Nieuwste berichten

Nieuws archief

Onderwerpen

Debussy | Ravel La mer | Ma mère l’oye

door emile | April 20, 2019

Het Gelders Orkest, Antonella Manacorda
Challenge Classics CC72757 DDD 55’01

Waardering: 9

Om met de deur in huis te vallen: dit is een zeer overtuigende La Mer en denkelijk de meest overtuigende van de laatste tijd. Een paar Luister edities terug was er ook al een zeer goede opname onder Ticciati met het Deutsches Symphonie-Orchester Berlin op Linn Records, maar deze onder Manacorda is helemaal af. De catalogus staat bol van de meer dan uitstekende opnames, maar deze mag er wezen. Ik heb me werkelijk verbaasd over hoe Manacorda de climaxen opbouwt en daar naartoe werkt. Ook zijn tempokeuzes zijn zeer geslaagd en hebben een bepaalde vanzelfsprekendheid die ik niet vaak hoor. Ik heb door de spanning die Manacorda opbouwt, vanaf het eerste moment met de adem ingehouden zitten luisteren. En dan het stralende slot van het eerste deel: het spreekt zich helemaal uit. Als ik zou moeten kiezen tussen deze en de eerder besproken Linn opname, zou ik voor deze Challenge opname gaan. Overigens ben ik ook een aangenaam verrast door de akoestiek van het Musis. Complimenten aan de technici die de ruimte en details hebben weten te vangen, in deze doorgaans lastige zaal. Het tweede werk op deze prachtige schijf is Ravels Ma mère l’oye en dan niet de vijfdelige suite, maar het complete ballet. Deze opname is een must!

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

PROKOFIEV Childhood Manuscripts, Old Grandmother`s Tales, Six Pieces Op. 52

door emile | April 14, 2019

Alexandre Dossin, piano
Naxos 8.573435 DDD 79’53

Waardering: 8

Naxos geeft ons met Alexandre Dossin een boeiend programma van een jonge Prokofiev. Hij voltooide zijn vijf Pesenki boeken nog voor zijn 16de en op deze cd, staan de hoogtepunten. Het is goed te horen hoe vroegrijp Prokofiev al was toen en een meester in wording is. Opvallend zijn de pakkende melodieën en harmonische dieptes die hij in deze stukken al opdelft. Uiteraard horen we links en rechts Grieg of Chopin (Etude-Scherzo 5de book), maar wat een zelfverzekerdheid ademen deze composities reeds uit! Ook de Old Grandmother’s Tales op. 31 van ruim 10 jaar later waar de Cd mee opent, zijn zeer de moeite waard. Uiteraard is het een volslagen andere wereld, maar het meest genoten heb ik misschien wel van de pianotranscripties op. 52. Hier heeft Prokofiev materiaal gebruikt van De Verloren zoon, de Vocalises, het Strijkkwartet nr. 1 en het Sinfonietta. Prokofievs eerste publieke optreden als uitvoerend componist was in 1908 en hij zette direct de zaal in lichterlaaie. Nu, dat doet de Braziliaan Alexandre Dossin ook. Met veel pathos en groots gebaar zet hij Prokofiev neer. De opname is mooi in balans en gedetailleerd. De vleugel heeft niet te veel galm en staat mooi in het stereobeeld. Van harte aanbevolen dus!

Emile Stoffels



Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

MESSIAEN – QUATUOR POUR LA FIN DU TEMPS

door emile | March 25, 2019

Martin Fröst, clarinet • Lucas Debargue, piano • Janine Jansen, violin • Torleif Thedéen, cello
SONY CLASSICAL 88985363102 DDD47’21

Waardering: 8

Dit legendarische kwartet, treft alleen al door de atypische instrumentatie. Het werd in 1941 geschreven in het Duitse krijgsgevangenenkamp Stalag VIII in Görlitz vlakbij de Poolse grens, waar Messiaen sinds mei 1940 was geïnterneerd. Bovenaan de partituur staat een citaat uit de Openbaringen van Johannes (10: 5 – 7), waarin de engel van de Apocalyps uitroept: “Er zal niet langer van tijd sprake zijn”. De omstandigheden van première waren alles behalve ideaal: in de vrieskou en op deels kapotte instrumenten. Messiaens kleurenspel krijgt het volle pond door het viertal Martin Fröst (klarinet), Torleif Thedéen (cello), Janine Jansen (viool) en Lucas Debargue (piano). Uiteraard zonder iets af te doen aan de overige stukken, maar denkelijk zijn de delen 5 en 8 waar het uiteindelijk om draait. Thedéen doet bijzondere dingen in het Louange à l’èternité de Jésus en het laatste deel – het Louange à l’immortalité de Jésus – is een omvangrijke meditatie van de viool die langzaam uitmond in het allerhoogste register. Het getuigt van Messiaens diepgewortelde spiritualiteit. Janine Jansen is hier helemaal in haar element en treft het diep religieuze element. Deze opname is waarschijnlijk niet het laatste woord voor dit werk, maar wel zeer welkom. 

Emile Stoffels


Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

PROKOFIEV Symphonies 2 & 3

door emile | March 15, 2019

The State Academic Symphony Orchestra of Russia, Vladimir Jurowski
Pentatone PTC 5186 624 SACD DDD 72’45

Waardering: 8

In Rusland van de vorige eeuw bleef de symfonie min of meer toch de hoofdhoeksteen en aangezien Prokofiev – op een 14 jarig verblijf in het westen na – in zijn geboorteland bleef, is ook hij belangrijk geworden voor deze vorm. Er zit ook een behoorlijke ontwikkeling in zijn 7 symfonieën. Een groter contrast tussen Prokofievs eerste en zijn tweede symfonie van “IJzer en Staal” is schier ondenkbaar. Gebruikmakend van het vormschema van Beethovens sonate op. 111, dendert deze machine over ons heen en nadert de atonaliteit. Het is een thema met variaties en een gecompliceerde ritmiek, waar het westerse publiek nog niet aan toe was in die jaren. Het is overduidelijk dat Jurowski boven deze complexe materie staat en de juiste tempokeuze hanteert. Bijvoorbeeld vanaf minuut 6, waar menig dirigent m.i. teveel vertraagt. Toch blijft Rostropovich op Erato mijn favoriet. Zijn rubato en tempokeuze snap ik iets beter en het vloeit een fractie meer dan bij Jurowski. Voor wat betreft de derde is er nog meer concurrentie: Abbado en Chailly – beiden op Decca – blijven sterke opnames, maar ook hier vind ik dat Jurowski zich uitstekend staande houdt en sterk toewerkt naar de climaxen. De opname is zoals we van Pentatone mogen verwachten: een groot stereobeeld, mooie klankbalans en overvloedige details.

Emile Stoffels


Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

MARTINU – The Symphonies

door emile | February 24, 2019

ORF Vienna Radio Symphony Orchestra, Cornelius Meister
Capriccio C5320

Waardering: 7

Er is in het verleden weleens kritiek geweest op het constructief vermogen van Bohuslav Martinu. Wellicht niet geheel ten onrechte. Er zijn inderdaad bladzijdes aan te wijzen waarin hij zoekende is en soms zijn toevlucht neem tot stoplappen. Die momenten zijn ook te vinden in de symfonieën, waarvan de eerste 5 tussen 1942 en 1946 zijn geschreven. Ook is Martinu geen buitengewoon oorspronkelijk toondichter. In z’n algemeenheid lijkt zijn harmonische taal een mengsel te zijn van Brahms, Vaughan Williams en soms Carl Nielsen. Maar ook horen we een zekere Rousseliaanse ritmiek en robuustheid. Aan de andere kant kunnen we ons afvragen: wat is nu belangrijker? De vorm, de structuur? Of veeleer hoe de muziek bij ons binnenkomt en wat het met ons doet? Wellicht is zijn eerste symfonie de meest boeiende en heeft nog de vergelijkbare atmosfeer van zijn dubbelconcert uit 1938. Hoe dan ook, er valt veel te genieten op deze nieuwe set van Capriccio onder Cornelius Meister, die sinds 2010 chef-dirigent van het ÖRF Radio-Symphonieorchester Wien is. Ik denk dat we dankbaar kunnen zijn voor deze mooie nieuwe set met moderne opnames van alle symfonieën. De live opname is organisch en heeft een mooi diepteperspectief. 

Emile Stoffels

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

De Cephei 5.05 – een speciale luidspreker uit het Brabantse land

door emile | January 2, 2019

Een tijd geleden kreeg ik een mail van ene Kristoffer Zegers van ZMI-Audio (Zegers Music Innovations) die mijn website had bezocht, waarin hij kort gezegd vroeg of ik zin en tijd had om zijn speakers te beluisteren. Uiteraard had ik daar wel oren naar. Even voor de duidelijkheid, Kristoffer is een bekend Nederlands componist die gestudeerd heeft aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij o.a. Jan Boerman.

Kristoffer timmert al weer ruim 3 jaar aan de weg in speakerland en is een groot voorstander van het zgn. open baffle systeem, waar hij dan ook al vanaf het begin mee experimenteert. Dit omdat deze aanpak toch een aantal voordelen heeft. Kris: “een kastloze luidspreker heeft een grotere maar ook natuurlijkere afstraling. De luidspreker unit wordt niet afgeremd door luchtdruk in een kastsysteem. Daardoor zijn er meer microdetails hoorbaar. Daarnaast is de laagweergave ongekleurd en zal er nooit een ‘kastklank’ of een ‘bonkgeluid’ ontstaan.” Ik moet bekennen dat ik tot nu weinig aandacht had besteed aan deze manier van weergeven, maar ook zelden dergelijke speakers gehoord had. Ik zou bijna willen zeggen: wat heb ik mezelf aangedaan! Kristoffer heeft inmiddels zijn speakers al op een paar X-Fi shows ten gehore gebracht en heeft daar veel positieve reacties gekregen.

Op auditie…

Er kwam dan ook een afspraak voor een initiële luistersessie bij Kristoffer thuis in het Branbantse Bavel waar ik gastvrij werd onthaald, door hem en zijn gezin.

Om kort te gaan, ik was direct gecharmeerd van de Cephei’s 20.2: een zeer grote stage met vooral veel substantie in het laag. Dit laag ging gepaard met een ongekende doorzichtigheid die ik niet vaak gehoord heb en we hebben dan ook heel wat uurtjes zitten luisteren naar zeer uiteenlopende muziek. Dat was mogelijk aangezien de Cephei’s alleseters zijn. Heel eerlijk gezegd geloof ik niet zo, dat speakers speciaal ontwikkeld worden voor een bepaalde muzieksoort of stijl. Maar dat terzijde…

Een aantal weken daarna mailde Kristoffer mij, dat hij met de ‘kleine’ Cephei (de 5.05) bezig was en stuurde me een foto. De grote Cephei’s waren al prachtig qua design, maar deze ‘kleintjes’ (hoogte ca 107 cm) voldoen wellicht nog meer aan de gulden snede. Mannen die opzoek zijn naar een goede weergever zullen dan ook weinig weerstand van hun vrouwelijke partner ondervinden. Voor deze kleinere Cephei’s gebruikt Kris wel wat andere units: Seas voor het midden-laag en uit hetzelfde huis de H1499 als tweeter. Dit keer een 2-weg systeem dus. Ook qua rendement (88 dB bij 4 ohm) liggen deze speakers gunstig: dus ook liefhebbers met buizen versterkers, kunnen uit de voeten; hoewel ik twijfel of mijn eigen Almarro Single Ended EL84 versterker deze speakers afdoende zal aansturen. We hebben het dan ook wel over slechts 3 watt schoon aan de haak. Echter, een gespierde EL84 of EL34 push-pull buizen versterker, zal uitstekend combineren met deze speakers.

 De tweede ronde

Er kwam dus een tweede luistersessie en dat gaf tevens de mogelijkheid om de kleine met de grote te vergelijken. Ik was aangenaam verrast door wat deze kleine Cephei’s nog in het laag presteren t.o.v. hun grote broers. Maar wat me nog meer verwonderde, was de klankbalans die nagenoeg ideaal is. Uiteraard ligt dat ook aan de gekozen ruimte, zonder te beweren dat de Cephei’s overmatig kritisch te plaatsen zijn. Anders gezegd: met de Cephei 5.05, zal er relatief snel en gemakkelijk, goed resultaat te behalen zijn. Het midden is echter waar deze speakers excelleren. Om te beginnen klinken ze open en gedetailleerd, maar gaat het zelden of nooit op de oren staan. Integendeel: ze zijn eerder innemend, betrokken en verleidelijk; zoals duidelijk bleek uit het gekozen muziek materiaal. Het geheel klonk daarbij correct en natuurlijk. Ook reageerden de Cephei’s uitstekend op impulsrijke muziek: verrassend snel en open, zonder ‘uit de bocht te vliegen’. Verder klonk complexe muziek opvallend gelaagd, waarbij de verschillende timbres gemakkelijk te onderscheiden waren. Ten slotte viel ook het rijke kleurenpalet op.

Ik mag zeggen dat ik behoorlijk verwend ben met mijn eigen Triangle Elypse speakers die als midden-laag de in-house ontwikkelde T-17 unit hebben. Dit zijn zeer snelle papieren units die qua transparantie en doortekening richting electrostaten gaan. De Cephei’s doen het op een andere manier en halen hun kracht uit de relatief grote dynamische slag. Want uitslaan kunnen ze. Op het moment dat een slagwerker in het orkest een grote trom beroerd, is dat goed te zien. Iets dat mijn Triangles bijvoorbeeld weer niet kunnen. Bij dit alles, viel het diepe en relatief precieze stereobeeld op. Het resultaat mag er dus wezen en is ongetwijfeld de opbrengst van vele uren uitproberen en doorluisteren. Chapeau!

Conclusie

Liefhebbers die op zoek zijn naar een mooi gestileerde en vooral uitstekend klinkende speaker, zullen de Cephei’s op hun shortlist moeten zetten. Vooral ook omdat deze luidsprekerset iets is voor de komende jaren. Het zal mij dan ook niet verbazen als Kristoffer regelmatig met een upgrade zal komen voor de Cephei’s, want Kris zou Kris niet zijn als hij ondanks de mooie resultaten niet zou blijven schaven aan de klank. Bovendien ben ik er ook van overtuigd dat de Cephei’s gemakkelijk verbeteringen in de rest van de audioketen zullen laten horen, want er komt heel veel muziek uit deze prachtige luidsprekers.

Emile Stoffels

 

Voor meer informatie:

Kristoffer Zegers
E-mail: kzegers@casema.nl
Telefoon: 06-510 88 9 33

Categorie: Audio apparatuur, Luidsprekers | Reageer »

UNE REVELATION – JUON & HUBER

door emile | December 12, 2018

UNE REVELATION
JUON • HUBER
Maria Solozobova, violin
Collegium Musicum Basel, Kevin Griffiths
SONY CLASSICAL S80320C / 80358118320 DDD 55’15

Waardering: 9

Sony komt hier met de wereldpremière opnames van twee grandioze vioolconcerten van respectievelijk Hans Huber (1852 1921) en Paul Juon (1872 – 1940). En een revelatie is het zeer zeker. Norbert Loesers opmerking dat “…het onbeperkte delven in de bodem van vroegere tijden, … dikwijls meer zand en gruis omhoog wordt gebracht, dan dat er werkelijk waardevolle …vondsten gedaan worden…”, is dus zeker niet van toepassing op deze parels uit de viool literatuur. Het concert van de Zwitserse Huber werd nooit uitgevoerd in zijn leven. Onbegrijpelijk! Het is een kroonjuweel uit de late romantiek. Maar ook het concert van de in Zwitserland geboren Juon, is een ware openbaring. Juon kreeg overigens compositieles van Arensky en een van zijn leerlingen was Léon Orthel. Maria Solozobova speelt aanstekelijk en er ontstaat zo nu en dan een boeiende dialoog tussen solist en orkest. De opname is donker doch sympathiek en doet volledig recht aan deze muziek. Jammer dat er een rare fout is geslopen in het booklet: Het vioolconcert van Juon wordt hier gepresenteerd als zijn tweede concert (hij schreef er drie) opus 42, maar het gaat hier dus om zijn eerste in B-mineur uit 1909. Het opusgetal klopt overigens wel. Uiteraard mag dat de pret niet drukken: deze cd is een must!

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

Rosanne Philippens Plays Prokofiev

door emile | November 14, 2018

PROKOFIEV
Violin Concerto No. 2, Solo Sonata Op. 115, Five Melodies Op. 35bis.
Rosanne Philippens, violin
Julien Quentin, piano
Sinfonieorchester St. Gallen, Otto Tausk
Channel Classics CCS 39517 DDD 65’23

Waardering: 9

Channel Classics komt hier met een mooi programma dat geheel is gewijd aan Sergei Prokofiev. Om te beginnen het vioolconcert nr. 2 uit 1935. Philippens valt met de deur in huis en trekt ons vanaf de eerste noot in de muziek. Janine Jansen noemde haar al eens ‘… een ware daredevil’. Dat is hier dus goed te horen. Net als Jansen heeft ze een gecontroleerde roekeloosheid, die mij uitermate bevalt. Ik kijk dan ook uit naar haar opname van de eerste vioolsonate op. 80. Na haar spetterende voordracht van de Solo Sonate, horen we op deze schijf de Five Melodies. Prokofiev componeerde ze aanvankelijk als vocalises in 1920, maar werkte ze vijf jaar later uiteindelijk om voor viool en piano. Het zijn prachtige zangerige miniaturen, die volgens kenners de oorspronkelijke vocalises in schoonheid overtreffen. Philippens nam ze op met Julien Quentin en geeft een lyrisch, beschouwende lezing die zich kan meten met de beste opnames van weleer (Oistrach op Philips). Mooie opvullers zijn de Mars uit ‘De liefde voor de drie sinaasappels’ en het tweede deel uit de vierde Pianosonate, gearrangeerd door Heifetz resp. de meester zelf. Philippens speelt met een Stradivarius uit 1727, waar eerst Janine Jansen op speelde. De opname is een waar spektakel.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

MESSIAEN – Poemes Pour Mi • Trois Petites Liturgies de La Présence Divine

door emile | November 5, 2018

MESSIAEN
Poemes Pour Mi • Trois Petites Liturgies de La Présence Divine
Jane Archibald, Soprano •
Cynthia Millar, Ondes Martenot •
Northwest Boychoir • Seattle Symphony, Ludovic Morlot
Seattle Symphony Media SSM1016 DDD 59’26

Waardering: 8

Een interessante opname van Seattle Symphony Media dat ook in eigen beheer nu cd’s uitbrengt. Dit keer een cd volledig gewijd aan Olivier Messiaen. De Trois Petites Liturgies uit 1943 zijn prachtige muziekstukken. Alleen al het instrumentarium is boeiend, niet in de laatste plaats door de gebruikte Balinese gamelaninstrumenten, het vrouwenkoor en natuurlijk de ondes-martenot. Ludovic heeft hier gekozen voor een jongenskoor i.p.v. een vrouwenkoor. Daar kun je het over hebben, maar persoonlijk vind ik dat dat goed uitpakt. Dan de Poemes Pour Mi waar de cd mee opent. Het is oorspronkelijk geschreven voor sopraan en piano en een jaar later omgewerkt naar orkest en stem. Mi is overigens een bijnaam van Messiaen voor zijn eerste vrouw en violiste Claire Delbos. Het is tevens in de Franse taal, de hoogste snaar van de viool. Hoe dan ook, ik stond stijf van de adrenaline met Archibalds uitvoering van de Poemes: ze geeft vol gas, zonder uit de bocht te vliegen. Ludovic en het Seattle Symphony zijn zeer precies in hun ondersteuning, maar het koor is helaas wat groezelig in beeld gebracht. De Trois Petites Liturgies ondervinden wel stevige concurrentie van Myung-Whun Chungmet het Orchestre Philharmonique de Radio Franceop DG. Niettemin een zeer aantrekkelijke cd die de moeite waard is.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »

RED VELVET – Maya Fridman

door emile | October 24, 2018

RED VELVET
Maya Fridman, cello
TRPTK TTK 0011 DDD 59’42

Waardering: 10

Om met de spreekwoordelijke deur in huis te vallen: dit is een bijzondere Cd. Of moet ik zeggen: een spirituele ervaring? Om te beginnen, gaat het hier om composities van diverse huidige componisten: Karen Tanaka, Cesar Luttger, Gaspar Cassado, Oswaldo Golijov, Louis Andriessen, Kaveh Vares en Alisa Apreleva. Het stuk van de Iraanse componist Kaveh Vares bijvoorbeeld, naar wiens compositie het titelstuk van deze cd is genoemd, gaat onder andere over lawaai. Dit is zeer actueel, aangezien wij inmiddels in een lawaaimaatschappij zitten. Echter, het stuk is ook ontstaan op het moment dat Vares naar beelden van Aleppo keek en mensen in verwoeste gebouwen opgesloten zag zitten. Maar alle stukken op deze cd doen er toe en hebben een hoge mate van urgentie. Veel moderne muziek is gebaat bij een live uitvoering of sterker nog, moet het daar juist van hebben. Mits de technische staf erin slaagt een opname zo vast te leggen, dat het is alsof men aanwezig is bij de uitvoering. Ik denk eerlijk gezegd dat dat hier gelukt is: we zitten er met onze neus bovenop. De mensen achter het TRPTK label, die verantwoordelijk zijn voor deze grandioze opname, hebben zichzelf een nobel doel gesteld: het tegen gaan van degeneratie van geluidskwaliteit en emotionele impact in de muziek industrie. Voor wat betreft de emotionele impact, staat de Russische celliste Maya Fridman wel garant: ze speelt altijd alsof haar leven ervan afhangt en spreidt een enorme doorleefdheid ten toon. Waarom het hoogste lof? Omdat het om te beginnen bijzondere muziek is, het bijzondere uitvoeringen zijn, het een bijzondere atmosfeer is, het een bijzondere opname is, het actueel is en omdat poëzie, muziek en ervaring hier samensmelten. Ja, het geheel is hier meer dan de som der delen en met deze cd halen we een gebeurtenis in huis; het is een document geworden.

Emile Stoffels
Luister Magazine

Categorie: CD recensies klassiek | Reageer »


« Vorige berichten