Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

PROKOFIEV – Cantata for the 20th Anniversary of the October Revolution

door emile | June 15, 2019

Ernst Senff Chor Berlin, Staatskapelle Weimar, Luftwaffenmusikkorps Erfurt, Kirill Karabits
Audite 97754 DDD 41:48

Waardering: 8

De Cantate voor de viering van de Oktober Revolutie is een poging een groots werk in politieke stijl te schrijven, gebaseerd op de historische gebeurtenissen in chronologische volgorde en op teksten en artikelen van Marx, Engels Lenin en Stalin. Het werk is geschreven voor twee koren: een professioneel en leken koor, groot orkest en accordeon. Toch zou dit spektakel nooit tijdens zijn leven worden uitgevoerd, want de censors wezen het uiteindelijk af. Toch wordt Alexander Nevsky over het algemeen als zijn meest succesvolle cantate beschouwd. Karabits en de zijnen leveren hier een knap staaltje werk, door dit spektakel niet te laten verworden tot een geluidskermis. Uiteraard is het doortrokken van propaganda, maar het is wel gestileerde propaganda. Overigens vielen me bij vlagen de overeenkomsten op met Prokofievs opera De Vurige Engel. Een kritische noot: de tijdsduur is te zuinig. Het zou helemaal een feest zijn geweest, als bijvoorbeeld de Cantate ‘Sept, ils sont Sept’ erbij was geprogrammeerd. Maar ik kan me voorstellen dat men een dergelijk stuk, niet zomaar ergens op de plank heeft liggen. Toch heeft Audite hier weer een prachtig product afgeleverd. De opname is voorbeeldig met een opvallend diepte perspectief. Ook het artwork is mooi.

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

Visions of Prokofiev

door emile | June 7, 2019

Lisa Batiashvili, viool
Chamber Orchestra of Europe, Yannick Nézet-Séguin
DG 4798529 DDD 59’49

Waardering: 9

Recentelijk hadden we al een paar mooie opnames van Prokofievs tweede vioolconcert. DG komt nu met beide vioolconcerten en aangevuld met gearrangeerde stukken uit ‘Romeo et Juliet’, ‘Cinderella’ en de opera ‘De liefde voor de drie sinaasappelen’. Prokofiev was meer dan een half jaar ver weg van de gebeurtenissen, die in februari en oktober 1917 plaatsgrepen in Sint-Petersburg en voltooide o.a. zijn eerste vioolconcert. Door die gebeurtenissen zou de première echter pas in 1923 in Parijs plaatsvinden, onder leiding van Koussevitzky. Het eerste concert wordt minder vaak opgenomen en uitgevoerd dan het tweede. Dat maakt deze cd dan ook extra begerenswaardig. De in Tiblisi geboren Lisa Batiashvili, toont een grote affiniteit met Prokofievs taal en brengt dit ondergewaardeerde concert uitstekend voor het voetlicht.  Luister bijvoorbeeld eens hoe ze het laatste deel en met name het slot neerzet. Letterlijk adembenemend! Voor het tweede concert is het moeilijk kiezen. Die door Jansen op Decca is wellicht nog steeds favoriet, maar ik was destijds niet zo onder de indruk van de 1ste vioolsonate. Dan hebben we nog de recente door Rosanne Philippens op Channel Classics. Dit is ook een boeiend programma met o.a. een vurige voordracht van de Solo Sonate. Hoe dan ook, deze DG opname is een meer dan uitstekende keuze.  

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

KODÁLY – Concerto for Orchestra • Dances • ‘The Peacock’ Variations

door emile | May 31, 2019

Buffalo Philharmonic Orchestra, JoAnn Falletta
Naxos 8.573838 DDD  77’17

Waardering: 9

Kodály’s muziek wordt een beetje overschaduwd door de muziek van zijn vriend Bartók. Echter, waar de laatste eerder venijnig is, hebben Kodaly’s orkestwerken een meer romantische gewaarwording. De dansen van Galánta zijn gebaseerd op volksmuziek uit de kleine stad Galanta in Slowakije, waar Kodály meerdere jaren heeft gewoond. Het stuk herinnert aan de tweeledige structuur van de traditionele verbunko’s. Het zelden uitgevoerde Concerto voor Orkest, gecomponeerd in opdracht van het 50-jarig jubileum van de Chicago Symphony, wordt door Falletta nieuw leven ingeblazen door m.i. de juiste tempi te kiezen. Net als de variaties op het Hongaars volkslied, ‘The Peacock’ (de pauw staat voor vrijheid). Een eenvoudig volksliedje dat Kodaly tot een groots orkestwerk inspireerde. Glanzende melodieën, wilde dansen, Hongaars rubato en duizelingwekkende virtuositeit, Falletta en haar Buffalo Philharmonic weten er wel raad mee. De cd besluit met de “Dansen van Marosszék”. Oorspronkelijk een pianocompositie voor de viering van de 50ste verjaardag van de hereniging van Buda en Pest, maar uiteindelijk toch georkestreerd. Het werk is geschreven in rondo-vorm op een thema uit de folklore van Transsylvanië. Falletta is een voorvechtster van Amerikaanse muziek, waaronder 110 wereldpremières, maar ook hier toont zij duidelijk haar affiniteit. Falletta is een toonbeeld van vuur en spontaniteit en de opname is schitterend.

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

HINDEMITH – Symphonische Metamorphosen / Nobilissima Visione / Konzertmusik

door emile | May 24, 2019

WDR Sinfonieorchester, Marek Janowski
Pentatone PTC 5186672 DDD 58’26

Waardering: 8

Paul Hindemith kunnen we wel beschouwen als een van de meest vruchtbare componisten aller tijden. Hij heeft een stijl ontwikkeld met als doel de grote Duitse traditie voort te zetten, waarbij hij in zijn instrumentale werken Brahms en Reger als zijn voorbeelden ziet. Gebruikmakend van zijn eigen stelsel de ‘erweiterte Tonalität’, probeert hij oud en nieuw te verbinden. En toch heeft zijn muziek meer iets van een compromis dan van een vruchtbare synthese. Hoe geniaal en virtuoos de op thema’s van Carl Maria von Weber gebaseerde Symphonische Metamorphosen, ook zijn. Dat geldt evenzeer voor het schitterende Nobilissima visione, geïnspireerd op de fresco’s van Giotto di Bondono, die het leven van Franciscus van Assisi als onderwerp hadden. Ook imponeert iedere keer bij beluistering zijn Konzertmusik für Streichorchester und Blechbläser, Op. 50 uit 1930. Het werk ontstond in opdracht van chef-dirigent van het Boston Symphony Orchestra, Serge Koussevitzky; ter ere van het vijftigjarig jubileum van het orkest. Janowski bezit de gave, nooit in extremen te vervallen. Ook weet hij een voortreffelijke orkestbalans te ontlokken. Ik moet wel zeggen, dat de opname onder Ormandy op EMI nog een fractie meer bite heeft. De opname is massief en tegelijkertijd transparant.

Emile Stoffels


Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

BARTOK – Concerto for Orchestra & Piano Concerto No.3

door emile | May 17, 2019

Javier Perianes, piano
Münchner Philharmoniker, Pablo Heras-Casado
Harmonia Mundi HMM 902262 DDD 62’11

Waardering: 9

Bartok zei zelf over dit briljante Concert voor Orkest: “De algemene stemming van het werk met uitzondering van het luchtige tweede deel, is een geleidelijke overgang van de ernst van het eerste deel en de sombere dodenzang van het derde, naar de levenswil van het laatste.” Bij dit opus valt – in tegenstelling tot zijn vroegere werken – de heldere ontwikkeling van het thema op. Dat komt deels ook omdat Bartok hier in een mildere scheppingsfase is aanbeland. Het eerste deel dat in sonatevorm staat, opent op een geheimzinnig, melancholische wijze (de inleiding doet sterk denken aan de atmosfeer van Hertogs Blauwbaards Burcht), om daarna met vurige, energieke passages op te klimmen. De Elegia wordt bijzonder spannend opgebouwd door Heras-Casado en ook de jubelende finale staat als een huis bij hem. Er zijn weliswaar vooral in het verleden een aantal opnames verschenen die nog steeds gezaghebbend zijn: de vroege stereo uitgave op RCA onder Reiner, of die onder Solti op Decca, maar ik moet bekennen dat deze zinderende opname uitstekend werkt. De koppeling met Bartoks laatste pianoconcert is een logische. Bartok had inmiddels afscheid genomen van de grote vorm en schreef in augustus 1945 het Derde Pianoconcert. Deze heeft hij niet geheel kunnen voltooien en zijn leerling Tibor Serly heeft de laatste 17 maten, die wel in schets bestonden, uitgewerkt. Oorspronkelijk was het bedoeld als concert voor 2 piano’s op verzoek van het toen der tijd bekende duo Barlett en Robinson. Voor deze opname is er enige concurrentie: we hebben een mooie met Kocsis op Philips, maar het Harmonia Mundi programma is ontegenzeggelijk interessanter. Bovendien is die met Kocsis allang gediscontinueerd. Ook heb ik nooit begrepen waarom Pollini wel de twee andere concerten heeft opgenomen voor DG, maar deze niet. Hoe dan ook, Javier Perianes is een interessant pianist die blijkbaar een breed repertoire beheerst, gezien zijn eerdere opnames van Debussy en Chopin voor hetzelfde label. Hij toont affiniteit met deze warmbloedige kant van de Meester en met name het Adagio Religioso geeft hij veel glans. Kortom: Perianes geeft een lezing helemaal op de manier hoe vrienden en kennissen, de mens Bartok omschreven: “constant op het kookpunt, maar altijd onder controle.” Een aanrader!

Emile Stoffels


Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

WEINER – 5 Divertimentos / Serenade

door emile | May 12, 2019

Estonian National Symphony Orchestra, Neeme Järvi
Chandos CHAN 10959 DDD 83’05

Waardering: 6

Wie Chandos zegt, zegt… juist: Neeme Järvi! Althans, zo vergaat het mij inmiddels na al die jaren van voortreffelijke opnamen en uitvoeringen door deze dirigent voor het genoemde label. Leo Weiner (1885 – 1960) borduurt overduidelijk voort op de Hongaarse Rapsodieën van Liszt. Ik kan moeilijk een ontwikkeling horen tussen deze stukken en dan hebben we het met de serenade erbij toch over 45 jaar. Divertimenti zijn zoals de naamgeving al aangeeft oorspronkelijk bedoeld ter vermaak. Echter als we het vergelijken met het Divertimento van zijn land- en generatiegenoot Bartok, dan is dat een wereld van verschil. Maar die was m.i. dan ook totaal niet in staat om pretentieloze muziek te schrijven. Hoe dan ook, bijna anderhalf uur luisteren naar deze muziek is mij toch teveel van het goede. Deze stukken zijn zeker geschikt als opvullers en dat bedoel ik zeker niet neerbuigend, want ik zou dat ook zeggen over een cd met de Divertimenti van Mozart. Deze muziek is zeer kundig gemaakt en onderhoudend, maar voedt de geest hoegenaamd niet. De live-opname is inderdaad weer voortreffelijk en de uitvoering in goede handen, maar over het belang van deze cd, heb ik zo mijn twijfels. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

VILA-LOBOS SYMPHONIES NOS. 1 & 2

door emile | May 6, 2019

São Paulo Symphony Orchestra, Isaac Karabtchevsky
NAXOS 8.573829 DDD 75:27

Waardering: 9

Heitor Villa-Lobos was een veelschrijver en we kennen hem vooral van de stukken voor gitaar en het beroemde Bachianas Brasileiras. De symfonieën zijn een volstrekt ander verhaal. Zijn eersteling stamt uit 1916 en is de eerste in een cyclus van vijf symfonieën die duidelijk in de stijl van Vincent d’Indy geschreven zijn, maar in z’n algemeenheid wel aansluiting vinden bij de Franse toondichting uit het begin van de 20ste eeuw. Aan zijn tweede begon hij het jaar erop, maar deze werd pas op z’n vroegst laat in 1943 voltooid. Deze Naxos uitgave is de laatste in de serie van Villa-Lobos’ symfonieën. Wel apart dat men dan de reeks met de eerste twee symfonieën besluit. Hoe dan ook, ik was direct al aangenaam verrast toen ik de opening van de eerste hoorde. De oorspronkelijke partituur van de eerste is overigens een aantal keren herzien, waarin de dirigent Isaac Karabtchevsky een rol heeft gespeeld. De tweede heeft nog wat meer Frans en vooral Russische invloeden. Het São Paulo Symphony Orchestra onder Karabtchevsky klinkt verfijnd en alert. Ook de informatie door Fábio Zanon in het boekje is interessant en biedt een goede gids voor de muziek. De opname is uitmuntend te noemen. Aanrader!

Emile Stoffels


Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

SAINT SAENS Symphonic Poems

door emile | April 28, 2019

Lille National Orchestra, Jun Märkl
Naxos 8.573745 DDD 55:28

Waardering: 7

Saint-Saëns’ reputatie rust voornamelijk op een beperkt aantal bekende werken, maar Naxos komt hier met een programma van minder bekende werken van hem; op de Danse Macabre na. Deze symfonische gedichten uit de jaren 70 van de 19deeeuw, zijn uiteraard in de stijl van Liszt en vormen de kern van dit programma. Onder andere het symfonisch gedicht Phaéton, uit 1873, gebaseerd op de gelijknamige mythe. Phaéton vraagt vader Helios om diens zonnewagen te mogen besturen. Hij is de onbesuisde paarden echter niet de baas, waardoor hij te dicht bij de aarde komt, zodat deze verschroeit. Hierdoor zou de Sahara zijn ontstaan en de huidskleur van de Ethiopiërs verklaard. Uiteindelijk grijpt Zeus in door Phaéton met zijn bliksem te treffen, waarna hij in de rivier de Eridanus stort. Saint-Saëns heeft dit meesterlijk verklankt en sleept ons luisteraars mee. Verder o.a. de Marche Héroïque, geschreven tijdens het Duitse beleg van Parijs in 1870. Het Lille National Orchestra onder Jun Märkl geven een levendige voordracht en halen het uiterste uit deze stukken, want Saint-Saëns heeft ons doorgaans niet zo heel veel te vertellen. Alles overziend, onderhoudende muziek zonder echte diepgang. De opname is fris en gedetailleerd. 

Emile Stoffels


Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

Debussy | Ravel La mer | Ma mère l’oye

door emile | April 20, 2019

Het Gelders Orkest, Antonella Manacorda
Challenge Classics CC72757 DDD 55’01

Waardering: 9

Om met de deur in huis te vallen: dit is een zeer overtuigende La Mer en denkelijk de meest overtuigende van de laatste tijd. Een paar Luister edities terug was er ook al een zeer goede opname onder Ticciati met het Deutsches Symphonie-Orchester Berlin op Linn Records, maar deze onder Manacorda is helemaal af. De catalogus staat bol van de meer dan uitstekende opnames, maar deze mag er wezen. Ik heb me werkelijk verbaasd over hoe Manacorda de climaxen opbouwt en daar naartoe werkt. Ook zijn tempokeuzes zijn zeer geslaagd en hebben een bepaalde vanzelfsprekendheid die ik niet vaak hoor. Ik heb door de spanning die Manacorda opbouwt, vanaf het eerste moment met de adem ingehouden zitten luisteren. En dan het stralende slot van het eerste deel: het spreekt zich helemaal uit. Als ik zou moeten kiezen tussen deze en de eerder besproken Linn opname, zou ik voor deze Challenge opname gaan. Overigens ben ik ook een aangenaam verrast door de akoestiek van het Musis. Complimenten aan de technici die de ruimte en details hebben weten te vangen, in deze doorgaans lastige zaal. Het tweede werk op deze prachtige schijf is Ravels Ma mère l’oye en dan niet de vijfdelige suite, maar het complete ballet. Deze opname is een must!

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

PROKOFIEV Childhood Manuscripts, Old Grandmother`s Tales, Six Pieces Op. 52

door emile | April 14, 2019

Alexandre Dossin, piano
Naxos 8.573435 DDD 79’53

Waardering: 8

Naxos geeft ons met Alexandre Dossin een boeiend programma van een jonge Prokofiev. Hij voltooide zijn vijf Pesenki boeken nog voor zijn 16de en op deze cd, staan de hoogtepunten. Het is goed te horen hoe vroegrijp Prokofiev al was toen en een meester in wording is. Opvallend zijn de pakkende melodieën en harmonische dieptes die hij in deze stukken al opdelft. Uiteraard horen we links en rechts Grieg of Chopin (Etude-Scherzo 5de book), maar wat een zelfverzekerdheid ademen deze composities reeds uit! Ook de Old Grandmother’s Tales op. 31 van ruim 10 jaar later waar de Cd mee opent, zijn zeer de moeite waard. Uiteraard is het een volslagen andere wereld, maar het meest genoten heb ik misschien wel van de pianotranscripties op. 52. Hier heeft Prokofiev materiaal gebruikt van De Verloren zoon, de Vocalises, het Strijkkwartet nr. 1 en het Sinfonietta. Prokofievs eerste publieke optreden als uitvoerend componist was in 1908 en hij zette direct de zaal in lichterlaaie. Nu, dat doet de Braziliaan Alexandre Dossin ook. Met veel pathos en groots gebaar zet hij Prokofiev neer. De opname is mooi in balans en gedetailleerd. De vleugel heeft niet te veel galm en staat mooi in het stereobeeld. Van harte aanbevolen dus!

Emile Stoffels



Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »


« Vorige berichten