Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Archief: April, 2012

BORIS YOFFE – Song of Songs

Saturday, April 28th, 2012

BORIS YOFFE
Song of Songs
Rosamunde Quartett The Hilliard Ensemble
ECM New Series 2174 476-4426 DDD 51’53

Uitvoering/Registratie ****/****

De in St. Petersburg Boris Yoffe begon met het schrijven van korte stukken voor strijkkwartet in 1995, die gemiddeld slechts een halve minuut duurden. Als je dat maar iedere dag consequent doet, heb je binnen enkele jaren een aanzienlijke hoeveelheid materiaal. Die inmiddels tot maar liefst duizenden pagina’s uitgegroeide berg, heeft hij verzameld en het ‘Kwartet Boek’ genoemd. De muziek op deze CD is een selectie door de componist én de uitvoerenden, uit ongeveer 800 pagina’s van de laatste drie tot vier jaar. Een opvallend project, zeker ook gezien de toevoeging van vier zangers die frases van The Song of Songs zingen. Yoffe’s muziek toont duidelijk de Duitse kamermuziek traditie (Schönberg, Reger), Russische poëzie en de esthetiek uit het verre oosten. Het is muziek die zondermeer oproept tot contemplatie en dat is in deze absurd jachtige wereld alleen maar welkom. Alle lof wat dat betreft. Of deze muziek uiteindelijk overleeft, valt te bezien. De tijd zal dat leren. Ik zou zeggen: laat de muziek voor zichzelf spreken en laat vooral de luisteraar zelf oordelen….

Emile Stoffels
Luister 682

BRUCKNER Symphony No 4 – Bernard Haitink

Friday, April 20th, 2012

BRUCKNER
Symphony No 4
London Symphony Orchestra Bernard Haitink
LSO LIVE SACD LSO 0716  DDD 69:08

Uitvoering/Registratie *****/*****

Het is spijtig te constateren dat sommige werken bijna niet worden uitgevoerd of opgenomen en men er maar voor blijft kiezen het zogenaamde ijzeren repertoire voor de zoveelste keer op te nemen. Nu kan wat mij betreft Bruckner nooit teveel worden uitgevoerd, maar objectief gezien is dit mijns inziens een ietwat overbodige opname: ook Bruckners vierde is oververtegenwoordigd in de catalogi. En toch! Weer val ik voor Haitinks visie en directie. Al zijn opnames overziend, kan ik niet één misser noemen van deze maestro. Zijn puls is altijd raak; in het bijzonder bij Bruckner. Alles vloeit bij hem. Ook bij deze gelegenheid. Bovendien is de combinatie London Symphony Orchestra en Bernard Haitink een succes en maakt hij weer gebruik van de tweede versie uit 1877/78 van Nowak (1953). Zover ik hoor, staan de tweede violen rechts ter wille van de antifonische effecten. Een consequentie is dat deze groep violen bij een live uitvoering een meer omfloerste, vaag mystieke klank geven dan de eerste viool groep, aangezien de F-gaten op het bovenblad juist van de toehoorder afstralen. Het ligt voor de hand dat dit onderscheid in timbre, voor Bruckner van groot belang is. Bij een live opname – anders dus dan bij een live uitvoering – is het goed mogelijk dat dit effect geheel of gedeeltelijk wordt geneutraliseerd, afhankelijk van de plaatsing van de (extra) microfoons. Hoe dan ook, de opname is onberispelijk: nooit scherp, altijd aangenaam met een overvloed aan details en glans. De potentiële koper moet deze SA(CD) toch maar overwegen want er komt ooit een tijd dat Bernard Haitink niet meer onder ons is…

Emile Stoffels
Luister 681

SCHUMANN Piano trios op. 63 & 110

Saturday, April 14th, 2012

SCHUMANN
Piano trios op. 63 & 110
Voces Intimae
Challenge Classics CC 72520 DDD 58:40

Uitvoering/Registratie ****/****

Dit is de hoog romantiek; dit is de wereld van Jean Paul en E.T.A. Hoffmann; en dit is Robert Schumann op zijn best. Zijn fantastische trio’s zijn een in streng klassiek gehouden behandeling van vormen en instrumenten. Toch is het vrij. De opus 63 is wellicht het beste wat Schumann op het gebied van kamermuziek heeft gegeven. Wat deze twee trio’s verbindt, is de gekwelde doch gepassioneerde atmosfeer. In het eerste deel van het eerste trio, overheerst de obsederende Manfred stemming en het mijmerende langzame deel doet sterk denken aan de late Beethoven kwartetten. Van het trio opus 110 wordt veelal gezegd dat het minder diep peilt dan de voorgaande twee trio’s, maar heeft toch ook zijn momenten. In het Scherzo van het derde trio komt het thema van de vierde symfonie voor. Schumann is hier overigens de eerste die de traditionele Italiaanse terminologie vervangen had door zuiver psychologische aanwijzingen, in de Duitse taal. Hierdoor kan men terecht spreken over ‘de geest van het werk’. Het Voces Intimae speelt op authentieke instrumenten en laat deze muziek wel sterk vloeien, maar ik mis toch ook een beetje de verheven pathos en hartstocht. De opname klinkt soms wat aan de dunne kant.

Emile Stoffels

Luister 681

ADÈS Anthology

Saturday, April 7th, 2012

ADÈS Anthology
Endellion String Quartet Arditti Quartet Birmingham Contemporary Music Group London Sinfonietta
EMI 50999 0 88560 29 DDD 64’18/73’19

Uitvoering/Registratie *****/*****

Dit is een dubbel cd van EMI uit 2011; een heruitgave uit half tot eind jaren 90 en omspant 20 jaar van componeren, door Thomas Adès. Het is een indrukwekkende dubbelaar, met een aantal indringende werken die een blijvende indruk maakt. Het boekje opent terecht met de woorden: these listeners will be alarmed and charmed. Volgens Simon Rattle is Adès de meest extravagant getalenteerde onder de huidige generatie van Britse componisten, met inspirerende, stimulerende maar tegelijkertijd provocerende werken. Dat geldt zeker voor het Arcadiana voor strijkkwartet en het Piano Quintet. Van de Mazurkas die hier voor het eerst zijn opgenomen, is het laatste deel mijns inziens het sterkst. Een ongemeen kleurrijk stuk – hier zijn vroegste werk – is de Chamber Symphony opus 2. Het eerste deel heeft een Tango ritme, maar we nemen ook de nodige jazz invloeden waar. Direct op het puntje van de stoel zitten we als de basset klarinet invalt, kort nadat de percussie het eerste deel heeft geopend. Het was aanvankelijk bedoeld als basset klarinet concert, maar tijdens het componeerproces is het omgevormd naar een kamer symfonie. De opname is hier van tijd tot tijd ongekend realistisch. Het “America: A Prophecy” is wellicht het hoogtepunt en is zondermeer een huiveringwekkend document. Het doet ons qua thematiek aan de Jeremiah symfonie van Bernstein denken. Alleen Adès gaat qua expressie nog een stapje verder. Dit zijn zo van die werken, die haast fysiek binnendringen en voor langere tijd beklijven. Ook het iets toegankelijker vioolconcert is fascinerend. Ten slotte staat er nog een mooi interview met de componist afgedrukt in het boekje. Een boeiend programma en schitterend opgenomen. Hoogste aanbeveling!

Emile Stoffels