 69:52

Uitvoering/opname ****/****

André George Louis Onslow (1784–1853) was een Frans toondichter uit de prachtige Auvergne en gedurende zijn leven een gerespecteerd kunstenaar. Liefst 36 strijkkwartetten schreef hij en werd aan het einde van de 19de eeuw vooral in Duitsland, Oostenrijk en Engeland gewaardeerd om zijn betekenis als kamermuziek componist. Belangrijker nog: zelfs Beethoven, Schubert en Schumann waren onder de indruk. De laatste – bekend om zijn kritieken – plaatste Onslows muziek op hetzelfde niveau als Beethoven, Mozart en Haydn. Uitgevers als Breitkopf & Härtel en Kistner streden om de eer, Onslows muziek uit te geven. Ook was hij uitgekozen om Luigi Cherubini als directeur van de Académie des Beaux-Arts op te volgen. Ondanks deze zeer indrukwekkende geloofsbrieven, droogde de interesse na de eerste wereld oorlog voor hem op. Net als een aantal andere getalenteerde componisten. In 1984 kwam de interesse weer terug met zijn 200ste geboortejaar. Hoe is dat toch mogelijk? In het bijgaande boekje wordt gepoogd daar een verklaring voor te geven. Hoe dan ook, het Ruggieri kwartet speelt hier op authentieke instrumenten, drie van de 15 kwartetten uit zijn eerste cyclus waar hij van 1810 tot 1822 aan werkte. En men speelt met een aanstekelijke overgave, waardoor deze muziek weer helemaal tot leven komt. Bravo!

Emile Stoffels
Luister 687